Fundusze inwestycyjne dla podmiotów gospodarczych nie powinny kojarzyć się wyłącznie z zarządzaniem płynnością.
Rynek funduszy inwestycyjnych jest nierozłącznie kojarzony z ofertą produktów inwestycyjnych dla osób fizycznych. Okazuje się jednak, że fundusze inwestycyjne potrafią zaspokajać czasami najbardziej wyrafinowane potrzeby podmiotów gospodarczych. Według naszych szacunków, w chwili obecnej osoby prawne ulokowały w funduszach przynajmniej 14 mld zł. To nieco więcej niż jedna czwarta środków zarządzanych przez krajowych powierników.
Co z tymi nadwyżkami
Fundusze pieniężne i gotówkowe stanowią dzisiaj niemal w całości domenę podmiotów gospodarczych. Wzrost zainteresowania tą formą lokowania wypracowanych nadwyżek finansowych wiąże się z kilkoma czynnikami. Pierwszy z nich to spadek stóp procentowych i towarzyszący mu spadek oprocentowania lokat. Przy dzisiejszym poziomie stóp procentowych korzyści w postaci dodatkowych 50 czy 100 punktów bazowych mają dla przedsiębiorców odczuwalny charakter. Te same wielkości tracą na znaczeniu w środowisku wysokich, np. dwucyfrowych stóp procentowych.
Kolejny powód to coraz lepsze wyniki podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. W końcu trzeci czynnik: wprowadzenie przez ustawodawcę standardu funduszu rynku pieniężnego, który cechuje niższe ryzyko niż w przypadku tradycyjnego produktu gotówkowego. W chwili obecnej na rynku funkcjonuje sześć funduszy spełniających ustawowy standard, w których zgromadzono w końcu października ponad 0,5 mld zł. Aktywa wszystkich działających dziś na rynku funduszy pieniężnych i gotówkowych przekroczyły 8 mld zł.
Emerytura z trzeciego filara
W dobie nacisku na wzrost efektywności prowadzonej działalności, w której pojęcie outsourcing wpisało się na dobre do słownika biznesowych zwrotów, menedżerowie niemal w sposób ciągły poszukują sposobów optymalizacji kosztów i korzyści. Świetnym przykładem na to, jak to działa w praktyce, są kojarzone z dodatkową emeryturą ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe (UFK). Na tym jednak nie kończy się związek podmiotów gospodarczych, przyszłej emerytury i funduszy inwestycyjnych. Na rynku mamy bowiem Pracownicze Programy Emerytalne (PPE), które mogą funkcjonować zarówno na podstawie oferty zakładów ubezpieczeń, jak i Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych.
Do zadań specjalnych
Trzecia grupa produktów, która buduje więzi między podmiotami gospodarczymi i funduszami inwestycyjnymi, jest „szyta na miarę”, realizując dzięki temu szczególne i precyzyjnie określone funkcje.
Przykładem szczególnego wykorzystania konstrukcji funduszu inwestycyjnego jest np. zarządzany przez TFI Banku Handlowego Fundusz Własności Pracowniczej PKP. Jego cechą charakterystyczną jest to, iż trafia do niego 15 proc. środków uzyskanych ze sprzedaży majątku PKP, między innymi nieruchomości oraz udziałów w spółkach zależnych. Uczestnikami funduszu jest 380 tys. obecnych i byłych pracowników PKP, którym w momencie utworzenia przydzielono 4,1 mln jednostek uczestnictwa.
Kolejny przypadek wykorzystania konstrukcji funduszu inwestycyjnego to dwa fundusze prowadzone przez TFI KBC, dedykowane Warta TUiR (fundusz Alfa SFIO) oraz spółkom z grupy ubezpieczeniowo-finansowej Warta (Beta SFIO). Ich aktywa netto na koniec października przekroczyły 600 mln PLN.
Towarzystwem niemal specjalizującym się w funduszach o specjalnym przeznaczeniu jawi się TFI Skarbiec. Obecnie towarzystwo prowadzi trzy takie produkty. Fundusz Skarbiec Sezam FIZ dedykowany jest nieoznaczonemu inwestorowi. Sądząc po składzie portfela tego funduszu — powiązanemu z wadowicką grupą spożywczą Maspex. Kolejny to Skarbiec Sezam II FIZ, w którym inwestorem jest samo towarzystwo. I najnowszy z projektów — fundusz Partycypacyjny, stworzony na potrzeby realizacji planu motywacyjnego dla kluczowych pracowników Agory.
Czasami bywa tak, że możliwość (wręcz konieczność) tworzenia funduszy o specjalnym charakterze kreuje ustawodawca. Tak jest np. z funduszami sekurytyzacyjnymi, które na mocy ustawy muszą funkcjonować jako zamknięte fundusze inwestycyjne.
Tomasz Publicewicz Analizy Online