Członek zarządu a kodeks pracy

FILIP PONIEWSKI
opublikowano: 17-04-2013, 00:00

W spółkach kapitałowych poza uchwałą o powołaniu na stanowisko w zarządzie, podstawą stosunków prawnych jest zwykle umowa, której głównym celem jest ustalenie wynagrodzenia.

Ma ona charakter umowy cywilnoprawnej (kontraktu menedżerskiego) lub umowy o pracę. O ile w przypadku kontraktu menedżerskiego po odwołaniu członka zarządu spółki kapitałowej stosunkowo łatwo jest skutecznie rozwiązać ten kontrakt, o tyle w przypadku umowy o pracę należy liczyć się ze szczególną ochroną stosunku pracy, przejawiającą się w szczególności w możliwości odwołania się od wypowiedzenia.

Zarówno sądy powszechne, jak i Sąd Najwyższy (SN), stoją na stanowisku, że odwołanie członka zarządu może być przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. Mimo to zdarzają się sytuacje, w których odwołanie od wypowiedzenia zostanie uwzględnione przez sąd pracy. Taka sytuacja wystąpi, gdy oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę zostało złożone z naruszeniem przepisów prawa, np.: — w przypadku braku konsultacji z organizacją związkową reprezentującą pracownika, — w przypadku złożenia oświadczenia w dniu usprawiedliwionej nieobecności pracownika.

Dotychczas sporną kwestią było to, czy sąd pracy, uwzględniając odwołanie byłego członka zarządu, może wyłącznie zasądzić na jego rzecz odszkodowanie, czy też może orzec o przywróceniu go do pracy. Za pierwszym poglądem opowiedział się SN w wyroku z 17 sierpnia 2006 r. Stanął na stanowisku, że przepis art. 203 § 1 k.s.h. (i odpowiednio art. 370 § 1 k.s.h.) stwierdzający, że członek zarządu spółki może być odwołany w każdym czasie, jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów chroniących stosunek pracy i tym samym uniemożliwia uwzględnienie żądania o przywrócenie do pracy. W innym jednak wyroku SN wskazał na możliwość przywrócenia do pracy byłego członka zarządu, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy stanowiło nadużycie prawa przez pracodawcę. W myśl wyroku z 2 grudnia 2010 r. dojdzie do tego, jeżeli stosunek pracy zostanie rozwiązany z osobą podlegającą szczególnej ochronie, np. w wyniku osiągnięcia wieku przedemerytalnego.

Zdrowy Biznes
Bądź na bieżąco z informacjami dotyczącymi wpływu pandemii koronawirusa na biznes oraz programów pomocowych
ZAPISZ MNIE
×
Zdrowy Biznes
autor: Katarzyna Latek
Wysyłany nieregularnie
Katarzyna Latek
Bądź na bieżąco z informacjami dotyczącymi wpływu pandemii koronawirusa na biznes oraz programów pomocowych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Nasz telefon kontaktowy to: +48 22 333 99 99. Nasz adres e-mail to: rodo@bonnier.pl. W naszej spółce mamy powołanego Inspektora Ochrony Danych, adres korespondencyjny: ul. Ludwika Narbutta 22 lok. 23, 02-541 Warszawa, e-mail: iod@bonnier.pl. Będziemy przetwarzać Pani/a dane osobowe by wysyłać do Pani/a nasze newslettery. Podstawą prawną przetwarzania będzie wyrażona przez Panią/Pana zgoda oraz nasz „prawnie uzasadniony interes”, który mamy w tym by przedstawiać Pani/u, jako naszemu klientowi, inne nasze oferty. Jeśli to będzie konieczne byśmy mogli wykonywać nasze usługi, Pani/a dane osobowe będą mogły być przekazywane następującym grupom osób: 1) naszym pracownikom lub współpracownikom na podstawie odrębnego upoważnienia, 2) podmiotom, którym zlecimy wykonywanie czynności przetwarzania danych, 3) innym odbiorcom np. kurierom, spółkom z naszej grupy kapitałowej, urzędom skarbowym. Pani/a dane osobowe będą przetwarzane do czasu wycofania wyrażonej zgody. Ma Pani/Pan prawo do: 1) żądania dostępu do treści danych osobowych, 2) ich sprostowania, 3) usunięcia, 4) ograniczenia przetwarzania, 5) przenoszenia danych, 6) wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz 7) cofnięcia zgody (w przypadku jej wcześniejszego wyrażenia) w dowolnym momencie, a także 8) wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). Podanie danych osobowych warunkuje zapisanie się na newsletter. Jest dobrowolne, ale ich niepodanie wykluczy możliwość świadczenia usługi. Pani/Pana dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie się odbywało przy wykorzystaniu adekwatnych, statystycznych procedur. Celem takiego przetwarzania będzie wyłącznie optymalizacja kierowanej do Pani/Pana oferty naszych produktów lub usług.

Rozbieżności pomiędzy oboma stanowiskami wyjaśnia uchwała z 16 maja 2012 r. podjęta przez SN w składzie 7 sędziów. W myśl tego orzeczenia, pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę w związku z odwołaniem go ze stanowiska członka zarządu, przy czym umowę tę rozwiązano z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu stosunków pracy, przysługuje alternatywnie żądanie odszkodowania lub przywrócenia do pracy. To do sądu będzie należała ocena, czy przywrócenie do pracy będzie zasadne, czy też należy wyłącznie zasądzić odszkodowanie. Jak podaje sąd, w szczególności zasądzenie odszkodowania będzie właściwym rozstrzygnięciem, jeśli po restytucji stosunku pracy pracownik nie będzie miał możliwości wykonywania swoich obowiązków jako członka zarządu.

Oznacza to, że powództwo o przywrócenie do pracy powinno zostać uwzględnione, gdy poza pełnieniem funkcji w zarządzie pracownikowi zostały na podstawie umowy o pracę powierzone również inne obowiązki, np. dyrektora handlowego czy finansowego. Jak wskazał SN, rozsądny pracodawca, nawiązując stosunek pracy na czas nieokreślony z członkiem zarządu, musi liczyć się z wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z takiej umowy.

FILIP PONIEWSKI

adwokat w Kancelarii KSP Legal & Tax Advice

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: FILIP PONIEWSKI

Polecane