Rozmawiamy pod koniec roku. Jaki był 2024 dla ARiMR i polskich rolników?
Nie był to łatwy rok. Trudności na rynkach rolnych związane z trwającą wojną w Ukrainie, wiosenne przymrozki, gradobicia, a do tego wrześniowa powódź, która zrujnowała południowy zachód kraju. Pod wodą znalazło się 65 tys. gruntów rolnych. Wielka woda nie oszczędziła kilku naszych biur powiatowych. Trzeba było tak przeorganizować pracę, by rolnicy z terenów powodziowych nie zostali pozbawieni pomocy. W pierwszej kolejności uruchomiliśmy wsparcie w postaci rekompensat za straty poniesione w uprawach. Wystąpiło o nie ponad 2,1 tys. rolników. ARiMR zaczęła im wypłacać pieniądze, zanim skończył się nabór wniosków. Do tej pory przekazała 44 mln zł.
Kolejnym krokiem było priorytetowe potraktowanie powodzian przy wypłacie zaliczek na poczet płatności bezpośrednich – w pierwszej kolejności trafiały właśnie do nich. Uruchomiliśmy też środki z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na inwestycje odtwarzające potencjał produkcyjny zniszczonych gospodarstw. Nabór trwa do 30 grudnia. Można ubiegać się nawet o 300 tys. zł i przeznaczyć te pieniądze m.in. na: remont budynków służących produkcji rolnej, zakup nowych maszyn i urządzeń czy zwierząt gospodarskich. Pomoc otrzymali również rolnicy, którym w sadach czy na plantacjach wiosną wymarzły owoce lub zniszczył je majowy grad. Oprócz takich działań, które są reakcją na sytuacje nadzwyczajne, kryzysowe, Agencja realizuje równolegle wiele innych powierzonych jej zadań, np. wdraża programy wsparcia z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Czy rolnicy chętnie sięgają po pieniądze na inwestycje z nowego unijnego budżetu?
Zanim odpowiem na pytanie o popularność PS WPR 2023-2027, przytoczę opinię ministra rolnictwa Czesława Siekierskiego wyrażoną podczas niedawnej konferencji „Narodowe wyzwania w rolnictwie”: „Potrzeba realizacji celów klimatyczno-środowiskowych nie podlega dyskusji, ale cele te powinny być realne i nie można całym ciężarem kosztów
ich realizacji obciążać rolników. Dziś największą potrzebą są inwestycje w rolnictwie”. Wrócę do pytania i dam przykład korespondujący z wypowiedzią ministra Siekierskiego. W listopadzie zakończyliśmy nabór wniosków o wsparcie na inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu. Cieszył się on dużym zainteresowaniem, do Agencji wpłynęło aż 28 tys. wniosków. To dowodzi, że polscy rolnicy chcą podejmować działania, które minimalizują negatywny wpływ rolnictwa na środowisko, a przy tym także poprawiają rentowność ich gospodarstw i pozwalają przystosować je do zmian klimatu. Potrzebują jednak wsparcia finansowego. I w ARiMR mogą je otrzymać.
Także teraz, gdy do końca roku zostało niewiele czasu?
Oczywiście. O naborze na wsparcie inwestycji odtwarzających potencjał produkcyjny zniszczonych gospodarstw już mówiliśmy. Również do 30 grudnia przyjmujemy wnioski o dofinansowanie inwestycji zwiększających konkurencyjność gospodarstw rolnych, które zajmują się produkcją ekologiczną (tzw. obszar B) czy na przedsięwzięcia związane z bezpiecznym dla konsumenta i efektywnym przedłużaniem trwałości produktów, ich przechowalnictwem czy lepszym przygotowaniem żywności do sprzedaży (tzw. obszar C). Pieniądze do wzięcia są spore – w każdym z obszarów to 1,3 mln zł na jednego rolnika i gospodarstwo. Mamy też ofertę wsparcia dla grup i organizacji producentów rolnych. W tym przypadku wnioski przyjmujemy do 30 stycznia 2025 r.
Końcówka roku to także kolejna transza środków dla powodzian oraz rolników poszkodowanych w 2024 r. przez deszcz nawalny. Adresowana jest do tych, których gospodarstwa zanotowały straty wynoszące powyżej 30 proc. średniej rocznej produkcji roślinnej. Nabór wniosków potrwa do 31 stycznia 2025 r.
Wspomniał pan o płatnościach bezpośrednich. Jak przebiega tegoroczna kampania?
Zakończyliśmy przekazywanie zaliczek na poczet dopłat bezpośrednich i obszarowych. Do rolników trafiło 11,2 mld zł. 28 listopada pobiliśmy rekord dziennych wypłat. Na konta naszych beneficjentów przelaliśmy ponad 1,3 mld zł. 2 grudnia rozpoczęliśmy wypłatę płatności końcowych, potrwa ona do 30 czerwca 2025 r. W sumie w ramach tegorocznej kampanii na konta ponad 1,2 mln rolników ma trafić ok. 19,3 mld zł.
Czego życzyć Agencji – jubilatce, która służy polskim rolnikom już 30 lat?
Chciałbym, by ARiMR była nowoczesną instytucją, coraz sprawniej i efektywniej obsługującą polskich rolników. Oraz by każde euro, każda złotówka przeznaczone na rozwój polskiego rolnictwa były dobrze wykorzystane.
