Kiedy przedsiębiorstwo podejmuje decyzję o wdrożeniu systemu jakości, często nawet nie wie, jakie to wyzwanie. Właśnie dlatego w branży jakościowej panuje przekonanie, że niezmiernie ważna jest pomoc konsultanta — zarówno w przygotowaniu przedsiębiorstwa do wdrożenia systemu, jak i jego budowy.
W rodzimej branży jakościowej panuje, słuszne skądinąd, przekonanie, że w Polsce nie ma jeszcze przedsiębiorstw, które potrafiłyby na własną rękę wdrożyć SZJ. Dlatego też dylemat — czy wdrażać system bez konsultanta — raczej w naszym kraju nie istnieje. Warto zatem skoncentrować się na tym, jaka jest rola doradcy w przygotowaniu przedsiębiorstwa do certyfikacji.
— Konsultant nie może pozwolić przedsiębiorstwu działać po omacku i dopuszczać do popełniania błędów przy wdrażaniu systemu. Do jego podstawowych obowiązków należy przygotowanie do certyfikacji systemu jakości — twierdzi Iwona Morończyk, dyrektor działu systemów jakości Dekra Polska.
— Rolą konsultanta jest przede wszystkim wytłumaczenie i odpowiedź kierownictwu organizacji klienta na pytanie: czym jest system zarządzania jakością. Jeżeli już tego dokona, a nie jest to zadanie łatwe, dobry doradca powinien pomóc we wprowadzeniu zmian w systemie zarządzania, tak aby spełniał on wymagania normy — uważa Tadeusz Buchacz, dyrektor Umbrelli.
Jego zdaniem, zmiany, o których mowa, powinny w szczególności dotyczyć określenia polityki i celów jakości, wprowadzenia w organizacji zarządzania procesowego, uruchomienia procesu ciągłego doskonalenia zarządzania. Oprócz tego konsultant powinien pomóc firmie w weryfikacji skuteczności funkcjonowania systemu i pomocy w wyborze jednostki certyfikującej.
Jak informuje Tadeusz Buchacz, szef każdej organizacji może odwołać się do pomocy konsultanta już na etapie analizy potrzeb wprowadzenia zmian w systemie zarządzania (np. kwestia wyboru pomiędzy ISO 9000 a innymi modelami — EFQM, TQM, zarządzanie przez cele, maksymalizacja wartości dla udziałowców itp.). Jeżeli jednak mówimy już o wdrożeniu konkretnego systemu zgodnego np. z ISO 9000, to konsultant powinien zacząć od szkoleń naczelnego kierownictwa, a skończyć na audycie certyfikującym (w charakterze obserwatora wspierającego klienta).
— Po audycie certyfikującym korzystna byłaby dalsza współpraca klienta i konsultanta w zakresie doskonalenia systemu. Zdarza się to jeszcze rzadko, ale jesteśmy przekonani, że będzie to zjawisko coraz częstsze w związku z powszechnie panującym naciskiem na ciągłe doskonalenie organizacji — mówi Tadeusz Buchacz.
Iwona Morończyk dodaje, że korzystanie z usług firmy konsultingowej umożliwia także przeprowadzenie audytu przedcertyfikacyjnego, czyli próby generalnej przed audytem certyfikacyjnym. Audyt przedcertyfikacyjny polega na sprawdzeniu systemu jakości przez niezależnego specjalistę.
— Z naszych doświadczeń wynika, iż jest to najlepszy sposób na zapewnienie firmie gwarancji powodzenia podczas audytu certyfikacyjnego. Skorzystanie z audytu przedcertyfikacyjnego wykonywanego przez firmę konsultingową wiąże się także ze znaczną oszczędnością kosztów, oferowane przez certyfikatorów usługi w tym zakresie są średnio o 30 proc. droższe — uważa Iwona Morończyk.
Wybór dobrego konsultanta jest bardzo istotny, bo przecież to właśnie on przez pewien okres towarzyszy przedsiębiorstwu w przygotowaniach się do audytu certyfikacyjnego. Według Iwony Morończyk, kompetentny konsultant musi mieć doświadczenie we wdrażaniu systemów jakości, najlepiej poparte referencjami. Dobrze jest, jeżeli konsultant wdrażał system w firmie o podobnym zakresie działania. Nie jest to jednak najważniejsze, ponieważ prawdziwy fachowiec w zakresie systemów jakości po paru wizytach w firmie doskonale orientuje się w specyfice jej działania.
— Niedopuszczalne jest natomiast, aby konsultant przyszedł do klienta z gotowcami, które stosował już gdzieś indziej, bowiem dokumentacja systemu przedsiębiorstwa powinna odzwierciedlać organizację i specyfikę konkretnej firmy. Kompetentny konsultant powinien doskonalić swoją wiedzę, czyli na bieżąco uczestniczyć w szkoleniach i czytać literaturę fachową — podkreśla Iwona Morończyk.
Wojciech Surmacz
[email protected] tel. (22) 334-20-64