W Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 7 lipca ruszył nabór wniosków o wsparcie „Inwestycji zapobiegających zniszczeniu potencjału produkcji rolnej”. To oferta pomocy skierowana do rolników, którzy chcą zabezpieczyć swoje gospodarstwa przed ASF, a także do tworzonych przez rolników spółek wodnych, zamierzających zainwestować w maszyny i urządzenia służące ochronie gospodarstw przed powodzią czy suszą.
Inwestycje w bioasekurację
Afrykański pomór świń został stwierdzony w Polsce po raz pierwszy w lutym 2014 r. w powiecie sokólskim (województwo podlaskie). W następnych latach choroba ta wystąpiła we wszystkich wschodnich województwach, a w 2019 r. pojawiła się również na zachodzie kraju. Do końca maja 2022 r. nie mieliśmy do czynienia z nowymi przypadkami ASF w Polsce. Niestety, 1 czerwca w Wielkopolsce wykryto pierwsze tegoroczne jego ognisko. Do 30 czerwca 2022 r., według danych Głównego Inspektoratu Weterynarii, mieliśmy ich w kraju pięć.
Chociaż sam wirus nie stanowi zagrożenia dla ludzi, to stwarza poważny problem ekonomiczny dla hodowców świń — skutkuje dużymi stratami finansowymi w gospodarstwie, w którym choroba zostanie stwierdzona. W następstwie takiej diagnozy trzeba wybić zwierzęta z zapowietrzonego stada i zutylizować ich zwłoki. Konieczne są także oczyszczenie i dezynfekcja gospodarstwa oraz przeprowadzenie badań laboratoryjnych, które potwierdzą brak obecności wirusa.
Najczęstszym sposobem zakażenia ASF jest bezpośredni lub pośredni kontakt z zainfekowanymi zwierzętami w tym z dzikami. Rozprzestrzenianie się wirusa odbywa się także za pośrednictwem osób i pojazdów, skażonego sprzętu i narzędzi, zwierząt mających swobodny dostęp do gospodarstwa (gryzonie, koty, psy), jak również przez skażoną paszę czy wodę.
Rolnicy zajmujący się produkcją trzody chlewnej nie są jednak bezradni wobec tego typu zagrożeń. Hodowcy mogą podjąć działania bioasekuracyjne, które nie dopuszczą do zawleczenia choroby na teren chlewni. Na przeprowadzenie inwestycji chroniących gospodarstwa przed rozprzestrzenianiem się wirusa afrykańskiego pomoru świń mogą oni otrzymać za pośrednictwem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dofinansowanie z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020.
Taka pomoc skierowana jest do rolników, którzy zajmują się chowem lub hodowlą nie mniej niż 50 świń bądź zrealizowali zobowiązania rolno-środowiskowe w ramach wariantu 7.4 — zachowanie lokalnych ras świń.
Wsparcie w wysokości do 100 tys. zł w formie refundacji do 80 proc. kosztów kwalifikowanych zrealizowanej inwestycji mogą otrzymać m.in. na: utworzenie lub zmodernizowanie niecki dezynfekcyjnej; wyposażenie gospodarstwa w urządzenie do dezynfekcji; przebudowę budynków gospodarczych tak, by świnie przebywały w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach; budowę lub przebudowę magazynu do przechowywania słomy dla świń; zakup silosu na paszę gotową do bezpośredniego spożycia przez świnie i przeprowadzenie robót związanych z jego posadowieniem, czy wykonanie ogrodzenia chlewni.
Inwestycje w urządzenia melioracyjne
W ramach trwającego właśnie naboru wniosków o pomoc na „Inwestycje zapobiegające zniszczeniu potencjału produkcji rolnej” z PROW na lata 2014–2020 o dofinansowanie mogą się ubiegać także rolnicze spółki wodne lub ich związki. Są to dobrowolne organizacje zrzeszające rolników w celu wspólnego utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń melioracyjnych. Spełniają one bardzo ważną funkcję społeczno-gospodarczą, m.in. zapobiegają zaleganiu wody na gruncie, zmniejszają zagrożenie powodziowe i podtopieniowe, zapobiegają erozji gleby, sprzyjają polepszaniu nawodnienia gruntów. Koszt wykonania i utrzymania w należytym stanie takich sprzętów jest spory, ale są też dotacje na ten cel.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oferuje pomoc finansową spółkom wodnym lub ich związkom, pod warunkiem że większość ich członków stanowią rolnicy posiadający grunty rolne lub więcej niż połowa zmeliorowanych gruntów objętych działalnością spółki jest w posiadaniu rolników.
Tej grupie wnioskodawców przysługuje wsparcie w wysokości nawet 1 mln zł. Środki można przeznaczyć m.in. na zakup sprzętu do utrzymywania urządzeń wodnych służących zabezpieczeniu gospodarstw przed zalaniem, podtopieniem lub nadmiernym uwilgoceniem spowodowanym przez powódź lub deszcz nawalny czy też wykonanie robót na urządzeniach melioracji wodnych w celu zabezpieczenia gospodarstw przed skutkami suszy lub powodzi, np. remont rowu melioracyjnego, budowę progu piętrzącego, prace na sieciach drenarskich. Także w tym przypadku limit dofinansowania wynosi 80 proc. kosztów kwalifikowanych zrealizowanej inwestycji.
Spółek wodnych lub ich związków dotyczą też wprowadzone w tegorocznym naborze wniosków zmiany. Jak dotychczas mogą one ubiegać się o zaliczkę na realizację inwestycji, albo — i to jest nowość — o wyprzedzające finansowanie kosztów kwalifikowalnych. Oprócz tego mogą się starać o zwrot podatku VAT, a w szerokim katalogu inwestycji objętych dofinansowaniem znalazły się jednostkowe stawki pomocy.
Wnioski o wsparcie „Inwestycji zapobiegających zniszczeniu potencjału produkcji rolnej” przyjmują oddziały regionalne i biura powiatowe ARiMR do 2 września 2022 r. Dokumenty można składać osobiście lub przez upoważnioną osobę, wysyłać przesyłką rejestrowaną nadaną w placówce pocztowej bądź w formie dokumentu elektronicznego na skrzynkę podawczą ePUAP. W jednym naborze można złożyć tylko jeden wniosek o przyznanie pomocy. Spółka wodna nie może ubiegać się o wsparcie, jeżeli w danym naborze o dofinansowanie stara się związek, którego ta spółka jest członkiem.
Więcej informacji: na portalu internetowym — www.gov.pl/web/arimr,
pod numerem bezpłatnej infolinii 800-38-00-84
oraz w punktach informacyjnych w biurach powiatowych i oddziałach regionalnych ARiMR.