Doraźne rozwiązanie, długotrwałe efekty

Finansowanie: Program gwarancji de minimis miał być rozwiązaniem na krótko, jednak przyniósł tak dobre efekty, że powinien stać się wzorcem dla kolejnych programów wsparcia przedsiębiorczości — uznali uczestnicy konferencji, organizowanej przez BGK

Antycykliczny instrument wsparcia mikro-, małych i średnich firm, który miał ułatwić im dostęp do kapitału obrotowego i dać możliwość pozyskiwania środków na rozwój — takie było założenie programu gwarancji de minimis. Powstał przy współpracy Banku Gospodarstwa Krajowego i Ministerstwa Finansów. Liderem w pracach nad tym programem był BGK, gdzie przygotowano koncepcję, łącząc w nowatorski, rzadko spotykany nawet w Unii Europejskiej sposób takie elementy, jak pomoc publiczna, gwarancja bankowa i outsourcing usług bankowych.

Istotna rola przypadła także Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jako instytucji monitorującej i nadzorującej pomoc publiczną. W całym programie uczestniczyły także Związek Banków Polskich, który został konsultantem poszczególnych rozwiązań i mechanizmów kredytowania, Komisja Nadzoru Finansowego i 23 banki kredytujące, które podpisały z BGK umowę o udzielaniu kredytu z gwarancjami de minimis.

Jak zgodzili się uczestnicy konferencji „Jak oceniamy gwarancje de minimis”, która odbyła się 15 września w podwarszawskim Józefowie, rzadko zdarza się, aby rozwiązanie pomyślane jako doraźne przyniosło tak długofalowe i pozytywne efekty.

— Dzięki zaangażowaniu 23 instytucji program ma zasięg powszechny i ogólnokrajowy. To produkt, który zaktywizowałśrodowisko bankowe i połączył nas w finansowaniu sektora małych i średnich firm, który jest tak ważny dla gospodarki. Ogromną wartością tego programu jest fakt, że jest prosty — zarówno jeśli chodzi o zasady działania, jak i dostęp do finansowania dla przedsiębiorców — mówił podczas konferencji Dariusz Kacprzyk, prezes zarządu BGK.

Rządowy patronat

— MF było i jest patronem legislacyjnym całego procesu. Było inicjatorem ustawodawczym w zakresie zmian w ustawie o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez skarb państwa oraz niektóre osoby prawne w styczniu 2013 r. Ważnym rozwiązaniem, przyjętym w tej ustawie, jest zasada, że MF przekazuje BGK środki na pokrycie kosztów i wydatków związanych z udzielaniem gwarancji, przejmując jednocześnie wpływy z prowizji.

Zgodnie z tą ustawą już w lutym 2013 r. minister finansów w drodze rozporządzenia określił po raz pierwszy szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy de minimis, uwzględniające konieczność realizacji celów założonych w programie rządowym oraz efektywnego i skutecznego wykorzystania pomocy publicznej, przy zapewnieniu przejrzystości jej udzielania i zgodności z rynkiem wewnętrznym.

Warto podkreślić, że pierwsze kredyty z gwarancją de minimis były dostępne i zostały udzielone już w marcu 2013 r., czyli w miesiąc po przyjęciu formalnych podstaw dla prowadzenia sprzedaży — podkreśliła na konferencji wiceminister finansów Dorota Podedworna-Tarnowska.

Wzorzec na przyszłość

Gwarancje de minimis były pierwszym rządowym programem kredytowego wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw, który cieszył się takim powodzeniem. W opinii banków największymi jego zaletami stały się m.in. wystandaryzowanie instrumentów w skali całego kraju, regwarancja skarbu państwa pozwalająca na pewniejsze zarządzanie kapitałem banku, co oznaczało zwiększenie dostępu dla klientów, oraz znaczące obniżenie ceny tych instrumentów przez BGK.

— To największy program wsparcia małej przedsiębiorczości z udziałem banków komercyjnych i spółdzielczych. Od początku programu, czyli od marca 2013 r. do lipca 2014 r., do programu włączyły się 23 banki, w tym oba zrzeszenia skupiające banki spółdzielcze — czyli prawie wszystkie banki realnie operujące w Polsce w sektorze MŚP. Polskie banki uczestniczą we wsparciu wielu strategicznych obszarów gospodarki. Mamy programy krajowe i unijne, np. dla modernizacji firm z sektora agrobiznesu, program energomodernizacji MŚP, programy termomodernizacyjne, wsparcia innowacji (kredyt technologiczny), unijne programy gwarancyjne.

Łącznie kilkanaście programów,ale żaden z tych programów z udziałem banków nie dał i nie daje takich wyników jak PLD, czyli program kredytowania z gwarancjami de minimis — powiedział Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich.

Dodał, że w opinii banków program może być wzorem dla przygotowywanych nowych rozwiązań, w tym w ramach programów 2014-20. Program w obecnym kształcie ma trwać do końca 2015 r. Resort finansów planuje, aby do końca roku kwota tych kredytów sięgnęła 30 mld zł, zaś w roku 2015 wstępnie przewiduje się 12 mld zł.

Co po gwarancjach de minimis?

Jednak czasu na przygotowanie nowego programu zostało już niewiele. Aby zdążyć podpisać umowy z bankami, powinien być gotowy najpóźniej w połowie 2015 r. — Środowisko bankowe oczekuje od regulatorów pilnych działań w tej sprawie — mówi Krzysztof Pietraszkiewicz. Zręby nowego programu już istnieją. Dariusz Kacprzyk podkreśla, że nie będzie on kalką gwarancji de minimis, ponieważ powinien być realizowany w ramach funduszy regionalnych. Do jego realizacji niezbędna więc będzie współpraca marszałków województw. — W interesie państwa i jego rozwoju gospodarczego jest, by taki system wsparcia był i działał — podkreślał Dariusz Kacprzyk.