Dystrybutorzy stali chcą unijnej ochrony

Europejscy dystrybutorzy i przetwórcy stali mówią stop importowi wyrobów, w których ten stop ma duży udział. 14 kwietnia Eurometal, zrzeszający firmy sprzedające produkty hutnicze, zaapelował do Komisji Europejskiej o ochronę rynku przed zalewającym kontynent importem produktów, do których wykonania zużywane są duże ilości stali. Wsparły go organizacje państw członkowskich, które poprosiły także o interwencję własne rządy. W tym gronie jest m.in. Polska Unia Dystrybutorów i Przetwórców Stali (PUDS).

- Obserwujemy bardzo niebezpieczne zjawisko. Produkcja w Europie jest stopniowo wypierana przez import komponentów i gotowych wyrobów – mówi Piotr Sikorski, prezes PUDS.

W Europie obecnie zaostrzane są restrykcje, by ograniczyć import stali. Od lipca planowane jest zmniejszenie o połowę kontyngentów i zwiększenie z 25 do 50 proc. ceł na stal. Została ona także objęta mechanizmem CBAM, czyli podatkiem granicznym od wyrobów energochłonnych. Tymczasem z powodu importu coraz mocniej cierpią firmy przetwórcze.

- Jeśli przestaną być konkurencyjne, nie będzie już komu dostarczać stali. Potrzebujemy podejścia systemowego obejmującego cały łańcuch wartości – w przeciwnym razie będziemy jedynie przesuwać problem zamiast go rozwiązywać. Stawką jest 13 mln miejsc pracy w przemyśle stali i metali oraz 65 mln we wszystkich sektorach zależnych – podkreśla Piotr Sikorski.

W podobnym tonie wypowiadają się nie tylko dystrybutorzy, ale także producenci. Przemysław Sztuczkowski z Cognoru już rok temu podkreślał, że skrzynki z narzędziami na chińskich platformach sprzedażowych są tańsze niż stal w Europie do produkcji narzędzi.

Lawina importu do UE nabiera tempa

Eurometal, chcąc wykazać znaczny wzrost importu wyrobów z dużym udziałem stali, porównuje dane za lata 2010-24, bo nie ma jeszcze pełnych za rok 2025. Z analiz przedstawionych przez europejską organizację wynika, że np. dostawy różnego rodzaju kratek i siatek zwiększyły się o 215 proc. Dynamicznie rośnie import części stalowych do klimatyzacji. Wskaźnik wzrostu sięga aż 416 proc. O 323 proc. wzrosły dostawy części do maszyn elektrycznych, a o 273 proc. używanych przez nie silników prądu stałego.

Dużo wyrobów wytworzonych ze stali importują też branże kolejowa i motoryzacyjna. Import kontenerów i zbiorników w sektorze kolejowym zwiększył się o 418 proc., a kół i osi do pociągów o 250 proc. W motoryzacji o 378 proc. zwiększył się import systemów zawieszenia, o 318 proc. osi napędowych i o ponad 200 proc. skrzyń biegów.

„W latach 2010–24 import pochodnych stali do UE wzrósł ponad dwukrotnie, osiągając ponad 8 mln ton, co oznacza wzrost o 213 proc.” – wylicza Eurometal.

Dystrybutorzy chcą mieć ochronę jak producenci

Sygnatariusze apelu do Komisji Europejskiej i rządów państw członkowskich UE domagają się wdrożenia działań ochronnych podobnych do tych, jakie wprowadzane są w branży hutniczej. Wzywają Brukselę do wszczęcia postępowania mającego na celu objęcia cłami i kontyngentami wielu wyrobów o dużym udziale stali. Chcą także rozszerzenia CBAM na wyroby zawierające dużą ilość tego stopu. Apelują o obniżenie cen energii do 5 eurocentów za kWh oraz wolniejszego niż dotychczas planowane wycofywania bezpłatnych uprawnień emisyjnych. Chcą też przeglądu dekarbonizacyjnej polityki ETS, preferencji w zamówieniach publicznych dla wyrobów ze stali wyprodukowanych w UE oraz wprowadzenia tzw. zasad melt & our (identyfikacja kraju pochodzenia stali używanej do wytworzenia wyrobów).

Warto przypomnieć, że Komisja Europejska zapowiadała już wdrożenie niektórych działań postulowanych przez branżę stalową. Sygnalizowała np. wprowadzenie preferencji w przetargach, przegląd ETS czy śledzenie łańcucha produkcji stali. Jednak przedsiębiorcy w Polsce i UE zwracali uwagę, że jej rozwiązania mają luki, apelując o szczelny system.