W kodeksie spółek handlowych (k.s.h.) obowiązującym od 1 stycznia 2001 r. znalazły się nowe regulacje dotyczące podziału zysku w spółkach kapitałowych. Przepisy stały się bardziej szczegółowe.
Zgodnie z artykułem 192 k.s.h., zysk może podzielić wyłącznie zwyczajne zgromadzenie wspólników, zatwierdzające sprawozdania finansowe spółki. Kwoty przeznaczone do podziału między wspólników nie mogą przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o kwoty przekazane na kapitały (fundusze) rezerwowe w poprzednich latach, pomniejszonego o stratę oraz kwoty przekazane na fundusze rezerwowe, utworzone zgodnie z ustawą lub umową spółki, które nie mogą być przeznaczone na dywidendę.
Podkreślenia wymaga fakt, że od wejścia w życie k.s.h., momentem, od którego można mówić o ewentualnym zatrzymaniu zysku, jest dzień wypłaty dywidendy, a nie dzień, w którym uchwalono podział.
Novum w k.s.h. jest uregulowanie możliwości wypłaty przez zarząd zaliczek na poczet przewidywanej dywidendy. Jest to możliwe, jeżeli sprawozdanie finansowe spółki za ostatni rok obrotowy wykazuje zysk. Zaliczka może stanowić przy tym najwyżej połowę zysku osiągniętego od końca ostatniego roku obrotowego, powiększonego o niewypłacone zyski z poprzednich lat obrotowych oraz pomniejszonego o straty z lat poprzednich i kwoty obowiązkowych kapitałów rezerwowych utworzonych zgodnie z ustawą lub umową spółki.
Pojawiają się przy tym wątpliwości interpretacyjne.
Istnieją na przykład opinie, że zaliczka może być wypłacona na poczet dywidendy wypłaconej w tym samym roku. W mojej opinii mimo niejasności art. 195 k.s.h., interpretacji tej nie można uznać.
Według innych interpretacji, zaliczka dotyczy dywidendy za rok obrotowy, w którym zaliczka została wypłacona. Przykładowo, zaliczka wypłacana od kwietnia 2002 r. dotyczyłaby dywidendy za rok obrotowy 2002 r. (czyli wypłaconej w 2003 r.). Przepis nie mówi przy tym, czy zaliczka może być wypłacana jednorazowo czy w ratach. Należy zatem przyjąć, że ten ostatni system jest dopuszczalny. W takim przypadku, byłoby możliwe takie rozłożenie rat wypłat, że ostatnie z nich byłyby dokonywane na początku roku 2003 r., do czasu ZZW — oczywiście pod warunkiem spełnienia wymogów ksh.
Za tydzień przedstawiony zostanie problem opodatkowania zaliczek na dywidendę.
Autor tekstu, jest prawnikiem w warszawskiej kancelarii Siwek, Gaczyński i Partnerzy
