Efektywne egzekwowanie umów jest kluczowe dla budowania środowiska przyjaznego dla biznesu: prowadzi do zmniejszenia liczby rozwiązań nieformalnych, polepszenia dostępu do kredytów i intensyfikacji handlu międzynarodowego. Efektywność systemów sądowniczych w kwestii rozstrzygania sporów gospodarczych jest bardzo zróżnicowana w różnych krajach świata. Wyegzekwowanie umowy może zabrać mniej niż 10 miesięcy w Norwegii, Rosji i Białorusi albo ponad 3 lata w Grecji, Słowenii i we Włoszech. Analogicznie, podczas gdy rozstrzygnięcie sporu gospodarczego w krajach OECD o wysokich dochodach kosztuje 21 proc. wartości roszczenia i wymaga 31 procedur, koszt rozstrzygnięcia tego samego sporu w Afryce Subsaharyjskiej wynosi 51,6 proc. wartości roszczenia i wymaga 39 procedur. Aby uchwycić takie różnice pomiędzy krajami, Bank Światowy tworzy wskaźnik „egzekwowanie umów” raportu Doing Business. Mierzymy czas, koszt i liczbę procedur potrzebnych do rozstrzygnięcia wystandaryzowanego sporu gospodarczego pomiędzy dwiema spółkami krajowymi w miejscowym sądzie pierwszej instancji.
Analiza danych dotyczących egzekwowania umów, zebranych w ciągu 11 lat, pozwala na wyłonienie dobrych praktyk. Na całym świecie automatyzacja sądów znacznie poprawiła ich efektywność. Może ona mieć różny zakres, od elektronicznego zarządzania przepływem spraw i zgłaszania skarg w tym trybie, po rozwiązania tak wyrafinowane jak pełny sąd elektroniczny. Zarządzanie przepływem spraw to zbiór technik zwiększających efektywność procedur i ułatwiających codzienną pracę sędziów, stron i pracowników sądu. Zautomatyzowany system pozwala sędziom i prawnikom śledzić status spraw, umożliwia generowanie szczegółowych zestawień statystycznych w zakresie obciążenia pracą i raportów zarządczych oraz monitorowanie przebiegu sprawy. Elektroniczne zgłaszanie skarg to możliwość składania ich za pośrednictwem dedykowanej strony internetowej. W ciągu ostatnich 20 lat imponujące postępy w tym zakresie zrobiła np. Republika Korei.
Dziś koreański system sądów elektronicznych wspomaga sędziów, ułatwia stronom składanie pozwów i informowanie opinii publicznej o niedawnych rozstrzygnięciach. Umożliwia składanie dokumentów i pism procesowych w trybie elektronicznym, jak też ich rejestrację, doręczanie powiadomień oraz dostęp do dokumentów sądowych. Sędziowie i prawnicy mają możliwość zdalnego dostępu do systemu 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu.
Skutecznym sposobem na poprawę efektywności sądów okazało się także wprowadzenie wyspecjalizowanych sądów gospodarczych. Taka zmiana zwykle prowadzi do większej specjalizacji sędziów, co kończy szybszymi rozstrzygnięciami, niższymi kosztami egzekwowania umów, zmniejszeniem liczby spraw zalegających w sądach i większą efektywnością. Spośród 189 krajów uwzględnionych w raporcie Doing Business, 90 ma samodzielne, wyspecjalizowane sądy gospodarcze. W latach 2012-13 Wybrzeże Kości Słoniowej wprowadziło największą zmianę na lepsze w zakresie egzekwowania umów, tworząc samodzielny sąd gospodarczy. Liczba dni potrzebnych na wyegzekwowanie umowy spadła po tej reformie z 770 do 585.
Gospodarki, które w miarę upływu lat wykazały największą poprawę, wprowadziły po kilka najlepszych praktyk. Polska zrobiła największe postępy w zakresie egzekwowania umów od 2009 r. W 2003 r. rozstrzygnięcie sporu gospodarczego w Warszawie zajmowało tysiąc dni, dziś zajmuje 685. Aby osiągnąć taki wynik, w 2007 r. Polska rozpoczęła deregulację zawodu komornika, zwiększając w ten sposób liczbę usługodawców. W tym samym roku otwarto pierwszy sąd elektroniczny. Do 2012 r. sąd ten rozpatrzył już ponad 3 mln spraw. Inne korzystne dla Polski zmiany to wdrożenie systemu zarządzania przepływem spraw, zwiększenie liczby sędziów i nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego. Mimo tak znacznej poprawy sąsiednie kraje nadal bardziej efektywnie radzą sobie z rozstrzyganiem sporów gospodarczych. W Szwecji i Mołdawii rozstrzygnięcie takiego samego sporu zajmuje odpowiednio 314 i 337 dni.