Faktoring dla każdego

opublikowano: 28-05-2013, 00:00

Finansowanie: Odmian faktoringu jest już tyle, że łatwo się pogubić. Tłumaczymy, co jest czym i jak działa

Faktoring wymagalnościowy, restrukturyzacyjny, eksportowy, odwrotny, pełny, niepełny — teoria wyróżnia ich nawet kilkanaście rodzajów.

— Pamiętajmy, że wszystkie opierają się na tej samej zasadzie — umożliwiają przedsiębiorcy zamianę wystawionych faktur z odroczonym terminem płatności, na gotówkę, która może zostać przeznaczona na dowolny cel — podkreśla Grzegorz Pardela, dyrektor handlowy w Pragma Faktoring.

Pełny i niepełny

Najczęściej stosowane rozróżnienie to faktoring niepełny (inaczej z regresem, bez przejęcia ryzyka niewypłacalności odbiorcy) i pełny (bez regresu, z ubezpieczeniem, z przejęciem ryzyka niewypłacalności odbiorcy). Przy czym najpopularniejszy jest ten pierwszy. Różnica między nimi jest bardzo prosta. Jeżeli dłużnik nie spłaci zobowiązania, to w przypadku faktoringu niepełnego faktor zażąda od przedsiębiorcy zwrotu wpłaconych pieniędzy, a w przypadku faktoringu pełnego nie zrobi tego — przedsiębiorca nie poniesie żadnych konsekwencji.

— Musi się natomiast liczyć z dodatkowymi opłatami z tytułu przejęcia ryzyka. Nie zawsze też będzie miał możliwość skorzystania z faktoringu pełnego, bo może nie uzyskać limitu ubezpieczeniowego dla danego kontrahenta — mówi Grzegorz Pardela. Trzeba też pamiętać, że praktyka w przypadku faktoringu pełnego bywa różna.

— Faktoring ten oparty jest najczęściej na ubezpieczeniu należności i tylko brak zapłaty spowodowany złą sytuacją finansową odbiorcy chroni faktoranta przed koniecznością oddania otrzymanych pieniędzy. Przy zawieraniu takiej umowy warto zwrócić uwagę, czy na pewno faktor przejmuje pełne ryzyko związane z nieotrzymaniem zapłaty. Z pewnością żaden faktor nie zagwarantuje przejęcia ryzyka, na wypadek gdy odbiorca kwestionuje fakturę, zgłasza roszczenia reklamacyjne, gwarancyjne itp. — przestrzega Jakub Barańczuk, prokurent w AOW Faktoring. Faktoringiem można również finansować należności od zagranicznych kontrahentów, w ramach tzw. faktoringu eksportowego.

— Większość firm faktoringowych na naszym rynku daje możliwość finansowania faktur wystawionych za granicą. Zapłata za fakturę następuje wtedy w walucie, w jakiej faktura została wystawiona — mówi Wojciech Sadowski, właściciel Integra Solutions. Z reguły faktoring eksportowy działa na zasadach faktoringu niepełnego.

— Faktoring eksportowy powinien być realizowany w stosunku do ubezpieczonych należności, a przejęcie wierzytelności powinno odbyć się przy współudziale instytucji faktoringowej z kraju siedziby dłużnika — twierdzi Jakub Barańczuk.

Należności przyszłe i wymagalne

Zasadą w omawianych do tej pory formach faktoringu jest również fakt, że odbiorca zostaje poinformowany o cesji wierzytelności i świadomie reguluje zobowiązania na rachunek faktora. Jeśli tak nie jest — mamy do czynienia z faktoringiem cichym. Wtedy dłużnik reguluje zobowiązania albo na dotychczasowe konto swojego dostawcy, albo nieświadomie na konto faktora, wskazane na fakturze.

— Ten rodzaj usługi stosowany jest często, kiedy odbiorca nie wyraża woli dokonywania płatności na rachunek faktora albo w przypadku umownego zakazu cesji — tłumaczy Jakub Barańczuk.

Wszystkie omówione do tej pory formy faktoringu dotyczyły cedowania istniejących, niewymagalnych należności. Jest jednak również możliwość sfinansowania faktoringiem zarówno przyszłych należności, jak i już wymagalnych. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z faktoringiem kontraktowym, inaczej zamówieniowym. Faktor zobowiązuje się tutaj do udzielenia przedpłaty na poczet nabycia przyszłych wierzytelności, mających powstać w wyniku realizacji zawartej przez faktoranta umowy.

— Klient może pozyskać maksymalnie w ramach takiego faktoringu 60 proc. wartości umowy — mówi Jakub Barańczuk. Po zrealizowaniu zadania, faktor automatycznie przejmuje wystawione w jego ramach faktury i dopłaca klientowi określoną kwotę. Minusem tej formy faktoringu jest jego wysoki koszt związany z długim czasem realizacji kontraktu. Z tej usługi często korzystają firmy budowlane.

— Jednak przedsiębiorcy nie biorą pod uwagę, że opóźnienia w realizacji robót budowlanych powodują wzrost kosztu faktoringu, co przekłada się natychmiast na często drastyczne skurczenie oczekiwanego zysku z realizowanych robót — przestrzega Jakub Barańczuk. Faktoring wymagalnościowy łączy faktoring z wykupem wierzytelności wymagalnej.

— Czyli wpływ pieniędzy od faktora następuje w momencie upływu terminu płatności faktury wystawionej przez firmę danemu odbiorcy — tłumaczy Grzegorz Pardela.

Coraz więcej firm interesuje się faktoringiem odwrotnym. Polega on na finansowaniu dostawców. To odbiorca zawiera umowę z faktorem i jest jego klientem, a nie dostawca.

— Produkt jest zbliżony do kredytu, a faktor całkowicie opiera ryzyko na kondycji finansowej faktoranta. Ten rodzaj usługi przeważnie wymaga zabezpieczenia majątkowego i jest oferowany głównie przez banki — potwierdza Jakub Barańczuk. Ostatnią, równie nową i na razie niszową formą faktoringu, jest faktoring restrukturyzacyjny. Ten produkt oficjalnie wyodrębnia i nazywa tylko jedna firma — Bibby Financial Services, ale oferują go również inni.

— To oferta skierowana do firm, których wnioski o finansowanie odrzucane są przez banki, takich, które mają przejściowe kłopoty z płynnością, a nawet zaległości w urzędzie skarbowym i ZUS, stratę na działalności, czy też figurują np. w KRD — wyjaśnia Krzysztof Kuniewicz, dyrektor generalny Bibby Financial Services.

Oprócz zastrzyku gotówki, faktor pomaga też w stworzeniu planu restrukturyzacji zadłużenia obejmującego ratalną spłatę zaległych zobowiązań wobec dłużników bezpośrednio z finansowanych faktur. Stałym elementem jest też zarządzanie i kontrola terminowości spłat od kontrahentów. Nie jest to jednak tani produkt.

Najprostszy będzie najtańszy

Zróżnicowanie usług faktoringowych powoduje, że trudno podać jednoznacznie ich koszt.

— Generalnie prowizje faktorów za sam wykup wierzytelności wahają się od 0,2 proc. do 3 proc. wartości faktury w zależności od wartości zdeklarowanego do faktoringu obrotu — mówi Grzegorz Pardela. Najtańszy będzie faktoring niepełny. Dobry dla firm, którym zależy na realnej poprawie płynności, a jednocześnie chciałyby sprostać rynkowi, który oczekuje dłuższych terminów płatności.

— Jest prosty w działaniu i nie trzeba długo czekać na decyzję faktora — mówi Wojciech Sadowski.

OKIEM EKSPERTA

Produkt na kryzys

PAWEŁ KACPRZAK

dyrektor ds. faktoringu w Raiffeisen Polbank

Faktoring wciąż pozostaje niedocenionym i nie do końca znanym instrumentem finansowym, który może wspomóc rozwój firmy w okresie prosperity gospodarczej albo uratować ją przed poważnymi kłopotami z płynnością podczas kryzysu. A warto podkreślić, że faktoring jest dostępny w naszym kraju od wielu lat, jego oferta stale się rozwija, dopasowując się do wymagań przedsiębiorstw i do zmieniającej sie sytuacji rynkowej. Na początku firmy mogły korzystać z faktoringu niepełnego. Później, wraz z rozwojem rynku ubezpieczeń należności, pojawił się faktoring pełny. A ostatnim hitem rynkowym jest faktoring odwrotny. Można zaryzykować tezę, że rozwojowi faktoringu sprzyjają okresy kryzysowe w gospodarce. Wtedy więcej firm, pozbawionych dostępu do innego rodzaju finansowania, sięga po faktoring. Jednocześnie cały czas następują zmiany technologiczne — na początku pracowano niemal wyłącznie na papierowych dokumentach, a teraz czołówka rynku polega praktycznie całkowicie na komunikacji elektronicznej. Dzięki temu czas oczekiwania klienta na pieniądze od faktora skrócił się z 2 dni do 2 godzin. Polska branża faktoringowa nie ma powodów do wstydu, jeśli chodzi o ofertę produktową i standard obsługi klientów.

Nasi przedsiębiorcy mają dostęp do tych samych instrumentów co zachodnie firmy. A rynek ma duży potencjał rozwoju, gdyż nie jest jeszcze tak nasycony. Najczęściej wykorzystywany jest u nas faktoring niepełny, bowiem jest tańszy i bardziej elastyczny niż pełny. Duże firmy natomiast często preferują pełny, gdyż w ten sposób mogą sobie poprawić strukturę bilansu. W coraz popularniejszym w ostatnich miesiącach faktoringu odwrotnym specjalizują się banki i spółki wywodzące się z banków.

Formy faktoringu

Faktoring pełny (bez regresu, z ubezpieczeniem, z przejęciem ryzyka niewypłacalności odbiorcy) — razem z cesją wierzytelności na faktora przechodzi ryzyko niewypłacalności dłużnika. W przypadku gdy dłużnik nie zapłaci, faktor nie ma prawa regresu do zbywcy wierzytelności.

Faktoring niepełny (z regresem, bez przejęcia ryzyka niewypłacalności odbiorcy) — cesja wierzytelności nie obejmuje przejęcia ryzyka niewypłacalności przez faktora. Jeśli dłużnik nie zapłaci, faktor ma prawo regresu do zbywcy wierzytelności.

Faktoring mieszany — to połączenie faktoringu pełnego i niepełnego. Faktor przejmuje ryzyko odpowiedzialności dłużnika do pewnej kwoty, reszta spoczywa nadal na faktorancie.

Faktoring cichy — dłużnik nie jest informowany o cesji wierzytelności i nieświadomie reguluje zobowiązania na konto faktora, wskazane na fakturze, albo na dotychczasowe konto swojego dostawcy.

Faktoring eksportowy— finansowanie faktur wystawionych przez polskich eksporterów zagranicznym kontrahentom. Zapłata za fakturę następuje wtedy w walucie, w jakiej faktura została wystawiona.

Faktoring zamówieniowy (kontraktowy) — finansowanie przyszłych należności. Faktor zobowiązuje się do udzielenia przedpłaty na poczet nabycia przyszłych wierzytelności, mających powstać w wyniku realizacji zawartej przez faktoranta umowy. Po zrealizowaniu zadania, faktor automatycznie przejmuje wystawione w jego ramach faktury i dopłaca klientowi określoną kwotę.

Faktoring wymagalnościowy — połączenie faktoringu z wykupem wymagalnej wierzytelności. Wpływ pieniędzy od faktora następuje w momencie upływu terminu płatności faktury wystawionej przez firmę danemu odbiorcy.

Faktoring odwrotny — finansowanie dostawców. Umowę z faktorem zawiera odbiorca, a nie dostawca. Faktor finansuje zobowiązania swojego klienta.

Faktoring restrukturyzacyjny — finansowanie firm w trudniejszej sytuacji, wraz m.in. z pomocą w stworzeniu planu restrukturyzacji zadłużenia obejmującego ratalną spłatę zaległych zobowiązań wobec dłużników bezpośrednio z finansowanych faktur.

Faktoring umożliwia przedsiębiorcy zamianę wystawionych faktur z odroczonym terminem płatności, na gotówkę, która może zostać przeznaczona na dowolny cel.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Sylwia Wedziuk

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu