Ubiegły miesiąc przyniósł wzrost zarówno wartości, jak też liczby udzielonych pożyczek. Z danych Związku Przedsiębiorstw Finansowych (ZPF) oraz firmy CRIF wynika, że firmy pożyczkowe udzieliły finansowania na 2,09 mld zł, o 22,4 proc. więcej w skali roku, zaś liczba wypłaconych pożyczek wzrosła o ponad 12 proc. r/r — do 441,1 tys. Udział nowych klientów wyniósł w maju 9,1 proc., a instytucje pożyczkowe odrzuciły 82 proc. wniosków pożyczkowych.
— Poprawiające się nastroje konsumenckie, stabilny rynek pracy oraz inflacja utrzymująca się na umiarkowanym poziomie tworzą korzystne warunki dla wzrostu rynku. Jednocześnie dynamika średniej kwoty pożyczki pozostaje wyższa zarówno od inflacji, jak też wzrostu wynagrodzeń. Sektor pozostaje jednak bardzo ostrożny w ocenie ryzyka. W maju odrzucono aż 82 proc. wniosków pożyczkowych, co jest najwyższym poziomem obserwowanym w ciągu ostatnich dwóch lat. Wysoka selektywność umożliwia utrzymywanie dobrej jakości portfela oraz ogranicza poziom zobowiązań o przekroczonym terminie spłaty — mówi Agnieszka Kozioł, dyrektorka departamentu raportów i analiz w ZPF.
Tyle wyniosła średnia wartość pożyczki pozabankowej udzielonej w maju — o 9,2 proc. więcej r/r i o 0,8 proc. k/k.
Klienci korzystają z pożyczek jednorazowo lub sporadycznie
Niski udział nowych klientów w sprzedaży wynika faktu, że instytucje pożyczkowe koncentrują się przede wszystkim na klientach o znanej historii spłat, którzy posiadają odpowiednią zdolność kredytową. Dzięki temu jakość portfela się nie pogarsza, a udział przeterminowanych zobowiązań pożyczkodawców waha się w przedziale 9-11 proc.
45,15 proc. kredytobiorców, którzy od czerwca 2025 r. do maja 2026 r. zaciągnęło pożyczkę, zrobiła to tylko raz. Ponad 13,7 proc. posiłkowało się pożyczką dwa razy, a 7,2 proc. trzy razy. Wyraźny spadek udziału widać wraz ze wzrostem częstotliwości zaciągania zobowiązań. W każdym z dwunastu miesięcy pożyczkę zaciągało 4,88 proc. klientów.
Ustawa antylichwiarska wypchnęła z rynku pożyczek większość firm
Na istotną zmianę firm pożyczkowych w podejściu do finansowania klientów bardzo mocno wpłynęła ustawa antylichwiarska wchodząca stopniowo od końca 2022 r. W pierwszym etapie został wprowadzony m.in. limit maksymalnych kosztów pozaodsetkowych (45 proc. całkowitej kwoty pożyczki), w maju 2023 r. zaczęły obowiązywać przepisy kładące nacisk na procedury weryfikacji klienta oraz walkę z pętlą zadłużenia, w tym zakaz tzw. rolowania długów, czyli odpłatnego przedłużania terminów spłaty pożyczek lub udzielaniu kolejnych pożyczek na spłatę poprzednich w krótkim odstępie czasu. W ostatnim etapie, tj. od stycznia 2024 r., firmy pożyczkowe trafiły pod nadzór Komisji Nadzoru Finansowego. Wprowadzono wymogi dotyczące minimalnego kapitału zakładowego (1 mln zł), formy działalności (spółka akcyjna lub spółka z o.o.), a także finansowania działalności firm pożyczkowych ze środków własnych (zakaz finansowania działalności m.in. z emisji obligacji oraz środków osób fizycznych). W efekcie wszystkich tych zmian liczba firm z branży spadła z 560 do 90.