Fuzja będzie sposobem na zdobycie koncesji
W przypadku trudności z uzyskaniem koncesji lub zezwoleń, metodą na ich zdobycie będzie połączenie się z firmą, która pożądane koncesje już posiada. Możliwość taka zaistnieje od 1 stycznia 2001 r., kiedy to na spółki powstałe w wyniku fuzji będą przechodzić wszystkie obowiązki i prawa, które przysługiwały spółkom łączącym się.
Zdaniem prawników, nowy kodeks handlowy, wchodzący w życie 1 stycznia 2001 r., zawiera przepisy pozwalające na omijanie prawa. Chodzi tu o regulacje mówiące o łączeniu, podziale i przekształcaniu się spółek. Pozwalają one m.in. na nabywanie koncesji i zezwoleń bez ubiegania się o stosowne decyzje administracyjne. Dlatego w razie nieotrzymania koncesji, jej utraty lub cofnięcia przez organ koncesyjny, aby ją nabyć, wystarczy dokonać fuzji z firmą posiadającą stosowne koncesje.
Prawo do ominięcia
Zasady ubiegania się o koncesje i zezwolenia oraz ich przyznawania reguluje ustawa o działalności gospodarczej z 1998 r. Od 1 stycznia 2001 r. zastąpi ją ustawa Prawo działalności gospodarczej.
Nowy kodeks handlowy, też obowiązujący od początku stycznia 2001 r., daje alternatywne rozwiązanie dla spółek, które pragną podjąć działalność wymagającą koncesji bądź zezwolenia.
— Mogą one albo złożyć wniosek o nadanie koncesji albo znaleźć funkcjonującą na rynku inną spółkę posiadającą taką koncesję bądź zezwolenie i połączyć się z nią. Jeśli tradycyjne uzyskanie koncesji wiązać się będzie z trudnościami i koniecznością spełnienia wielu warunków, ta druga droga może okazać się łatwiejsza — uważa Michał Wysocki, radca prawny z firmy prawniczej Chałas, Wysocki i Partnerzy.
Powstaje jednak pytanie, czy droga ta nie będzie stanowić obejścia prawa.
— Ten sposób będzie ominięciem prawa, jeśli organ koncesyjny odmówi danej firmie udzielenia koncesji ze względu na niespełnienie przez nią wymaganych przez prawo warunków, a firma ta w celu zdobycia tej koncesji lub zezwolenia połączy się z inną, która już te pożądane koncesje posiada — dodaje Michał Wysocki.
Taką interpretację potwierdza także Wojciech Katner, wiceminister gospodarki.
— Rzeczywiście dojdzie do ominięcia prawa, jeśli fuzja ma być sposobem na zdobycie koncesji. Byłoby to ominięcie całej procedury przyznawania koncesji i zezwoleń, określonej w ustawie o działalności gospodarczej a od 1 stycznia 2001 r. w ustawie Prawo działalności gospodarczej — mówi Wojciech Katner.
Dodaje, że nie będzie to jednak łatwy sposób na koncesje.
— Przyznanie koncesji zależy od organu wydającego. Myślę, że gdy organ taki poweźmie podejrzenie, że fuzja miała na celu ominięcie prawa, to raczej cofnie koncesję przyznaną jednej ze spółek łączących się. Istnieje więc spore ryzyko naginania prawa — dodaje Wojciech Katner.
Łączcie się
Do tej pory kodeks handlowy pozwalał tylko na fuzje spółek akcyjnych z akcyjnymi i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością z innymi spółkami z o.o. Teraz będzie dopuszczał łączenie, podział i przekształcenia wszystkich spółek handlowych. Zgodnie z art. 494 ¤ 1 kodeksu spółek handlowych, wszystkie spółki kapitałowe (akcyjne i z o.o.) mogą się łączyć między sobą oraz ze spółkami osobowymi (jawną, partnerską, komandytową i komandytowo-akcyjną).
Ograniczeniem jest to, że spółka osobowa nie może być spółką przejmującą albo spółką nowo zawiązaną. Ponadto spółki osobowe mogą się łączyć ze sobą jedynie przez zawiązanie spółki kapitałowej. Zgodnie z art. 491 ¤ 2 kodeksu spółek handlowych, „na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowią inaczej”.