Elektrim Nr 83/03 - stanowisko Rady Nadzorczej Elektrim SA

Specjaliści od lat zwracają uwagę na niedoskonałość regulacji prawnych dotyczących działania grup kapitałowych. Główną bolączką jest traktowanie spółek funkcjonujących w ramach grup kapitałowych jako szeregu niepowiązanych ze sobą podmiotów, o odrębnych interesach i celach. Specjaliści od lat zwracają uwagę na niedoskonałość regulacji prawnych dotyczących działania grup kapitałowych. Główną bolączką jest traktowanie spółek funkcjonujących w ramach grup kapitałowych jako szeregu niepowiązanych ze sobą podmiotów, o odrębnych interesach i celach. Pomimo tego podejmowane kilka lat temu próby zmiany stanu prawnego zakończyły się niepowodzeniem. Od tego czasu niewiele zmieniło się na gruncie prawnym, ale dużo w praktyce funkcjonowania grup kapitałowych. Nie czekając na interwencję ustawodawcy największe z nich rozpoczęły zawieranie umów, zwanych Kodeksami czy Regulaminami Grupy, których zadaniem jest szczegółowe unormowanie zasad współdziałania w ramach grupy. W umowach tych wprowadzają m.in. obowiązek działania w interesie grupy kapitałowej. Niektórym z tych umów przyjrzały się sądy i…Należysz do grupy – działasz w interesie grupyWprowadzając regulacje holdingowe w grupach kapitałowych spółki nierzadko równolegle zmieniają umowy spółek. Zmiany te przewidują m.in., że celem działania spółki jest prowadzenie działalności ukierunkowanej na realizację interesu grupy kapitałowej oraz strategii grupy, a nie – jak dotychczas – realizacja interesu spółki. Takie regulacje spotykają się czasami z pewnymi wątpliwościami ze strony wspólników mniejszościowych, którzy obawiają się, że oznaczają one automatyczne działanie na szkodę spółek zależnych. Umowne uregulowanie zasad współpracy w grupie stanowi jednak wyłącznie sformalizowanie istniejącego stanu rzeczy – zależność od spółki dominującej oraz przynależność do grupy kapitałowej wywodzi się z powiązań kapitałowych lub osobowych i istnieje „sama z siebie”, niezależnie od zawarcia umowy holdingowej. Umowne uregulowanie zasad współpracy może zatem być korzystne dla wspólników mniejszościowych, ponieważ wówczas unormowane są zasady współdziałania oraz kierowania się interesem grupy. Również sądy w kolejnych orzeczeniach uznają tak określony cel działania spółek za zgodny z prawem wskazując m.in. że „decyzja o przystąpieniu do korporacji jest dobrowolna, ale jej konsekwencją jest podporządkowanie działania wspólnemu interesowi, co musi oznaczać w rzeczywistości ograniczenie samodzielności poprzez podejmowanie decyzji strategicznych uzależnionych od sytuacji ekonomicznej w kraju i na świecie w interesie całej grupy.” (wyrok SA w Katowicach z 3.12.2012 r., V ACa 702/12).Interes grupy, czyli co?Poza samą możliwością kierowania się interesem grupy kapitałowej sądy rozważały również jak należy rozumieć ten interes. Uznaje się, że interes grupy oznacza wspólnotę celów, rozumianą jako wyważenie interesu poszczególnych spółek i interesu grupy jako całości. Należy przy tym uwzględniać słuszne interesy wspólników mniejszościowych członków grupy oraz wierzycieli. Powstające czasami obawy związane z ochroną interesów tych podmiotów same przez się nie uzasadniają jednak kwestionowania uchwał w przedmiocie przystąpienia do grupy oraz przyjęcia do stosowania regulacji holdingowych, gdyż – jak wskazują sądy – takie stanowisko oznacza w istocie sprzeciw wobec samej konstrukcji grupy kapitałowej. Holdingi również w ustawieW świetle istniejących regulacji prawnych dążenie do umownego uregulowania współpracy w grupie kapitałowej oraz realizowania wspólnego interesu należy uznać za słuszne. Cieszy fakt, że orzecznictwo, które zapada na tle umownych regulacji holdingowych wypełnia lukę ustawową i dostrzega powiązania gospodarcze istniejące pomiędzy członkami grup kapitałowych oraz specyfikę realizowanych przez grupę działań. Tendencje do postrzegania grupy spółek jako wspólnoty gospodarczej realizującej wspólne strategię i interes widoczne są również w działaniach ustawodawcy, np. w odniesieniu do instytucji rozwoju, które – zgodnie z zapowiedziami – mają działać jak holding i realizować wspólną strategię (zob. Puls Biznesu z dnia 19.12.2017 r., E. Twaróg, Przewodnia rola PFR).Autorzy: Łukasz Sieczka – radca prawny, Partner w Kancelarii RKKW Agnieszka Nalazek – radca prawny w Kancelarii RKKW