Autorzy raportu „Zrównoważony rozwój jednostek samorządu terytorialnego (JST)”, jak co roku, przedstawili ranking gmin (w podziale na wiejskie, miejsko-wiejskie, miejskie i miasta na prawach powiatu), które mają najwyższe wskaźniki rozwoju społeczno-gospodarczego.
— Podstawą naszej metodyki jest zbiór piętnastu zmiennych, w których skład wchodzą wskaźniki wyjaśniające rozwój gospodarczy, społeczny i ochronę środowiska — informuje Eugeniusz Sobczak, prof. administracji i zarządzania, autor raportu.
Wśród nich są np. wydatki na inwestycje per capita, odsetek wydatków majątkowych w budżecie i liczba pracujących na 1 tys. mieszkańców. Wskaźniki obejmują 15 lat, ale na końcowy wynik najmocniej wpływają najświeższe statystyki. Gminy, które prowadzą w zestawieniu, są też zwykle w ścisłej czołówce w rankingach bogactwa. Wśród gmin wiejskich w tym roku najbardziej zrównoważonym rozwojem, według przyjętej w raporcie metodologii, wykazała się gmina Kleszczów, czyli najbogatsza gmina wiejska w Polsce (na jej terenie znajdują się kopalniai elektrownia Bełchatów). Mniej harmonijnie rozwija się gmina Puchaczów. Eugeniusz Sobczak wyjaśnia, że gmina, która również ma u siebie kopalnię (Bogdankę), może się wykazać dobrymi statystykami na rynku pracy (1227 osób na 1000 mieszkańców), nie wykorzystuje jednak w pełni potencjału finansowego. W 2017 r. na projekty inwestycyjne przeznaczyła tylko 13 proc. budżetu.
— Wśród gmin miejsko-wiejskich dominują położone w obszarze oddziaływania dużych centrów miejskich, a mianowicie: Ożarów Mazowiecki, Stryków, Kórnik, Błonie, Swarzędz i Łomianki — podkreśla Eugeniusz Sobczak.
Liderem w tej kategorii zostały jednak Polkowice, czyli kolejna gmina, która ma na swoim terenie kopalnię (miedzi, należącą do KGHM). Największy sukces odnotował jednak Stryków, który z 244. pozycji w 2016 r. trafił do pierwszej dziesiątki. Wśród gmin miejskich w czołówce znalazły się gminy turystyczne — na czele z Krynicą Morską, Karpaczem i Łebą. Liderem wśród miast na prawach powiatu pozostaje Warszawa, choć były lata, kiedy stolica traciła miejsce na szczycie rankingu.
— Wśród dziesięciu miast na prawach powiatu dominuje siedem centrów regionalnych [siedem miast, m.in. Poznań, Rzeszów, Wrocław, Katowice — red.] i trzy subregionalne — Sopot, Bielsko-Biała i Krosno — informuje Eugeniusz Sobczak.
RANKING ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU JST
(według wskaźników za 2017 r.)
Gminy wiejskie
1. Kleszczów
2. Kobierzyce
3. Tarnowo Podgórne
Gminy miejsko-wiejskie
1. Polkowice
2. Stryków
3. Ożarów Mazowiecki
Gminy miejskie
1. Krynica Morska
2. Karpacz
3. Łeba
Miasta na prawach powiatu
1. Warszawa
2. Poznań
3. Rzeszów