Ubiegły rok była dla rynku hipotek okresem zjazdu po równi pochyłej, na którą wspinał się od 2014 r. Banki udzieliły zaledwie 126 tys. nowych kredytów mieszkaniowych – ponad połowę mniej niż w rekordowym 2021 r. W ujęciu wartościowym spadek wyniósł aż 49 proc. do 43,6 mld zł.
Wraz z kolejnymi podwyżkami stóp procentowych chętnych na kredyty hipoteczne ubywało. Zdecydowanie wzrosła natomiast liczba tych, którzy postanowili przyspieszyć spłatę zobowiązania. Nie bez powodu, bo w ciągu roku stopa referencyjna NBP wzrosła do 6,75 proc. z 1,75 proc. W efekcie klienci banków spłacili rekordowe 308,6 tys. kredytów hipotecznych w ubiegłym roku, odwracając tym samym wieloletni trend.
Również liczba czynnych umów kredytowych zmalała aż o ponad 182 tys. kredytów, do 2 366 tys. sztuk w ub. roku, a wartość portfela hipotecznego w bankach zmniejszyła się o 15,2 mld zł do 496 mld zł.
Pogoda dla bogaczy
Wzrost kosztów utrzymania oraz wysokie oprocentowanie kredytów obniżyły dostępność mieszkań dla przeciętnego gospodarstwa domowego w ubiegłym roku.
- Cofnęliśmy się o 10 lat, jeśli chodzi o poziom dostępności kredytu mieszkaniowego w cenach, jakie dzisiaj są oferowane. Czwarty kwartał pokazał jednak pewną drobną korektę. Jeśli uwzględnimy zmianę stanowiska KNF dotyczącą wysokości buforu przy liczeniu przez banki zdolności kredytowej, to ten wskaźnik będzie się odbudowywał – mówi Jacek Furga, wiceprezes ZBP.
Jednak szacunki dotyczące akcji kredytowej w 2023 r. nie są optymistyczne. ZBP szacuje, że w tym roku banki udzielą ok. 85-90 tys. kredytów o wartości ok. 30 mld zł.
Ceny znowu wzrosną
Pod względem liczby oddanych do użytku mieszkań 2022 rok deweloperzy zakończyli z najlepszym 1979 roku wynikiem - 238,6 tys. mieszkań i domów – o kilka tysięcy więcej niż w rekordowym 2021.
- Dzisiaj już wiadomo, że deweloperzy w tym roku zaczną budowy o ok. 77 tys. mieszkań mniej niż w 2022. To może być problem, z którym będziemy się borykać w latach 2024-25, kiedy - mam nadzieję – nastąpi odbudowa dostępności kredytowej mieszkań. Może to być sygnałem do podwyżek cen w kolejnych latach – mówi Jacek Furga.
Średnia cena transakcyjna mieszkania w Warszawie wyniosła 11 213 zł w 2022 r. i była wyższa o 1,2 proc. w skali roku.