Impuls do rozwoju

Materiał partnera cyklu
opublikowano: 24-06-2015, 00:00

Bruksela nie żałuje pieniędzy na rozwój przedsiębiorczości. Chce wspierać przede wszystkim ich potencjał cyfrowy, innowacyjność i tzw. inteligentne specjalizacje

W nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 z unijnej polityki spójności Polska otrzyma 82,5 mld euro. Kwota ta zasili 16 regionalnych programów operacyjnych, jeden ponadregionalny dla województw wschodnich i sześć krajowych. Poza tym w ramach programów Europejskiej Współpracy Terytorialnej (EWT) w grę wchodzą działania transgraniczne, najczęściej obejmujące obszary z dwóch państw. Do 2020 r. Polska weźmie udział w siedmiu takich programach: Południowy Bałtyk, Polska — Saksonia, Polska — Słowacja, Czechy — Polska, Brandenburgia — Polska, Meklemburgia — Pomorze Przednie — Brandenburgia — Polska oraz Litwa — Polska.

Jaki jest główny cel tych programów? Służą przede wszystkim budowaniu więzi społeczności po obu stronach granicy. Wspólne inicjatywy wzmacniają współpracę. Odbiorcami unijnego dofinansowania ze wspomnianych programów operacyjnych i krajowych będą m.in. mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, stanowiące prawie 99,8 proc. wszystkich firm w Polsce. To one są nie tylko formalnymi beneficjentami funduszy europejskich, ale także kreatorami innowacyjnej myśli technicznej, wdrażanej w praktyce biznesowej. Wnioskujący o dotacje z Brukseli muszą jednak udowodnić, że umieją właściwie je spożytkować.

— Finansowe wsparcie dla przedsiębiorstw pojawi się we wszystkich programach operacyjnych. Akcent kładziemy na działania prowadzące do wzrostu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki opartej na wiedzy, kapitale intelektualnym i korzyściach z przemian cyfrowych, a nie na niskich kosztach— mówi Maria Wasiak, minister infrastruktury i rozwoju.

Jak w poprzedniej perspektywie finansowej UE, firmy mogą się ubiegać o dotacje, ale teraz Unia preferuje jednak instrumenty zwrotne, do których należą m.in. poręczenia i gwarancje kredytowe, pożyczki, mikropożyczki, połączenia dotacji z kredytem. Chodzi o to, aby te same pieniądze mogły pomóc większej liczbie firm. Kto na jakie wsparcie może liczyć?

Zasada jest taka: prostsze projekty inwestycyjne będzie się finansowało za pomocą pożyczek. Natomiast tam, gdzie ryzyko niepowodzenia jest większe — a więc np. przy projektach badawczo-rozwojowych i inwestycjach o wysokim stopniu innowacji — stosowane będą dotacje. Warto jednak dodać, że na komercjalizację wyników B+R wsparcie dla przedsiębiorców też będzie pochodzić z instrumentów zwrotnych. Co charakteryzuje poszczególne działania UE i jakie inicjatywy firm mogą liczyć na finansowe wsparcie?

Program Inteligentny Rozwój

Zwiększanie innowacyjność polskiej gospodarki wspiera program Inteligentny Rozwój (POIR) z budżetem przekraczającym 10 mld euro (wkład unijny i krajowy).Przy czym około 3,85 mld euro przeznaczono na wsparcie działań badawczo-rozwojowych (B+R) realizowanych przez firmy. Na silny zastrzyk finansowy mogą liczyć takie działania realizowane z udziałem funduszy kapitałowych.

Duże wsparcie dostaną także dziedziny, które są uważane za przyszłościowe. Przykładem może być medycyna, dla której zarezerwowano fundusze w ramach Innomedu — jednego z programów sektorowych POIR. Z kolei z myślą o przedsięwzięciach w branży lotniczej powołano program Innolot. Konkursowe zmagania w takich sektorowych programach przeprowadza Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Projekty badawcze realizowane w ramach POIR muszą się wpisywać w krajowe inteligentne specjalizacje (KIS) — wprawdzie nie zwiększa to szans przedsiębiorców na dotacje, ale jest warunkiem koniecznym do uzyskania dofinansowania. Przez KIS rozumie się dziedziny biznesu i nauki, które przy planowaniu inwestycji są traktowane priorytetowo, ponieważ mogą się przyczynić do podniesienia innowacyjności polskiej gospodarki.

Programy regionalne

Drugim dużym źródłem pomocy dla firm będą programy regionalne (RPO), które sfinansują m.in. działania zwiększające konkurencyjność przedsiębiorstw, inwestycje w rozwój kadr i kompetencji. — Dzięki pozytywnym doświadczeniom z wdrażania programów regionalnych w latach 2007-13 obecnie regiony będą zarządzać większą pulą unijnych pieniędzy, przekraczającą 31 mld euro — informuje Maria Wasiak. Regionalne programy są dwufunduszowe, czyli finansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Pierwszy ma wspierać m.in. inwestycje w infrastrukturę, natomiast drugi — tzw. miękkie przedsięwzięcia, np. szkolenia. Wśród najważniejszych zadań, które mają być realizowane w regionach za unijne fundusze, jest także wspieranie przedsiębiorczości. To w ramach RPO dostępna będzie największa pomoc dla firm z sektora MŚP. Zyskają na zmianach — dzięki decentralizacji systemu zarządzania dotacjami wsparcie ma być lepiej dostosowane do potrzeb rozwojowych konkretnego terenu. W poszczególnych województwach przedsiębiorcy mogą skorzystać z instrumentów zwrotnych w ramach lokalnych funduszy. Na przykład na Mazowszu firmy działające do 12 miesięcy dostaną pożyczkę od 20 tys. do 120 tys. zł, a te z dłuższym stażem mogą liczyć na dofinansowanie do 500 tys. zł. Przedsiębiorcy, którzy chcą dostać do 250 tys. zł, nie będą ponosili żadnych opłat za rozpatrzenie wniosku i udzielenie pożyczki. W jej spłacie obowiązuje oprocentowanie wynoszące od 3,75 proc. do 6,75 proc.

Jednym z najciekawszych instrumentów zwrotnych jest „Pierwszy Biznes — Wsparcie w starcie”. W 2013 r. działał w trzech regionach jako pilotaż, natomiast w ubiegłym roku objął już cały kraj. O dofinansowanie z niego mogą się starać bezrobotni, studenci ostatniego roku lub absolwenci do czterech lat od skończenia nauki, którzy chcą rozpocząć własny biznes. Kwota pożyczki to 20-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Ci, którzy z niej skorzystają, będą także objęci bezpłatnym doradztwem i szkoleniem. W najbliższych latach można się spodziewać kolejnych takich inicjatyw. Więcej informacji: www.wsparciewstarcie.info.

Fundusze z RPO mają być impulsem do opracowywania nowych koncepcji biznesowych, metod działania czy produktów. Krótko mówiąc: stawką jest innowacyjność. A nie da się o niej mówić bez tworzenia dogodnych warunków rozwoju nowych koncepcji. Jednocześnie muszą być to badania odbywające się w pewnych ramach. Wyznacznikiem będzie m.in. zgodność projektów z inteligentnymi specjalizacjami regionalnymi. — Firmy powinny szukać możliwości wprowadzania nowych produktów i usług do swojej działalności właśnie pod kątem inteligentnych specjalizacji. Warto wychodzić poza swój sektor. Na przykład firma chemiczna planująca wprowadzenie nowych opakowań produktów będzie się wpisywała w inteligentną specjalizację dotyczącą bezpiecznej żywności — wskazuje Mariusz Frankowski, dyrektor Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych.

Program Infrastruktura i Środowisko

Budżet POiŚ wynosi 33,27 mld euro, z czego 27,41 mld euro daje Unia Europejska (22,51 mld z Funduszu Spójności i 4,91 mld z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego). Wsparcie trafi głównie do podmiotów publicznych, w tym jednostek samorządu terytorialnego oraz do firm, szczególnie dużych. — Beneficjentami mogą być instytucje realizujące własne projekty inwestycyjne w takich dziedzinach jak odnawialne źródła energii i efektywność energetyczna, rozwój infrastruktury transportowej przyjaznej dla środowiska i służącej poprawie bezpieczeństwa energetycznego — wymienia minister Maria Wasiak. Dzięki wsparciu z POIiŚ Polska będzie kontynuowała „zieloną” transformację, którą rozpoczęła ponad 25 lat temu.

Udało się m.in. ograniczyć emisję dwutlenku siarki z instalacji przemysłowych z 2,5 mln ton rocznie w 1990 r. do 500 tys. ton w 2012 r. Łączna powierzchnia obszarów, na których przywrócono lub zapewniono ochronę właściwego stanu ekosystemów, to prawie 564 tys. hektarów, co stanowi 36 424 proc. zakładanej wartości docelowej (1550 ha). Co więcej, programem ochrony lub reintrodukcji objęto 229 gatunków zwierząt, co oznacza realizację założeń POIiŚ w 2863 proc. (wartość docelowa to 8 gatunków).

Program Polska Cyfrowa

Największym źródłem unijnego wsparcia dla inwestycji informatycznych będzie program Polska Cyfrowa (POPC), na który z funduszy unijnych pójdzie ponad 2,17 mld euro. W połączeniu z wkładem krajowym da to ponad 3,9 mld euro na cyfryzację kraju: szybki internet, e-usługi i kompetencje cyfrowe Polaków.

— Te pieniądze mogą się szybko zwrócić, bo są przykłady wskazujące, że rozwój infrastruktury światłowodowej i rozwój gospodarczy czy inwestycje idą ze sobą w parze — wskazuje Arkadiusz Skuza, ekspert Centrum im. Adama Smitha. Kto może realizować inwestycje za dotacje z POPC? Przede wszystkim firmy telekomunikacyjne, jednostki administracji rządowej i podległe im placówki, a także instytucje naukowe, państwowe organizacje kultury i organizacje pozarządowe Na marginesie: podobnie jak w poprzedniej perspektywie o pieniądze na inwestycje w IT przedsiębiorcy mogą się ubiegać także w ramach programów regionalnych i Programu Polska Wschodnia.

Program Wiedza Edukacja Rozwój

Aktywizację osób młodych poniżej 30. roku życia pozostających bez zatrudnienia, szkolnictwo wyższe, innowacje społeczne, mobilność i współpracę ponadnarodową, a także reformy w dziedzinie zatrudnienia, włączenia społecznego, edukacji i dobrego rządzenia wspiera Program Wiedza Edukacja Rozwój (POWER). Jednym z jego celów jest przystosowanie przedsiębiorstw i pracowników do zmian. Budżet programu to 5,4 mln euro. — Polska gospodarka ma być bardziej konkurencyjna i innowacyjna, a Polacy bardziej kreatywni i przedsiębiorczy. Inwestycje w kapitał ludzki z pewnością się do tego przyczynią. Konkurencji w Europie nie wygramy tylko dobrą dostępnością komunikacyjną i infrastrukturą. Z krajami starej Unii możemy konkurować, przede wszystkim stawiając na człowieka, jego kreatywność, kompetencje i wiedzę — podkreśla Maria Wasiak.

Co ważne: z pieniędzy POWER można finansować działania tzw. miękkie, ale i tak największe fundusze na ten cel przewidziano w regionalnych programach operacyjnych.

Program Polska Wschodnia

Wspieranie przedsiębiorczości to także priorytet Programu Polska Wschodnia (POPW), zaplanowanego dla pięciu województw: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego. Budżet programu — 2,1 mld euro — przeznaczony jest m.in. na powstawanie i rozwój start-upów, tworzenie innowacyjnych produktów i usług, ekspansję zagraniczną firm i wzornictwo przemysłowe. Dofinansowane zostaną także ważne inwestycje infrastrukturalne, zwiększające dostępność terytorialną makroregionu. Do firm adresowana jest pierwsza oś programu, czyli „Przedsiębiorcza Polska Wschodnia”. Jej działania to odpowiedź na trudności ze zdobyciem finansowania zewnętrznego przez przedsiębiorców z sektora MŚP. Chodzi też o stworzenie lepszych warunków do inkubacji nowych biznesów. Cel POPW jest jednoznaczny: dzięki dotacjom na wsparcie innowacji Polska Wschodnia będzie mogła kontynuować budowę gospodarki według europejskich standardów, opierając się na wiedzy i potencjale intelektualnym. To zaś sprawi, że wkład makroregionu w tworzenie produktu krajowego będzie adekwatny do jego potencjału ludnościowego.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Materiał partnera cyklu

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu