Zwalczanie nieuczciwej konkurencji odnosi się do działań, które nie mieszczą się w pojęciu uczciwej konkurencji.
Działania takie, podejmowane w celu uzyskania w sposób nieuczciwy przewagi nad konkurentami, stanowią naruszenie dobrych obyczajów lub obowiązujących przepisów prawa. Skutkiem czynu nieuczciwej konkurencji będzie zagrożenie lub naruszenie interesu innego przedsiębiorcy lub klienta, w tym konsumenta.
Kwestia oceny
Za czyn nieuczciwej konkurencji można uznać także działanie, które choć zgodne z prawem, w sposób nieuczciwy wpływa na stosunki gospodarcze. Ocena ta powinna odbywać się poprzez ustalenie, czy działanie mieści się w obiektywnej kategorii uczciwego współzawodnictwa, czy stanowi przekroczenie tych zasad, a więc przez odesłanie do wartości wolnego i równego obrotu gospodarczego. Przestrzegania zasad dobrych obyczajów nie powinno się zatem traktować jako obowiązku pozbawionego praktycznego znaczenia.
Kolejnym czynnikiem jest skutek nieuczciwej konkurencji, jakim jest zagrożenie lub naruszenie interesu innego przedsiębiorcy lub klienta, w tym także konsumenta. Kwestia naruszenia interesu publicznego, w przeciwieństwie do postępowania antymonopolowego nie stanowi jednak warunku dochodzenia roszczeń przez przedsiębiorcę. Roszczenia z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przysługiwać będą zatem każdemu przedsiębiorcy, którego interes został zagrożony lub naruszony w sposób sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami. Ustalenia, czy działanie stanowiące czyn nieuczciwej konkurencji naruszyło interes szerszego kręgu przedsiębiorców, co może być rozumiane jako naruszenie interesu publicznego, jest wyłącznie elementem postępowania przed Prezesem UOKiK.
Nawet w sytuacji, gdy czyn nieuczciwej konkurencji stanowił równocześnie praktykę ograniczającą konkurencję, stwierdzoną w decyzji Prezesa UOKiK, przedsiębiorcy, których interes został zagrożony lub naruszony, powinni samodzielnie wystąpić z powództwem na drogę sądową. W celu ochrony ich praw wystąpić może także krajowa lub regionalna organizacja, której celem statutowym jest ochrona interesów przedsiębiorców. Nie dotyczy to jednak roszczenia o naprawienie szkody. Prezes UOKiK uprawniony jest do wystąpienia z roszczeniem, w przypadku czynów, które zagrażają lub naruszają interesy konsumentów.
Pojęcie interesu przedsiębiorcy rozumiane jest szeroko, jako pewien stan faktyczny ukształtowany korzystnie dla przedsiębiorcy, bądź taki stan, który dopiero w przyszłości może stanowić źródło korzyści, rzeczywistych lub tylko oczekiwanych. W przypadku zagrożenia lub naruszenia swojego interesu poprzez czyn nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca może domagać się ochrony swoich roszczeń, tj. przede wszystkim zaniechania naruszenia oraz odszkodowania.
Nieważna forma prawna
Czynów nieuczciwej konkurencji, z zastrzeżeniem czynów dotyczących naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, dopuścić się może tylko przedsiębiorca, tj. podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przy czym dla uznania za przedsiębiorcę, nie musi to być ani jedyny, ani nawet główny rodzaj działalności. Zarzut czynu nieuczciwej konkurencji można postawić niezależnie od formy prawnej podmiotu, który narusza przepisy ustawy, a nawet niezależnie od tego, czy prowadzona działalność została zarejestrowana. Podstawowym kryterium ochrony przed takimi czynami jest ustalenie, że zachowanie się podmiotu naruszającego przepisy ustawy pozostaje w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Poza czynami naruszającymi interesy konsumentów, podmiotami, których prawa chronione są przez ustawę, są przede wszystkim inni przedsiębiorcy. W zależności od charakteru naruszenia mogą to być kontrahenci lub konkurenci przedsiębiorcy, który dopuścił się czynu nieuczciwej konkurencji.
Cezary Józef Nowakowski, adwokat, wspólnik Kancelarii Nowakowski i Wspólnicy