Jak stary jest Stary Browar?

Marcin Dobrowolski
opublikowano: 2015-10-14 09:31

Niezbyt stary. A przynajmniej nie tak, jak na przykład zespół browarów tyskich założony w 1629 r. czy wareckich, których tradycje sięgają XV wieku. Niemniej, kompleks poznańskich zakładów piwowarskich był jednym z największych na terenie dzisiejszej Polski i produkował znakomite ponoć piwo.

Historia zakładów związana jest z rodziną Huggerów. Pierwszy browar założył urodzony w 1804 r. górach Schwarzwaldu niemieckiej Wirtembergii, Ambrosius Hugger. Mieszkając w Poznaniu od 1844 r. postawił siedem lat od momentu przyjazdu do miasta  pierwszy podpiwniczmy budynek przy ulicy Wronieckiej 15. W roku 1876 właścicielem terenu był już syn Ambrosiusa - Josef Hugger. Zespół budynków obejmował wówczas dom mieszkalny, słodownię ze spichrzem, browar i przybudówkę z trzema mieszkaniami.

Nie był to jedyny zakład piwowarski założony przez Huggerów. W połowie wieku uruchomili kolejny przy ul. Święty Wojciech, w sześćdziesiątych XIX wieku czyniąc go największym w regionie. Na dokumencie ubezpieczeniowym z roku 1869 pojawiają się już podpisy braci Juliusa i Alfonsa, co sugeruje przejęcie przez nich własności od zmarłego ojca. Rozbudowali zakład przy Świętym Wojciechu, przekształcając go w zaplecze magazynowe dla ich największego przedsięwzięcia.

Zapobiegliwi bracia Huggerowie ubezpieczyli w 1876 r. lodownię, czyli magazyn lodu, stojącą przy ul. Półwiejskiej, w miejscu dzisiejszego Starego Browaru. W tymże roku zbudowali w jej sąsiedztwie budynki mieszkalne oraz zaplecze techniczno-magazynowe. Dynamiczny rozwój zakładu następuje w kolejnych dwudziestu latach. W związku z coraz intensywniejszą rozbudową miasta i zwiększeniem zapotrzebowania na produkty rodzinnej firmy bracia rozwijają zakład zwiększając moce produkcyjne dzięki zastosowaniu nowoczesnych maszyn parowych. W roku 1895 firma przekształciła się w spółkę akcyjną Bierbrauerei Aktien-Gesellschaft vormals Gebrüder Hugger. 

Kompleks zbudowany był z czerwonej cegły, elewacje ozdabiał prosty detal oraz półkoliście zwieńczone okna. Był to styl charakterystyczny dla niemieckich obiektów przemysłowych schyłku XIX wieku. Monumentalny charakter browaru wzmacniało jego usytuowanie na murowanej skarpie w sąsiedztwie zabudowań fortecznych. 

Specjalnością zakładu był Kryształ - piwo typu pilzneńskiego, ciemny monachijski Specjał oraz tradycyjny Porter. Szacuje się, że w 1918 r. browary wyprodukowały 70 tys hektolitrów piwa (dla porównania moce browaru Ciechan wynoszą obecnie 60 tys hektolitrów rocznie).

Historycy mają problem z określeniem losu rodziny Huggerów po I wojnie światowej. Prawdopodobnie sprzedali swoje udziału w spółce i wyjechali do Niemiec. Faktem jest jednak, że od 1926 r. akcje zaczęli wykupywać spadkobiercy finansowi i ideowi przemysłowca Romana Maya zarządzający jego funduszem, wkrótce stali się też znaczącymi udziałowcami zakładów. Planowali zwiększenie produkcji i eksport słodu do Stanów Zjednoczonych. Niestety, wielki kryzys przekreślił te plany.

Załamanie gospodarcze spowodowało znaczący spadek spożycia wysokogatunkowego trunku produkowanego w Poznaniu. Zakład sprzedawał tylko 10% swoich zdolności produkcyjnych (38,5 tys. hl piwa rocznie). W 1937 r. browar był dzierżawiony przez firmę Związku Restauratorów i znajdował się na skraju bankructwa. 

Przejęty przez Niemców w 1939 r. browar spełniał swoją podstawową funkcję do 1944 r., kiedy urządzono w nim schrony, co przyczyniło się do znaczących zniszczeń w czasie ataku Armii Czerwonej. Po wojnie zakład znacjonalizowano i podporządkowano Centralnemu Zarządowi Polskiego Przemysłu Fermentacyjnego Oddział w Bydgoszczy. Nowa władza nie przywiązywała wagi do jakości wytwarzanego produktu, dlatego tracił on na popularności, aż w 1980 r. produkcję wstrzymano całkowicie. Do roku 1990 budynki browaru mieściły magazyny chmielu, a po transformacji rozlewnie wód gazowanych, m.in. Mirindy i Pepsi.

W 1998 r. tereny zostały zakupione przez należącą do Grażyny Kulczyk spółkę Fortis. Akt erekcyjny pod budowę centrum handlowego i galerii sztuki Stary Browar wmurowano w czerwcu 2002 roku, a pierwsze skrzydło otwarto 5 listopada 2003 r.