Zaledwie 22 proc. spośród ponad tysiąca inwestorów, którzy wzięli udział w sondażu przeprowadzonym przez bank Wells Fargo i ośrodek Gallup, było w stanie poprawnie stwierdzić, że spadek rentowności obligacji oznacza wzrost ich cen. 54 proc. nie znało tej podstawowej dla rynku papierów dłużnych zależności, a 17 proc. było przekonanych, że jest ona odwrotna. Ten wynik, podobnie jak zaledwie 31-procentowy udział ankietowanych, którzy zadeklarowali, że dobrze znają różnicę między akcjami i obligacjami, to dowód, że inwestorzy potrzebują edukacji na temat rynku papierów dłużnych.
Dodanie obligacji do zdywersyfikowanego portfela aktywów umożliwia zmniejszenie wahań jego wartości, a to dlatego, że stopy zwrotu z nich są nisko (lub ujemnie) skorelowane z wynikami inwestycji w akcje i surowce. Z drugiej strony obowiązujące w większości głównych gospodarek niskie stopy procentowe sprawiają, że wybór korzystnie oprocentowanych obligacji skarbowych jest ograniczony. W tej sytuacji inwestorzy z rynków obligacji sięgają po wyżej oprocentowane, ale też obarczone wyższym ryzykiem, obligacje korporacyjne oraz papiery rządowe z rynków wschodzących.
W ofercie polskich towarzystw inwestycyjnych znajdują się fundusze polskich obligacji korporacyjnych (średni wzrost wartości od początku roku to 2,4 proc.), globalnych obligacji korporacyjnych (6,3 proc.) oraz polskich obligacji skarbowych (1,4 proc.). Chcący zainwestować w zagraniczne obligacje skarbowe muszą sięgnąć po fundusze oferowane przez zagraniczne towarzystwa. W ofercie polskich towarzystw dostępne są także fundusze dłużne uniwersalne (inwestujące w różne typy obligacji) oraz fundusze inwestujące w konkretnych regionach, jak USA czy Unia Europejska.
Obowiązujące w większości głównych gospodarek niskie stopy procentowe sprawiają, że wybór korzystnie oprocentowanych obligacji skarbowych jest ograniczony.
Słownik pojęć inwestującego w obligacje
D
Duration
Miara wrażliwości portfela na zmiany stopy procentowej. Im dłuższe jest duration portfela, tym bardziej jest on wrażliwy na zmiany stóp procentowych. Portfele złożone z papierów o bardziej odległych terminach zapadalności charakteryzują się wyższym duration, a więc są bardziej narażone na ryzyko wzrostu stóp procentowych, jednocześnie w większym stopniu korzystając na ich spadku.
Dywersyfikacja
Uwzględnienie różnych aktywów przy tworzeniu portfela. Pozwala ograniczyć ryzyko straty związanej z inwestycją w jeden składnik aktywów, a przy doborze aktywów o niskiej korelacji umożliwia zmniejszenie ryzyka całego portfela.
K
Korelacja
Jest miernikiem zmiany wartości papierów wartościowych lub klas aktywów w odniesieniu do siebie. Inwestycje o wysokim stopniu korelacji zazwyczaj zyskują i tracą wspólnie, podczas gdy inwestycje o niskiej (a w szczególności ujemnej) korelacji zachowują się w danych warunkach rynkowych w odmienny sposób, umożliwiając w ten sposób inwestorom odniesienie korzyści z dywersyfikacji.
Krzywa dochodowości
Wykres pokazujący, jak kształtują się dochodowości w zależności od terminu zapadalności obligacji. Płaska krzywa dochodowości występuje, gdy obligacje krótkoterminowe i długoterminowe oferują podobną rentowność. Stroma krzywa oznacza, że obligacje długoterminowe oferują znacznie wyższą rentowność od papierów krótkoterminowych.
Kupon
Odsetki regularnie wypłacane od obligacji. Są one określane jako procent wartości nominalnej inwestycji. Obligacje o wartości nominalnej 100 zł z 5-procentowym kuponem pozwolą uzyskać 5 zł odsetek rocznie.
O
Obligacje indeksowane do inflacji
Obligacje, w przypadku których kupon i płatności kapitałowe są uzależnione od zmian stopy inflacji. Miara inflacji jest określana z wyprzedzeniem.
Obligacje korporacyjne
Obligacje emitowane przez przedsiębiorstwo.
Obligacje o ratingu inwestycyjnym
Obligacje najwyższej jakości według oceny agencji ratingowej. Aby obligacja została uznana za obligację na poziomie inwestycyjnym, jej ocena wiarygodności kredytowej musi być określona co najmniej na poziomie BBB (Standard & Poor’s) lub Baa3 (Moody’s).
Obligacje o stałym oprocentowaniu
Obligacje, których oprocentowanie ustalone jest w momencie sprzedaży i obowiązuje aż do terminu wykupu. Ich wartość rynkowa zmienia się wraz ze zmianami stopy procentowej.
Obligacje o zmiennym oprocentowaniu
Obligacje, których oprocentowanie oparte jest na tzw. stopie bazowej i powiększone o marżę. Stopą bazową może być na przykład stawka na rynku międzybankowym (jak WIBOR).
Obligacje skarbowe
Obligacje emitowane przez rząd.
Obligacje wysokodochodowe
Potocznie nazywane śmieciowymi obligacje spekulacyjne z oceną wiarygodności kredytowej poniżej poziomu inwestycyjnego. Zasadniczo im wyższe ryzyko niewypłacalności emitenta obligacji, tym wyższe dochodowości.
Obligacje zerokuponowe
Obligacje niewypłacające odsetek od kwoty podstawowej. Z reguły sprzedawane są z dyskontem, czyli poniżej wartości nominalnej. Ich wykup natomiast następuje po wartości nominalnej. Różnica jest zyskiem obligatariusza.
R
Rating kredytowy
Ocena wiarygodności kredytowej, jaką emitenci obligacji mogą odpłatnie zamówić od agencji ratingowych (najważniejsze z nich to Standard & Poor’s, Moody’s i Fitch). Rating wskazuje inwestorom jakość obligacji, zapewniając profesjonalne oszacowanie ryzyka niewypłacalności emitenta. Oceny wiarygodności kredytowej są regularnie weryfikowane i podlegają zmianom.
Rentowność (dochodowość)
Stopa zwrotu, którą może osiągnąć nabywca obligacji, jeżeli zatrzyma je do zapadalności. Spadek rentowności obligacji oznacza wzrost ich cen, a więc jest korzystny dla posiadaczy obligacji zamierzających sprzedać je przed terminem wykupu. Wzrost rentowności oznacza tymczasem spadek cen, co oznacza wyższy potencjał zwyżek dla inwestorów zainteresowanych zakupem obligacji w celu ich utrzymywania do zapadalności.
Ryzyko kredytowe
Ryzyko niewypłacalności emitenta obligacji, w zakresie zobowiązania do płatności odsetkowych na rzecz inwestorów.
Ryzyko rynkowe
Możliwość spadku wartości inwestycji w związku ze zmianą koniunktury na rynkach finansowych.
T
Termin zapadalności (termin wykupu)
Termin, w którym emitent obligacji zobowiązał się spłacić wynikające z nich zobowiązanie.
W
Wartość nominalna obligacji
Kwota, od której emitent płaci odsetki oraz która musi być spłacona w dniu zapadalności obligacji.
Źródło: „PB”, Schroders.com, findict.pl.