Stawka VAT zależy od tego, w jakim miejscu wykonuje się usługę.
Firma naszego czytelnika opracowuje systemy antynapadowe i przeciwpożarowe. Ostatnio wykonała projekt dla fabryki we Francji. Jej bezpośrednim klientem był kontrahent w Polsce, który podpisał umowę z francuską firmą i zlecił wykonanie projektu.
— Teraz chcemy wystawić fakturę polskiemu zleceniodawcy, ale pojawił się problem, jaką zastosować stawkę VAT: 0 czy 22 proc.? Na wszystkie pomiary jeździliśmy do Francji i tam będą wszelkie instalacje według naszego projektu. Ale projekt tworzyliśmy w Polsce — opisuje nasz czytelnik.
Pytanie o nieruchomość
Polski kontrahent domaga się od naszego przedsiębiorcy wystawienia faktury ze stawką 0 proc. — taką samą, jaką stosuje wobec francuskiego zleceniodawcy, ponieważ zarówno odbiorca, jak i przedmiot umowy są za granicą. Czy słusznie?
— Stawka VAT zależy od tego, gdzie świadczymy usługi. W rachubę mogą wchodzić dwie klasyfikacje. Pierwsza dotyczy usług architektonicznych i inżynierskich, a druga — usług związanych z nieruchomościami. Problem polega na tym, czy np. wykonujemy projekt dla konkretnego budynku, czy też jest on uniwersalny i może być wykorzystywany w dowolnym miejscu, ewentualnie z niewielkimi modyfikacjami — wyjaśnia Tomasz Olkiewicz, radca prawny w firmie doradztwa podatkowego MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy.
Jeżeli jest to usługa związana z konkretnym istniejącym budynkiem — a tak jest w przypadku naszego czytelnika — wówczas kwalifikujemy ją jako związaną z nieruchomościami. Miejsce świadczenia takiej usługi będzie tam, gdzie ta nieruchomość stoi, czyli we Francji, i to niezależnie od tego, że projekt firma wykonała w Polsce.
— Wykonanie takiej usługi za granicą, w innym kraju unijnym, w ogóle nie podlega w Polsce VAT. Jednocześnie firma, która ją świadczy, ma prawo do odliczania podatku — tłumaczy Tomasz Olkiewicz.
W praktyce na fakturze nie podaje się stawki podatku, a jedynie adnotację o podstawie prawnej (patrz ramka) — tak jakby usługa była świadczona za granicą.
Uniwersalne projekty
W podobnej sytuacji jak firma czytelnika „PB” mogą się znaleźć m.in. architekci wykonujący w Polsce projekty budynków, które mają być później wybudowane za granicą. Ich usługi również nie będą podlegać VAT, jeśli świadczą je na zlecenie firmy spoza Unii Europejskiej lub podatnika VAT z innego kraju unijnego.
Trzeba jednak pamiętać, że w drugim wspomnianym przypadku — gdyby projekt był uniwersalny, do wykorzystania w dowolnym budynku, a nie na potrzeby konkretnej nieruchomości, wówczas kluczowe znaczenie miałby fakt, że zleceniodawcą jest polska firma — bez względu na to, że sprzedaje produkt do Francji. Wówczas stawka podatku wyniosłaby 22 proc.