PAWEŁ ŻELICH
radca prawny, local partner w kancelarii Noerr
Nowelizacja ustawy Prawo geologiczne i górnicze stanowi — w określonym zakresie — ukłon w kierunku inwestorów zainteresowanych eksploracją złóż węglowodorów i powinna pozwolić na poprawę warunków inwestowania w branży wydobywczej, przy jednoczesnym poszanowaniu interesów państwa. Nowe przepisy zmienią obecny katalog koncesji i w zakresie węglowodorów wprowadzą nowy rodzaj koncesji.
Z jednej strony, w celu przyspieszenia realizacji prac faza poszukiwania i rozpoznawania będzie trwała nie dłużej niż pięć lat z możliwością przedłużenia o dwa lata w szczególnie uzasadnionych przypadkach oraz przy założeniu, że przedsiębiorca będzie wywiązywał się z warunków określonych w koncesji. Z drugiej strony faza wydobywcza będzie mogła być przedłużona na okres niezbędny do zakończenia wydobywania węglowodorów ze złoża, nie dłuższy niż pięć lat, oraz na kolejne pięcioletnie okresy, co spowoduje odpowiednie wydłużenie koncesji.
Przejście między fazą poszukiwawczo-rozpoznawczą a fazą wydobywczą inwestycji będzie płynne, ponieważ będzie wymagało jedynie uzyskania decyzji inwestycyjnej, a nie, jak dotychczas, odrębnej koncesji wydobywczej w przetargu lub trybie open door, gdzie inwestor nie miał jednoznacznie zapewnionej gwarancji jej uzyskania.
Koncesja łączna obejmująca od razu trzy fazy inwestycji (poszukiwanie, rozpoznawanie oraz wydobywanie węglowodorów ze złóż) powinna zatem zachęcić inwestorów, w szczególności zagranicznych, do zaangażowania się w działalność górniczą, bowiem nowe zasady są bardziej przejrzyste dla przedsiębiorców chcących inwestować w sektorze wydobywczym. Abstrahując bowiem od tzw. procedury prekwalifikacji, przyszłym inwestorom znacznie łatwiej będzie przewidywać przebieg inwestycji z uwagi na niejako zapewnienie możliwości przyszłego wydobycia węglowodorów bez obaw, że — tak jak jest to obecnie — inny podmiot uzyska koncesję wydobywczą w miejsce przedsiębiorcy, który poniósł koszty poszukiwania i rozpoznania. Niezależnie od tego, dotychczasowa regulacja, oprócz niepewności prawnej, przewidywała podział na koncesje, który dla wielu inwestorów zagranicznych był dalece nieczytelny.
Co bardzo istotne, nowelizacja zapewnia jednocześnie inwestorom zachowanie praw nabytych. Koncesje udzielone przed wejściem w życie nowelizacji ustawy zachowają bowiem ważność do dnia upływu terminu, na który zostały udzielone. Dzięki temu zagwarantowana została stabilność regulacji prawej, ochrona praw nabytych oraz możliwość racjonalnego planowania rozwoju projektów — co stanowi jeden z kluczowych czynników decydujących o rozpoczęciu inwestycji.
Nowe regulacje powinny zachęcić przedsiębiorców do poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania węglowodorów w Polsce i przyczynić się do lepszego rozpoznania złóż i ich wydobycia. Jednakże ostatecznie wiarygodna ocena nowych regulacji będzie możliwa po przeprowadzeniu przez ministra środowiska pierwszych przetargów na udzielenie nowych koncesji oraz rozpoczęciu przez inwestorów działalności na podstawie nowych koncesji.