Kaucja a pozwy zbiorowe

MARCIN SZYMAŃSKI
opublikowano: 10-04-2013, 00:00

Kaucja na zabezpieczenie kosztów procesu nie może być wykorzystywana jako narzędzie do blokowania postępowania grupowego. Sąd wydał ważne orzeczenie, znacznie utrudniające walkę z pozwami zbiorowymi.

Chociaż w tym roku upłyną już trzy lata od wejścia w życie Ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, liczba orzeczeń rozstrzygających wątpliwości dotyczące stosowania jej przepisów jest wciąż niewielka. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym stanowi niewątpliwie nowość w postępowaniu przed polskimi sądami. Tym większej wagi nabiera każde orzeczenie mogące stanowić wskazówkę dotyczącą stosowania tej procedury w praktyce.

W grudniu 2012 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie wypowiedział się w sprawie instytucji kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu. Rozstrzygnięcie to zapadło na tle sprawy, w której grupa osób poszkodowanych w wyniku nieuczciwej reklamy domaga się odszkodowania w łącznej kwocie kilkunastu milionów złotych, przy czym w toku dalszego postępowania do grupy przyłączyć się mogą dalsze osoby, powodując zwielokrotnienie łącznej kwoty odszkodowania.

Przepisy ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym przyznają pozwanemu uprawnienie do zażądania przez sąd od powoda wpłacenia kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu. Kwota kaucji może wynieść nawet 25 proc. łącznej kwoty dochodzonej pozwem. W sprawie, w której zapadło omawiane postanowienie, kaucja miała przekroczyć 2 mln zł. Kwota kaucji wpłacana jest w gotówce i znajduje się do rozstrzygnięcia sprawy na koncie sądu, po czym jeżeli powództwo zostaje uwzględnione, zwracana jest powodowi, natomiast w przypadku oddalenia powództwa, zwracane są z niej koszty procesu poniesione przez pozwanego. Nawet jednak w przypadku wygrania sprawy powód nie może domagać, aby pozwany zwrócił mu odsetki od kwoty wpłaconej tytułem kaucji za okres, przez który pozbawiony był możliwości dysponowania nią. Brak wpłaty kaucji przez powoda powoduje odrzucenie pozwu.

Sąd Apelacyjny stwierdził, że celem kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu jest zapewnienie pozwanemu realnej możliwości uzyskania od powoda poniesionych kosztów procesu w przypadku wygrania sprawy. W tym stanie rzeczy obciążanie powoda obowiązkiem wpłaty kaucji w sytuacji, gdy nie ma obawy co do możliwości uzyskania zwrotu kosztów procesu przez pozwanego, nie znajduje uzasadnienia.

W konsekwencji kaucja na zabezpieczenie kosztów procesu nie może być używana jako narzędzie blokowania powództwa zbiorowego. Pamiętać należy bowiem, że konieczność wpłaty nieraz bardzo wysokiej kwoty kaucji na nieoprocentowane konto, na którym pozostawałaby ona czasem przez kilka lat, mogłaby stanowić w wielu przypadkach istotną przeszkodę w wystąpieniu z pozwem zbiorowym, nawet wówczas, gdy powód jest w pełni przekonany o zasadności powództwa.

MARCIN SZYMAŃSKI

partner w kancelarii Drzewiecki, Tomaszek & Wspólnicy

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: MARCIN SZYMAŃSKI

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu