Od powstania rejestru przedsiębiorców w 2001 r. rośnie liczba wpisanych w nim spółek, ale też podmiotów, które nie prowadzą działalności lub nie wypełniają obowiązków składania określonych dokumentów do rejestru, w tym sprawozdań finansowych. Prowadzi to do występowania w rejestrze nieaktualnych informacji o spółkach. 1 stycznia 2015 r. dokonano nowelizacji ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, wprowadzając instytucję postępowania o rozwiązanie podmiotu wpisanego do rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego.
Określono pięć przesłanek umożliwiających wszczęcie tego postępowania. Pierwsze dwie przesłanki dotyczą oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości podmiotu lub umorzenia postępowania w tym zakresie, gdy: istnieją podstawy do rozwiązania podmiotu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego lub majątek podmiotu nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.
Trzecią podstawą jest wydanie postanowienia o umorzeniu lub odstąpieniu od postępowania przymuszającego, prowadzonego, gdy podmiot nie składa określonych wniosków lub dokumentów do rejestru. Sąd rejestrowy umarza wskazane postępowanie, kiedy z okoliczności wynika, że nie doprowadzi ono do złożenia wniosków lub dokumentów do rejestru.
Z tego samego powodu sąd może odstąpić od jego wszczęcia. Ostatnie dwie przesłanki odnoszą się do sytuacji niezłożenia przez spółkę rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe, mimo wezwania sądu rejestrowego, oraz do niewykonania innych obowiązków dotyczących składania wniosków lub dokumentów do rejestru (np. złożenia aktualnej listy wspólników, wskazania nowego składu zarządu) mimo dwukrotnego wezwania przez sąd rejestrowy.
Po wszczęciu postępowania o rozwiązanie podmiotu sąd rejestrowy bada, czy podmiot ten posiada zbywalny majątek i czy faktycznie prowadzi działalność.
Jednocześnie sąd rejestrowy zawiadamia podmiot o wszczęciu postępowania oraz wzywa do wykazania powyższych okoliczności, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania. Jeżeli sąd rejestrowy ustali, że podmiot nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności, to orzeka o jego rozwiązaniu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego oraz zarządza wykreślenie z rejestru.
Skarb państwa nabywa mienie pozostałe po wykreślonym z rejestru podmiocie i ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania tego podmiotu. Roszczenia ze wskazanego tytułu wygasają, jeśli nie będą dochodzone w terminie roku od dnia nabycia mienia przez skarb państwa.
Przepisy nowelizujące są stosowane także w przypadkach, gdy wezwania spółek do złożenia wniosków lub dokumentów do rejestru były do nich kierowane jeszcze przed 1 stycznia 2015 r. Przepisy te zakładają, że podmioty, które dotychczas nie wykonały ciążących na nich obowiązków, mogą to uczynić do 1 lipca 2015 r. bez zagrożenia wszczęcia postępowania o ich rozwiązanie. © Ⓟ