Nasze firmy coraz skuteczniej konkurują na zagranicznych rynkach. Jest to możliwe dzięki wzrastającej jakości produktów i zastosowaniu nowoczesnych systemów zarządzania.
Dla osiągania sukcesu w coraz trudniejszej światowej rywalizacji nie wystarczy już proste ulepszanie wyrobów. Niezbędne jest skupienie wysiłków na poprawianiu jakości każdego aspektu działania firmy — zarządzanie przez jakość (TQM — Total Quality Management). Obejmuje ono nie tylko doskonalenie wyrobów czy usług,
lecz także jakości pracy, technologii, procesów i systemów wytwórczych, marketingowych, informacyjno-decyzyjnych, zarządzania wiedzą i zasobami oraz innych.
W krajach rozwiniętej gospodarki rynkowej już dawno dostrzeżono, że idea rozwoju jakości należy do najważniejszych czynników szybkiego rozwoju gospodarczego. O ile do początków dwudziestego wieku problematyka jakości, choć obecna w gospodarce, nie była traktowana w sposób systematyczny, to po roku 1900 znalazła się w centrum zainteresowania najwybitniejszych teoretyków zarządzania, takich jak Federick Taylor, twórca teorii podziału pracy, czy Alfred Sloan z General Motors, który w latach dwudziestych wprowadził pojęcie struktury organizacji przedsiębiorstwa.
Za twórcę systemowego podejścia do problemu jakości jest uważany Amerykanin Edward Deming. To on formułując słynne 14 założeń zarządzania jakością, stworzył bazę nowoczesnego spojrzenia na tę problematykę. To dzięki koncepcjom Deminga zaczęto wprowadzać struktury organizacyjne i systemy zarządzania jakością.
W Polsce idea jakości od dawna miała duże grono orędowników. Mówiąc o nich należy wymienić takie nazwiska, jak Karol Adamiecki, współtwórca nauki organizacji i kierownictwa, Tadeusz Kotarbiński, światowej sławy filozof, pionier teorii sprawnego działania — prakseologii, Romuald Kolman, zajmujący się kwalitologią, a więc nauką badającą wszelkie zagadnienia dotyczące jakości. Udział tych wszystkich myślicieli rozwoju teorii jakości jest niekwestionowany, jednak dopiero ostatnio pojawiły się systemy dorównujące myśli najlepszych światowych teoretyków zarządzania.
Twórcą i popularyzatorem polskiej koncepcji zarządzania przez jakość jest prof. Edward Kindlarski, który w swoich rozwiązaniach nawiązywał do koncepcji Deminga. Dzięki współpracy z prof. Kindlarskim i aktywności jego współpracownika, dra Mirosława Rechy, powołaliśmy w roku 1995 Komitet Jakości w Krajowej Izbie Gospodarczej. Działania komitetu pod kierunkiem obu znakomitych specjalistów doprowadziły do powstania idei Polskiej Nagrody Jakości, konkursu nagradzającego firmy i organizacje za wdrażanie filozofii zarządzania przez jakość.
Trwająca właśnie X edycja Polskiej Nagrody Jakości pokazuje, że coraz więcej polskich firm wprowadza systemy zapewniające ich produktom wysoką jakość, że stosowanie ogólnie przyjętych światowych norm staje się w naszym kraju coraz bardziej powszechne. Nagrodzone w konkursie firmy i organizacje to najlepsi z najlepszych, to firmy, które znalazły się w UE na długo przed wejściem Polski do wspólnoty. Ich obecność na światowych rynkach nie byłaby możliwa bez zastosowania nowoczesnych metod zarządzania, w tym także zarządzania przez jakość.
Ewolucja myślenia o jakości pozwala z optymizmem patrzeć w przyszłość. Jednak pojęcie jakości powinno być obecne nie tylko w firmach, ale w życiu całego społeczeństwa. Nasze członkostwo we wspólnocie wymaga od naszego kraju opracowania i realizacji wizji i strategii, które będą kreować warunki rozwoju i doskonalenia funkcjonowania gospodarki oraz jakości życia wszystkich obywateli.
Autor jest prezesem Krajowej Izby Gospodarczej