Kobiety w ofensywie na rynku pracy

Pierwszy raz w historii bezrobocie kobiet spadło poniżej bezrobocia mężczyzn. Powody? Więcej urodzeń i… starzenie się społeczeństwa.

Stopa bezrobocia wśród kobiet w Polsce praktycznie od zawsze była wyższa niż wśród mężczyzn. Od stycznia 1997 r., od kiedy dostępne są porównywalne dane Eurostatu, obserwowaliśmy taką zależność w każdym miesiącu — aż do tego roku. W styczniu było jeszcze po staremu, a w lutym poziom bezrobocia wśród kobiet i mężczyzn się wyrównał. Był to jednak tylko przedsmak zmiany trendu, który wyraźnie widać od maja. Niższe bezrobocie płci pięknej utrzymało się co najmniej do sierpnia, czyli ostatniego miesiąca, za który są już dostępne dane (patrz wykres).

Siły sprawcze

Głównym powodem obniżenia bezrobocia kobiet w stosunku do mężczyzn w ostatnich latach był wzrost zatrudnienia kobiet. To tylko pozornie oczywistość. Stopa bezrobocia to relacja liczby bezrobotnych do ludności aktywnej zawodowo (czyli sumy bezrobotnych i pracujących). Za jej zmiany odpowiada czynnik popytowy, czyli zatrudnienie, i podażowy — liczba dostępnych rąk do pracy. Krajowe bezrobocie od dłuższego czasu ciągnęła w dół strona popytowa. Dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn, ale w przypadku kobiet efekt jest mocniejszy.

W ciągu ostatnich trzech lat czynniki popytowe obniżyły stopę bezrobocia wśród kobiet o 6,6 pkt. proc., podczas gdy strona podażowa podniosła ją o 1,6 pkt. proc. Analogiczne wartości dla mężczyzn to 4,8 i 1,4 pkt. proc. Rękę do zmiany mogli np. przyłożyć przedsiębiorcy — w dobie rosnących kosztów pracy poszukujący tańszego zatrudnienia (w 2014 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto mężczyzn było o ponad 20 proc. wyższe od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto kobiet).

Uroki macierzyństwa

Wzrost zatrudnienia może być częściowo spowodowany wzrostem liczby matek na urlopach macierzyńskich (kobiety korzystające z urlopów macierzyńskich cały czas klasyfikowane są jako osoby aktywne zawodowe a wręcz pracujące. Do grupy nieaktywnych zawodowo przechodzą dopiero wtedy, gdy decydują się na urlop wychowawczy). Od stycznia do lipca tego roku urodziło się w Polsce 235,1 tys. dzieci, czyli o ponad 18 tys. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Wpływ na stopę bezrobocia w tym przypadku może być dwojaki. Po pierwsze, niewykluczone,że część kobiet poszukuje zatrudnienia przed planowanym zajściem w ciążę, aby uzyskać prawo do urlopu. Drugie zjawisko, prawdopodobnie istotniejsze, to zastępowanie nieobecnych w pracy kobiet (przebywających na urlopach) dodatkowymi pracownikami. Skoro matki na urlopach macierzyńskich nadal figurują w statystykach dotyczących zatrudnienia, a ich nieobecność sprzyja tworzeniu nowych stanowisk pracy, zatrudnienie rośnie, choć właściwie tylko formalnie.

Jesień poza rynkiem

Szybszego wzrostu zatrudnienia wśród kobiet niż wśród mężczyzn nie można jednak wytłumaczyćjedynie wzrostem liczby urodzeń, bo wysoki wzrost stopy zatrudnienia był również widoczny w grupach wiekowych, w których dzieci raczej się nie rodzi, w szczególności 15-24 i 55-64 lata (patrz wykres). Starsza grupa wiekowa mogła jednak w inny sposób przyczynić się do przechylenia szali bezrobocia. „Zdarza się, że na potrzeby prowadzenia domu i rodziny kobiety po urodzeniu dzieci i urlopach pozwalających zachować status osoby zatrudnionej, stają się nieaktywne zawodowo, czyli znikają ze statystyk bezrobocia.

Można powiedzieć, że na późniejszym etapie życia mężczyzna bez pracy częściej niż kobieta trafi do rejestru bezrobotnych. Na skutek starzenia się polskiego społeczeństwa stopa bezrobocia wśród kobiet może więc spadać szybciej niż wśród mężczyzn” — uważa zespół ekonomistów z BZ WBK. Potwierdzają to statystyki. Przykładowo dla grupy wiekowej 55-64 lata w drugim kwartale tego roku bezrobocie wyniosło 3,2 proc. dla kobiet i 4,6 proc. dla mężczyzn, a dysproporcja pogłębiała się na przestrzeni ostatnich kwartałów.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Justyna Dąbrowska, Ignacy Morawski

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Inne / Kobiety w ofensywie na rynku pracy