Stan ekonomiczno-finansowy górnictwa węgla kamiennego, wchodzącego w kolejną fazę przemian, należy uznać za stabilny.
Wyniki osiągnięte w roku 2001 jednoznacznie wskazują, że dzięki restrukturyzacji sfery technicznej, finansowej, a co najważniejsze - zatrudnienia, udało się powstrzymać proces generowania strat. Osiągnięcie dodatniej akumulacji na sprzedaży węgla, a w części organizacji składających się na branżę także dodatniego wyniku finansowego, świadczy o uzyskaniu trwałej rentowności.
Osiągnięty sukces, bo tak można określić aktualny stan zaawansowania reformy górnictwa, nie może osłabić jednak dalszych wysiłków wszystkich, którzy uczestniczą w procesie jego naprawy. Należy mieć świadomość, że aktualna sytuacja makroekonomiczna, a w szczególności stan finansów państwa bezpośrednio przekłada się na tegoroczny zakres pomocy budżetowej służącej finansowaniu reformy. W konsekwencji spółki węglowe i inne organizacje gospodarcze uczestniczące w procesie restrukturyzacji zmuszone zostały do poszukiwania innych niż budżetowe źródeł finansowania obsługi górniczego pakietu socjalnego. Można bowiem zatrzymać procesy likwidacyjne — w sensie upraszczania struktury technicznej kopalni — ale z pewnością nie byłoby społecznego przyzwolenia na zaprzestanie regulowania precyzyjnie zaplanowanych na lata świadczeń GPS.
Przed bezpośrednio kierującymi reformą górnictwa stają coraz trudniejsze zadania, wyczerpały się bowiem rezerwy proste, a redukcja zatrudnienia będzie miała już mniejszą dynamikę. Należy więc postawić pytanie, jakie inne instrumenty i rozwiązania systemowe należałoby zastosować dla kontynuacji procesu reformy górnictwa.
Trzeba także zwrócić uwagę, że obok zjawisk gospodarczych, na które mają wpływ zmiany systemowe, istnieje także sfera działalności (nie tylko w przedsiębiorstwach górniczych), która zależna jest od strony społecznej. Przepisy ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych nie przystają już do aktualnych uwarunkowań gospodarczych i utrudniają skuteczne zarządzanie przedsiębiorstwem.
Bogusław Bobrowski
wiceprezydent KPP