Zapowiedzi poluzowania kryteriów ekonomicznych mogą być sygnałem do zaniechania uzdrowienia finansów publicznych w Polsce.
Bruksela pod presją Niemiec i Francji pracuje nad zmianą kryteriów przynależności do strefy euro. Oba kraje zaczęły przekraczać 3-proc. limit deficytu budżetowego, łamiąc tym samym tzw. pakt o stabilizacji i rozwoju. Mało tego — nie poniosły za to żadnej kary. Uznano, że kryteria są zbyt sztywne, zwłaszcza w okresie spowolnienia gospodarczego.
Równi i równiejsi
Joaquin Almunia, komisarz ds. ekonomicznych i monetarnych, nawołuje do większej elastyczności. Co proponuje? Przede wszystkim konsolidację finansów i budowę rezerw w okresie wzrostu gospodarczego oraz przykładanie większej wagi do spełnienia kryterium długu publicznego niż deficytu budżetowego. Kryteria mogłyby być poluzowane także ze względu na specyfikę sytuacji gospodarczej kraju. Co to oznacza dla Polski? Ekonomiści obawiają się, że luźniejsze reguły pozwolą na szybsze spełnienie warunków przyjęcia euro bez rzeczywistego dostosowania.
— Warunki przynależności do euro zostały tak pomyślane, by zapewnić krajom posiadającym wspólną walutę stabilny rozwój. Poluzowanie kryteriów nie jest dobrym rozwiązaniem, choć teoretycznie byłoby nam na rękę. Dotyczy to deficytu budżetowego, który jest naszą główną bolączką. Zmiany w tym względzie mogłyby być sygnałem do odłożenia lub wręcz zaniechania reformy finansów publicznych — uważa Iwona Pugacewicz-Kowalska, główna ekonomistka CA IB.
Podobnego zdania jest Marcin Mróz z Société Générale, który dodaje, że okres przedwyborczy także służy odkładaniu podejmowania trudnych decyzji, takich jak reforma finansów publicznych.
— Kryteria z Maastricht traktowano dość płynnie i z dużą uznaniowością — podkreśla Marcin Mróz.
Gorący fotel
Ostateczne propozycje zmian przedstawi Komisja Europejska w nowym składzie. Tymczasem Niemcy z determinacją forsują kandydaturę Güntera Verheugena na fotel po Almuni. Sprawa poluzowania kryteriów wydaje się więc przesądzona.