Leasing: samochód i podatek

Robert Krasnodębski
03-09-2003, 00:00

Dokonana w 2000 r. nowelizacja kodeksu cywilnego, a w ślad za nią wprowadzenie odpowiednich przepisów do ustaw o podatkach dochodowych, a także konsekwentne zmiany w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (VAT), uporządkowały prawne i podatkowe aspekty tej popularnej formy korzystania z cudzego majątku.

Przyjęte zasady normowania umowy leasingu w kodeksie cywilnym i przepisy ustaw podatkowych są próbą dostosowania polskiego prawa do wymogów ustawodawstwa Unii Europejskiej. Wprowadzenie regulacji poświęconych umowie leasingowej należy ocenić pozytywnie.

Nadal jednak obecne są regulacje wzbudzające (przede wszystkim z punktu widzenia celowości ich wprowadzenia bądź kontynuacji) szereg wątpliwości i kontrowersji. Dotyczy to w szczególności podatkowych aspektów leasingu samochodów osobowych. Ustawodawca nadal dyskryminuje tę formę korzystania przez podatników z samochodów. Dyskryminacja ta szczególnie widoczna jest na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustaw o podatkach dochodowych.

W przypadku podatku od towarów i usług decydujące znaczenie ma § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (zamieszczony w rozdziale zatytułowanym „Przypadki, w których nabycie towarów lub usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku”), zgodnie z którym usługobiorcy używającemu samochodu osobowego lub innego samochodu o dopuszczalnej ładowności do 500 kg na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub umowy o podobnym charakterze nie przysługuje prawo do zwrotu różnicy podatku oraz do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od czynszu (raty) i innych odpłatności wynikających z zawartej umowy. Ograniczenie to dotyczy używania samochodu na podstawie wszystkich rodzajów umów lea-singu, a więc zarówno finansowego, jak i operacyjnego (doktrynalny podział leasingu na dwa rodzaje: operacyjny i finansowy wynika z przepisów zamieszczonych w ustawach o podatkach dochodowych, i związany jest z prawem amortyzacji przedmiotu leasingu bądź to przez korzystającego, bądź przez finansującego). Jak wynika z powyższego, VAT związany z zapłatą za raty leasingowe podlega u podatnika odliczeniu wyłącznie, gdy spełnione są łącznie dwa następujące warunki: lea-singowany samochód jest samochodem innym niż osobowy, przy czym fakt ten wynika z homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów, oraz jego dopuszczalna ładowność przekracza 500 kg. W przypadku gdy podatnik używa na podstawie umowy leasingowej samochodów, które nie posiadają homologacji, nie przysługuje mu prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z przyjęciem w leasing tych samochodów — czyli przede wszystkim raty leasingowej.

Przepisy podatkowe konsekwentnie przewidują zakaz odliczania podatku naliczonego związanego z leasingiem samochodów osobowych. Cel utrzymywania tego zakazu nie do końca jest zrozumiały. Z przedstawianych przez resort finansów wyjaśnień padają argumenty o chęci wyeliminowania w ten sposób patologicznych zjawisk związanych z wykorzystywaniem samochodów do celów osobistych przy korzystaniu z ulg i odliczeń podatkowych. Trudno jednak takie argumenty przyjąć bezkrytycznie. To właśnie konsekwentna dyskryminacja prowadziła do masowych prób obchodzenia prawa — efektu w postaci samochodów osobowych z kratką. Jest to wynikiem sankcyjnych przepisów odmawiających ex lege podatnikom prawa do odliczeń tylko dlatego, że wykorzystują samochody osobowe w prowadzonej przez siebie działalności. Wiążą się z tym regulacje zakazujące odliczenia podatku od paliwa.

Ocena prawa do odliczenia winna bowiem odbywać się według generalnych zasad wykorzystywania samochodu do działalności opodatkowanej.

Autor jest doradcą podatkowym z kancelarii Weil, Gotshal & Manges

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Robert Krasnodębski

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Prawo / Leasing: samochód i podatek