Czy żeby skorzystać z mediacji, należy najpierw skierować sprawę do sądu?
- Absolutnie nie. Strony w umowach mogą przewidywać oddanie przyszłych sporów w ręce mediatora. W umowie można więc przyjąć takie rozwiązanie, że w pierwszej kolejności strony będą starały się rozwiązać konflikt w drodze negocjacji, a gdy im się to nie uda, zwrócą się do mediatora. Dopiero jeśli mediacja nie zakończy się ugodą, strony skierują sprawę do sądu. W umowie może być wskazana osoba mediatora lub ośrodek mediacji, który prowadzi listę mediatorów. Drugi sposób jest taki, że jeśli nawet w umowie, którą strony zawarły, klauzuli mediacyjnej nie ma, to mogą one w razie konfliktu związanego z wykonaniem umowy, umówić się, że skorzystają z usług mediatora. Wtedy odbędzie się mediacja ad hoc, tylko do tej jednej sprawy.
Jak mediator pomaga stronom?
- Przedsiębiorcy będący w konflikcie często funkcjonują na takim poziomie emocji, że normalna rozmowa między nimi jest prawie niemożliwa. Nie mają też do siebie zaufania, co powoduje, że praktycznie nie ma wymiany informacji, niezbędnych do rozwiązania sporu. Główną rolą mediatora staje się udrożnienie tych kanałów komunikacji i stworzenie takich komfortowych warunków, by strony zaczęły ze sobą rozmawiać. Następuje także tzw. detoksyzacja języka, co oznacza, że język, którym komunikują się strony, staje się wolny od pejoratywnych określeń i emocjonalnych zabarwień. To doprowadza do tego, że strony zaczynają wymieniać informacje i funkcjonować na racjonalnym, a nie emocjonalnym poziomie.
Skąd wziąć dobrego mediatora?
- Po pierwsze, mediator mistrz to mediator z doświadczeniem. Po drugie, musi mieć wiele cech osobowościowych, które go predysponują do funkcjonowania w konflikcie. Nie wszyscy takim wymaganiom podołają. Żeby takie kwalifikacje mieć, trzeba przejść szkolenie nie tylko warsztatowe, ale przede wszystkim mieć praktykę. Jest w Polsce kilka centrów z odpowiednio wyszkolonymi mediatorami. Można je bez trudu odszukać w internecie.
Jakie są koszty mediacji?
- Niektóre ośrodki mediacyjne pobierają wynagrodzenie proporcjonalnie do wartości przedmiotu sporu. Nie jest to jednak rozwiązanie najlepsze, zwłaszcza gdy strony różnią się w ocenie wartości przedmiotu sporu. Powszechnym na świecie sposobem wynagradzania mediatorów jest stawka godzinowa, dzienna lub ich łączenie. Na przykład Centrum Mediacji Polskiego Stowarzyszenia Mediacji Gospodarczej za pierwsze trzy godziny usług mediatora pobiera 2,5 tys. zł od każdej ze stron, a za każdą następną godzinę po 500 zł.
Maciej Bobrowicz
mediator i negocjator, wiceprezes Krajowej Rady Radców Prawnych