Prawdopodobieństwo wystąpienia chorób układu krążenia jest tym wyższe, im więcej jest czynników ryzyka. W zależności od tego, czy człowiek ma na nie wpływ czy nie, czynniki ryzyka można podzielić na modyfikowalne i niemodyfikowalne. Wiadomo na przykład, że częściej na choroby serca zapadają mężczyźni i że częstość tych zachorowań rośnie z wiekiem. Wiek i płeć są to jednak czynniki, na które wpływu nie mamy. Bardzo ważnym, także niemodyfikowalnym czynnikiem ryzyka jest występowanie chorób serca i układu krwionośnego w najbliższej rodzinie. Pozostałe istotne czynniki ryzyka podlegają modyfikacji, czyli można na nie wpłynąć zmieniając styl życia. Stosując odpowiednią dietę, żyjąc aktywnie fizycznie oraz lecząc wykryte już choroby i zaburzenia można w znaczący sposób ograniczyć prawdopodobieństwo zachorowania na zawał i udar mózgu.
Cholesterol
Oprócz samego podwyższenia stężenia całkowitego cholesterolu ważny jest wzajemny stosunek ilości poszczególnych jego frakcji. Określeniu tych stosunków służy badanie zwane lipidogramem. Potocznie cholesterol dzieli się na tak zwany zły i dobry. Ten zły w lipidogramie określany jest jako cholesterol LDL, dobry to cholesterol HDL. Sytuacja niekorzystna, sprzyjająca powstawaniu miażdżycy, to podwyższenie całkowitego cholesterolu, podwyższenie cholesterolu LDL i obniżenie cholesterolu HDL poniżej normy. W lipidogramie oprócz tych dwóch rodzajów cholesterolu znajduje się także parametr określany jako trójglicerydy — to także rodzaj tłuszczów, których wysoki poziom sprzyja miażdżycy. Należy więc dążyć do wyeliminowania tych zaburzeń.
Sposobem obniżania zbyt wysokiego poziomu cholesterolu jest przede wszystkim dieta. Cholesterol jest rodzajem tłuszczu zwierzęcego i duża jego część w naszej krwi pochodzi z naszej diety. Reszta jest produkowana przez wątrobę. Chcąc zmniejszyć stężenie cholesterolu we krwi należy ograniczyć spożycie tłuszczów, które zawierają cholesterol. Duże jego ilości znajdują się w tłustych mięsach, wędlinach, podrobach, maśle, żółtych serach, jajach. Zwiększyć należy ilość spożywanych tłuszczów pochodzenia roślinnego. Wywierają one korzystny efekt na stężenie cholesterolu. Podobnie korzystny wpływ mają tłuszcze pochodzące z ryb, szczególnie morskich. Drugim czynnikiem korzystnie wpływającym na poziom cholesterolu jest wysiłek fizyczny. Znaczenie ma tylko regularny trening. Zdarza się jednak, że mimo stosowania diety, nawet drastycznej, nie udaje się w istotny sposób obniżyć stężenia cholesterolu. Wtedy konieczne jest przyjmowanie leków.
Nadciśnienie tętnicze
Powstawaniu nadciśnienia sprzyja przede wszystkim otyłość i spożywanie w diecie dużych ilości soli. Jeśli nadciśnienie trwa długo, powoduje szereg groźnych powikłań w funkcjonowaniu nerek, serca i mózgu. Wykryte nadciśnienie trzeba leczyć. Niezbędna jest regularność po pierwsze pomiarów wartości ciśnienia, po drugie — przy nadciśnieniu już wykrytym — regularność w leczeniu.
Palenie papierosów
Oprócz wzrostu ryzyka zachorowania na choroby układu krążenia, palenie zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na wiele nowotworów. Do pozbycia się tego nałogu przydatna może być pomoc lekarza. Na rynku farmaceutycznym znajdują się preparaty wspomagające rzucanie palenia, a lekarz może pomóc w doborze sposobu leczenia wspomagającego.
Cukrzyca
Choroba ta polega na zbyt wysokim stężeniu glukozy we krwi. Istnieje kilka typów cukrzycy. Najczęstszy z nich — typ drugi — występuje przede wszystkim u osób otyłych w wyniku stosowania niewłaściwej diety. Choroba ta często występuje rodzinnie. Cukrzycę wykrywa się przeprowadzając badania stężenia glukozy we krwi. Cukrzyca nie leczona bądź leczona niewłaściwie może prowadzić bardzo szybko do groźnych powikłań.
Mała aktywność i otyłość
Otyłość to większe ryzyko powstania nadciśnienia, cukrzycy, wysokiego stężenia cholesterolu. Serce człowieka otyłego narażone jest na większą pracę.
Regularne uprawianie wysiłku fizycznego jest najbardziej naturalnym sposobem rozładowania wszystkich napięć. Wysiłek fizyczny pomaga regulować poziom cholesterolu i glukozy, obniża ciśnienie krwi oraz zwalcza nadwagę i otyłość. ®