Czy rozpoczynając działalność gospodarczą, muszę funkcjonować pod jakąś nazwą?
- Wraz z założeniem działalności gospodarczej (zarówno przez osobę fizyczną, jak i przez spółkę prawa handlowego) trzeba wskazać firmę, czyli nazwę, pod jaką będzie się prowadzić przedsiębiorstwo. Firma spółki jest ujawniana w Krajowym Rejestrze Sądowym bądź w ewidencji działalności gospodarczej. W przypadku osób fizycznych — w ewidencji działalności gospodarczej.
Przepisy kodeksu cywilnego wymagają, by firmą osoby fizycznej było jej imię i nazwisko — na przykład „Jan Kowalski”. Dodatkowo, obok imienia i nazwiska istnieje możliwość włączenia do firmy np. pseudonimu lub określenia wskazującego na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia, a także dowolnie obranych innych określeń.
Firma Kowalskiego może nazywać się następująco:
„Jan Kowalski — Białobrzeskie kowalstwo artystyczne” bądź „Jan Kowalski — Ekwilibrystyka kowalska”. Warto się zastanowić, wybierając firmę, jakich słów użyjemy. Nazwa powinna reklamować przedsiębiorstwo, ale jednocześnie pozwalać na wyraźne odróżnienie od innych podmiotów na rynku.
Firma jest elementem przypisanym przedsiębiorcy. Dlatego Kowalski nie może jej zbyć. Może zbyć swoje przedsiębiorstwo, a więc warsztat kowalski, ale już firmy sprzedać nie może. W kodeksie cywilnym dopuszcza się możliwość upoważnienia innego przedsiębiorcy do korzystania ze swej firmy. Przykładowo — Kowalski może udzielić licencji swojemu przyjacielowi, by korzystał z jego firmy.
Czy nazwa przdsiębiorstwa jest chroniona prawem?
- Tak, firma (nazwa) korzysta z ochrony prawnej. Przedsiębiorca, którego prawo do firmy zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne (np. Marek Malinowski ma licencję udzieloną mu przez Jana Kowalskiego). W razie dokonanego naruszenia Kowalski może żądać usunięcia jego skutków, złożenia oświadczenia lub oświadczeń w odpowiedniej treści i formie. Może wreszcie żądać naprawienia na zasadach ogólnych szkody majątkowej lub wydania korzyści uzyskanej przez osobę, która dopuściła się naruszenia.
Widać zatem, że ochrona firmy Kowalskiego dotyczy dwóch sytuacji: zagrożenia (np. gdy inny przedsiębiorca użył firmy Kowalskiego, ale Kowalski nie poniósł jeszcze szkody), a także już samego naruszenia (np. inny przedsiębiorca, podszywając się pod firmę Kowalskiego przejął jego klientów). W pierwszej sytuacji wchodzi w grę żądanie zaniechania działania zagrażającego prawu do firmy Kowalskiego. W drugiej także usunięcie skutków naruszenia oraz naprawienie szkody majątkowej lub wydanie korzyści.
Aleksander Werner prawnik z kancelarii Kalwas i Wspólnicy