Czy polskie mikro-, małe i średnie firmy stosują wzorce zrównoważonej produkcji (WZP), w tym jakiekolwiek rozwiązania na rzecz ochrony środowiska? Jakie są bariery w ich stosowaniu? Postanowiła to sprawdzić Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), przeprowadzając pierwsze w Polsce duże badanie poświęcone tej tematyce. W ramach projektu „Wzorce zrównoważonej produkcji (WZP) w działalności przedsiębiorstw — propozycja rozwiązań systemowych wspierających wdrażanie WZP w MSP” zbadane zostały praktyki w ponad tysiącu firm. Wnioski?
Brak funduszy i wiedzy
Przedsiębiorcy z tego sektora mają niską świadomość, jeśli chodzi o to, jak ich działalność wpływa na środowisko naturalne. Tylko nieliczne firmy próbują diagnozować to oddziaływanie, natomiast znakomita większość nie robi nic w tym temacie i nie widzi potrzeby zmiany w dotychczasowym działaniach. Aż 42 proc. przedsiębiorców w ciągu ostatnich 5 lat nie podjęło żadnych działań prośrodowiskowych. Pozostałe ograniczają się do minimum, czynności podstawowych, które są wymuszone przez przepisy. Dlaczego firmy z MSP nie podejmują działań środowiskowych? Przedsiębiorcy wskazują na wiele barier. — Najczęściej wymieniane to brak funduszy na tego typu rozwiązania, częste zmiany w przepisach i niejasności prawne dotyczące ochrony środowiska. Firmy dodają, że nie mają wsparcia ze strony instytucji publicznych i brakuje im partnerów zainteresowanych współpracą przy wdrażaniu tego typu rozwiązań — mówi dr Izabella Anuszewska, dyrektor zespołu badawczego SMG/KRC Poland, które na zlecenie PARP przeprowadziło badanie. Przedsiębiorcy nie mają też wiedzy na temat rozwiązań proekologicznych, które można zastosować. Jednak badania wskazują, że w najbliższym czasie wiele może się pod tym względem zmienić. — Aż 75,4 proc. badanych firm zamierza podjąć działania prośrodowiskowe w ciągu najbliższych dwóch lat. Przedsiębiorcami kierują motywy ekonomiczne, etyczne lub prawne — mówi Miłosz Marczuk, rzecznik prasowy PARP.
O wizerunek i oszczędność
Firmy mają nadzieję, że dzięki tym działaniom uzyskają przewagę rynkową lub przynajmniej ograniczą koszty. Poza tym uważają je za słuszne w kategoriach etycznych i chcą poprawić swój wizerunek. Zbadana została także wiedza przedsiębiorstw o możliwościach wsparcia dotyczącego WZP. Okazuje się, że jest ona bardzo niewielka, co przekłada się na niskie ich wykorzystanie. Jakąkolwiek pomoc ze strony państwa przy wdrażaniu rozwiązań proekologicznych otrzymało zaledwie 4 proc. badanych firm. Były to najczęściej ulgi podatkowe.
Dlaczego firmy z MSP chcą podjąć działania prośrodowiskowe?
40,9 proc. — szukają oszczędności związanych z ograniczeniem zużycia surowców i energii
34,2 proc. — dbałość o stan środowiska naturalnego
31 proc. — chcą dostosować się do wymogów prawnych
30,3 proc. — poprawa wizerunku firmy.