Nowy Rok przyniósł rewolucję w prawie
Główne zmiany dotyczą spółek handlowych i pomocy publicznej dla firm
W nadchodzącym roku zmieni się ponad 100 aktów prawnych. Najważniejsze zmiany dotyczą spółek handlowych, pomocy dla firm, podatków oraz telekomunikacji. Unowocześnienie systemu prawnego jest warunkiem wejścia Polski do UE.
Wraz z nowym rokiem polskich przedsiębiorców zaczęły obowiązywać przepisy trzytomowej „ biblii ” wolnego rynku, czyli kodeks spółek handlowych, prawo działalności gospodarczej oraz przepisy o krajowym rejestrze sądowym. Oprócz tego, 1 stycznia weszły w życie nowe regulacje dotyczące opodatkowania przychodów, pomocy publicznej dla firm, działalności telekomunikacyjnej, układów zbiorowych pracy, ochrony środowiska i opłat skarbowych.
Więcej wolności
Nowe prawo spółek handlowych wprowadza szereg rozwiązań wzorowanych na prawie niemieckim, francuskim i amerykańskim. Podstawową nowością są dwie nie znane dotąd naszemu prawu spółki, czyli partnerska i komandytowo-akcyjna. Ponadto rozszerzona zo-stała możliwość tworzenia spółek z o.o. dla każdego dowolnego celu, a nie tylko gospodarczego. Minimum kapitału zakładowego wynosi 50 tys. zł.
— Ważne zmiany dotyczą spółek akcyjnych. Ułatwiono zawiązywanie tych firm i podwyższanie kapitału. Założyć ją może nawet jedna osoba. Minimalny kapitał musi sięgać 500 tys. zł — informuje Beata Gessel, radca prawny z kancelarii prawnej Beata Gessel i Wspólnicy.
Kodeks zezwala też na wszelkie możliwe przekształcenia spó- łek oraz upraszcza zasady ich łączenia i podziału.
Ustawa prawo działalności gospodarczej wprowadza zasadę swobody działalności gospodarczej. Znacznie ogranicza przy tym obszary wymagające uzyskiwania koncesji. Określa m.in. warunki otrzymania koncesji, jej cofnięcia oraz kontrolowania działalności.
Natomiast ideą wprowadzenia Krajowego Rejestru Sądowego jest konieczność wzmocnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego.
— Istnieje jednak duże niebezpieczeństwo, iż ta instytucja będzie hamulcem rozwoju gospodarczego. Powodem obaw jest niewydolność naszego sądownictwa. Zapaść się powiększy, gdy sądy będą musiały prowadzić te rejestry — uważa Beata Gessel.
W sądach powstaną rejestry wszystkich przedsiębiorców i stowarzyszeń, a także niewypłacalnych dłużników. Każdy będzie mógł mieć do nich wgląd.
Podatki i pomoc
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przyjmuje unijne zasady opodatkowania w przypadku fuzji, podziałów, przekazywania aktywów i wymiany akcji między spółkami. Określa też wspólne opodatkowanie firm dominujących i ich jednostek zależnych.
— Ustawa rozszerza także katalog przychodów podlegających opodatkowaniu. Nowe są też zasady opodatkowania dywidend. Dochody z tego tytułu obciążono 15-proc. podatkiem — informuje Beata Gessel.
Zwiększona została kontrola przerzucania dochodów do tzw. rajów podatkowych.
Od 1 stycznia obowiązuje także ustawa o pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Z zasady, pomoc taka jest niedozwolona.
Przepisy określają jednak wyjątki oraz warunki jej udzielania i nadzorowania. Generalnie znacznie ograniczono możliwości uzyskania pomocy i jej wysokość. Wyróżnia się pomoc eksportową, regionalną, sektorową i horyzontalną. Pomoc nadzoruje prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Może cofnąć jej przyznanie.
— Nowe prawo telekomunikacyjne rozdziela kompetencje pomiędzy Ministra Łączności i Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji, który ma być niezależnym regulatorem rynku. Będzie udzielał zezwoleń, pozwoleń i przydzielał częstotliwości. Ma być też arbitrem w sporach między operatorami — mówi Beata Gessel.
Nowe uregulowania prawne pozwolą na liberalizację rynku telekomunikacynego. Zniesiono koncesje na usługi telekomunikacyjne oraz ułatwiono dostęp podmiotów zagranicznych do naszego rynku. Zezwolenia będzie wymagać eksploatacja publicznej sieci oraz rozprowadzanie programów radiofonicznych i telewizyjnych.
— Ustawa określa zasady odpowiedzialności operatorów, ich współpracy, łączenia sieci, tajemnicy telekomunikacyjnej i przetwarzania danych osobowych — wylicza Beata Gessel.
Warto wiedzieć
Spore znaczenie dla przedsiębiorców mają także obowiązujące od wczoraj nowe przepisy dotyczące układów zbiorowych pracy, ochrony środowiska i opłat skarbowych.
Zmiana w kodeksie pracy stanowi, kto może, a kto nie może zawierać układów zbiorowych pracy. Postanowienia układu będą ważne nawet po przejściu zakładu na nowego pracodawcę.
Przepisy o ochronie środowiska mówią, że aby uzyskać zezwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu, trzeba ocenić wpływ tego przedsięwzięcia na środowisko. Badany będzie wpływ inwestycji na środowisko, zdrowie i życie ludzi oraz dobra materialne i kultury.
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera katalog czynności objętych opłatą skarbową. Generalnie wprowadzono podwyżki tej opłaty, ale np. zbycie udziałów będzie obciążone 1-proc. opłatą, a nie jak dotąd, 2 proc.
Jutro, czyli 3 stycznia, zaczną obowiązywać przepisy o domach składowych. Ustawa wylicza, kto może prowadzić domy składowe i na jakich warunkach.
W całym roku 2001 r. ma wejść w życie ponad 100 aktów prawnych dotyczących obrotu gospodarczego.