W Polsce wytwarza się około 135 mln ton odpadów rocznie. Z tego tylko około 9 proc. to odpady komunalne. Reszta jest efektem m.in. działalności produkcyjnej, np. wydobycia i przeróbki rud i przetwórstwa przemysłowego. W 2013 r. odzyskowi poddano niecałe 70 proc. tych odpadów.
Nie tylko raz
— Warto patrzeć na odpady jak na cenny surowiec. Ich wykorzystanie pozwala ograniczać zanieczyszczenie środowiska i wydobycie surowców naturalnych. Szkło, metale, plastik można poddawać wielokrotnemu recyklingowi, zmniejszając ilość odpadów kierowanych na składowiska, na których ich potencjał pozostaje niewykorzystany — mówi Anna Nowakowska, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Stena Recycling. Jerzy Ziaja, prezes Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Recyklingu, przytacza dane Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA), według których surowce i odpady można przetwarzać i wykorzystać wielokrotnie, o ile robi się to prawidłowo, z zastosowaniem właściwych technologii.
— Makulaturę da się przetworzyć na dobrej jakości papier 5-7 razy. Popularne opakowania żywności z PET mogą nawet kilkakrotnie służyć do wyrobu nowych pełnowartościowych opakowań PET, a później — można je zamienić we włókna, części samochodowe lub materiały budowlane — tłumaczy Jan Ziaja.
Pieniądze i praca
Z ponownego zagospodarowywania odpadów znany jest m.in. producent żywności Nestlé, który do 2020 r. chce wyeliminować ich składowanie i termiczną obróbkę we wszystkich 150 fabrykach w Europie. Odpady mają być przekazywane przede wszystkim do recyklingu lub odzysku, np. stłuczka szklana do huty szkła. W Polsce liderem ekologii jest Procter & Gamble (P&G), który nie wysyła na składowiska żadnych odpadów produkcyjnych.
Już w zeszłym roku w należącej do P&Gwarszawskiej fabryce Pampers do recyklingu kierowano prawie 90 proc. odpadów, m.in. rdzeni kartonowych, ścinek plastikowych i folii. Pozostałe 10 proc. utylizuje się w procesie termicznym, a odzyskiwana energia cieplna jest ponownie wykorzystywana w przemyśle. Inne zakłady P&G także stosują różne sposoby użycia odpadów. W łódzkiej fabryce Gillette, produkującej maszynki i ostrza do golenia, plastikowe rączki maszynek przetwarza się m.in. na pojemniki, doniczki i elementy wieszaków na ubrania. Odpady metalowe trafiają zaś do huty, aby po przetopieniu zostały ponownie użyte w przemyśle metalurgicznym. Według danych Fundacji Ellen MacArthur, recykling samochodów, maszyn, mebli, sprzętu elektronicznego mógłby przynieść w UE 340-630 mld dolarów oszczędności. Komisja Europejska uważa zaś, że wprowadzenie gospodarki obiegowej stworzyłoby 580 tys. miejsc pracy. Polska zwróciła jednak uwagę, że są to drogie rozwiązania, które wymagają odpowiedniej technologii i nie są możliwe do zrealizowania w krótkim czasie.
10 ekoporad dla przedsiębiorcy
Jak pozytywnie wpłynąć na środowisko przez optymalizację gospodarowania odpadami w firmie? Jakie da to efekty?
1. Wyselekcjonuj dodatkowe strumienie odpadów do przetworzenia
- minimalizacja ilości odpadów przeznaczonych do składowania
- możliwość ponownego wykorzystania surowców
2. Zoptymalizuj ustawienie pojemników na odpady
- poprawa logistyki i bezpieczeństwa
3. Dopasuj pojemność pojemników do ilości wytwarzanych odpadów
- optymalizacja systemu gromadzenia odpadów zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska wynikającego z transportu odpadów
4. Wyraźnie oznacz pojemniki na sortowane odpady
- podniesienie efektywności sortowania zwiększenie ilości odpadów, które mogą zostać poddane recyklingowi
5. Zastanów się, czy możesz ograniczyć lub wyeliminować powstawanie w produkcji niektórych odpadów
- ograniczenie ilości wytwarzanych odpadów optymalne wykorzystanie surowców
6. Oddawaj odpady — surowce firmom specjalizującym się w recyklingu lub miejscowym firmom, które mogą je wykorzystać
- redukcja kosztów odbioru odpadów możliwość ponownego wykorzystania surowców
7. Korzystaj z surowców wtórnych w produkcji
- zmniejszenie wykorzystania energii i wody zmniejszenie emisji CO
2 8. Rozważ automatyzację systemu gromadzenia odpadów i opróżniania pojemników
- ograniczenie zaangażowania pracowników nawet o 70 proc. poprawa bezpieczeństwa pracy
9. Rozważ zastosowanie urządzeń redukujących objętość surowców
- zmniejszenie liczby transportów zewnętrznych nawet o 80 proc. zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska wynikającego z transportów odpadów
10. Edukuj pracowników
- poprawa bezpieczeństwa budowanie świadomości ekologicznej Źródło: Stena Recycling
10 ekoporad dla przedsiębiorcy
Jak pozytywnie wpłynąć na środowisko przez optymalizację gospodarowania odpadami w firmie? Jakie da to efekty?
1. Wyselekcjonuj dodatkowe strumienie odpadów do przetworzenia
- minimalizacja ilości odpadów przeznaczonych do składowania
- możliwość ponownego wykorzystania surowców
2. Zoptymalizuj ustawienie pojemników na odpady
- poprawa logistyki i bezpieczeństwa
3. Dopasuj pojemność pojemników do ilości wytwarzanych odpadów
- optymalizacja systemu gromadzenia odpadów zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska wynikającego z transportu odpadów
4. Wyraźnie oznacz pojemniki na sortowane odpady
- podniesienie efektywności sortowania zwiększenie ilości odpadów, które mogą zostać poddane recyklingowi
5. Zastanów się, czy możesz ograniczyć lub wyeliminować powstawanie w produkcji niektórych odpadów
- ograniczenie ilości wytwarzanych odpadów optymalne wykorzystanie surowców
6. Oddawaj odpady — surowce firmom specjalizującym się w recyklingu lub miejscowym firmom, które mogą je wykorzystać
- redukcja kosztów odbioru odpadów możliwość ponownego wykorzystania surowców
7. Korzystaj z surowców wtórnych w produkcji
- zmniejszenie wykorzystania energii i wody zmniejszenie emisji CO
2 8. Rozważ automatyzację systemu gromadzenia odpadów i opróżniania pojemników
- ograniczenie zaangażowania pracowników nawet o 70 proc. poprawa bezpieczeństwa pracy
9. Rozważ zastosowanie urządzeń redukujących objętość surowców
- zmniejszenie liczby transportów zewnętrznych nawet o 80 proc. zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska wynikającego z transportów odpadów
10. Edukuj pracowników
- poprawa bezpieczeństwa budowanie świadomości ekologicznej Źródło: Stena Recycling