Co to park technologiczny, a co inkubator, jakie korzyści przynosi inwestowanie w pierwszym, a jaką pomoc zapewnia drugi? To warto wiedzieć.
Brak rozwiniętej infrastruktury powoduje, że podejmowanie nowych przedsięwzięć gospodarczych wciąż wiąże się ze znacznym ryzykiem. Sytuację ułatwia dostęp do funduszy strukturalnych i powstawanie parków przemysłowych i technologicznych.
Parki
Parki przemysłowe są przedsięwzięciami prowadzonymi na podstawie wynegocjowanej przez zainteresowane podmioty umowy cywilnoprawnej, w której jedną ze stron jest samorząd.
Ich celem jest tworzenie lub rozbudowa przedsiębiorstw, a także zwiększanie zatrudnienia w regionie. Bazę materialną parku stanowi wydzielona nieruchomość, na której znajduje się infrastruktura techniczna pozostała po restrukturyzowanym lub likwidowanym przedsiębiorstwie, przeznaczona pod nowe przedsięwzięcie.
Park może być również utworzony na gruntach będących własnością skarbu państwa, gminy lub innego podmiotu zarządzającego, zwykle spółki prawa handlowego z udziałem gminy. Nakłady związane z budową zakładów i wyposażeniem technicznym ponoszą najczęściej inwestorzy, natomiast koszt rozwoju infrastruktury ciąży przede wszystkim na gminie i spółce zarządzającej parkiem. Działania zarządu polegają na zbywaniu na rzecz inwestorów prawa do nieruchomości, gospodarowaniu infrastrukturą parku, przeprowadzaniu przetargów i stałej kontroli prowadzonej działalności gospodarczej.
Z kolei parki technologiczne umożliwiają lokalnym przedsiębiorcom skupianie na pewnym obszarze działań innowacyjnych i technologicznych. Są to zespoły wyodrębnionych nieruchomości wraz z infrastrukturą techniczną, utworzone w celu umożliwienia przepływu wiedzy i technologii między jednostkami naukowymi a przedsiębiorcami lokalnymi.
Najwydajniej parki technologiczne działają w sieciach, które umożliwiają wymianę doświadczeń i informacji, przykładem jest chociażby Krakowski Park Technologiczny. Działalność w parku technologicznym wymaga jednak utrzymywania ścisłych związków z ośrodkami naukowymi i zachęcania przedsiębiorców do działania z wykorzystaniem nowych technologii.
Parki technologiczne powstają we współpracy samorządowych władz lokalnych z przedstawicielami uczelni wyższych, instytutów naukowych, biur projektowo-konstrukcyjnych i wiodących lokalnych przedsiębiorców.
Skala rozwoju tego rodzaju przedsięwzięć w Polsce jest jeszcze stanowczo zbyt mała w stosunku do potencjału naszego kraju. Na szczęście ten dystans szybko nadrabiamy. Powstają miasteczka, w których naukowcy i przedsiębiorcy pracują nad innowacjami przygotowywanymi do użytku komercyjnego. Podobnym projektom towarzyszą mniejszej rangi inwestycje gminne — tzw. inkubatory, które oferują firmom rozpoczynającym działalność duże ulgi finansowe.
Inkubatory
Przedsiębiorcy działający w inkubatorach mogą obniżyć koszty dzięki pomocy władz gminnych, umożliwiającej im korzystanie z mediów, usług doradczo-księgowych, infrastruktury, urządzeń biurowych czy pomieszczeń administracyjnych.
W silnych ośrodkach akademickich tworzona jest i rozwijana infrastruktura, oferowana szczególnie młodym pracownikom naukowym w formie inkubatorów akademickich, którzy wdrażają rezultaty własnych prac badawczych.
Przedsiębiorcy można udzielić wsparcia finansowego na realizację nowej inwestycji, w przypadku gdy jest ona zlokalizowana na obszarze parku przemysłowego lub technologicznego. Jego udział własny w nakładach związanych z takim przedsięwzięciem musi wynosić co najmniej 25 proc. kosztów, a działalność gospodarcza musi być związana ze wsparciem co najmniej przez 5 lat od dnia jej zakończenia. Wydatkami kwalifikującymi się do objęcia pomocą są m.in. koszty nabycia środków trwałych (maszyn, urządzeń, aparatury technicznej) czy infrastruktury technicznej (połączenia drogowo-kolejowe, sieci elektryczne). Taka dotacja celowa udzielana jest przez ministra gospodarki przedsiębiorcy albo przedsiębiorcy i gminie na zasadach określonych w przepisach o finansowym wspieraniu inwestycji.
Zasady udzielania pomocy publicznej odnośnie do poszczególnych rodzajów inwestycji (ochrony środowiska, poprawy jakości paliw, oszczędzania surowców) regulują przepisy szczegółowe.
Dokąd po pieniądze
Finansowe wspieranie rozwoju regionalnego odbywa się poprzez udzielanie preferencyjnych kredytów z Funduszu Rozwoju Inwestycji Komunalnych przy BGK na realizowane przez gminy projekty infrastrukturalne.
Podmioty, tworzące korzystne warunki dla rozwoju firm poprzez projekty inwestycyjne, związane z powstawaniem i rozwojem parków przemysłowych czy technologicznych, mogą liczyć także na finansowanie ze środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej (Sektorowy Program Operacyjny Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw lub Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego).
Z kolei firmy inwestujące w specjalnych strefach ekonomicznych oraz inni przedsiębiorcy z kapitałowym lub organizacyjnym udziałem takich podmiotów mogą liczyć na wsparcie nowych inwestycji, związanych z tworzeniem lub rozbudową przedsiębiorstwa z Funduszu Strefowego przy BGK. Przepisy zwalniają z podatku od nieruchomości ich grunty, budowle i budynki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie stref.
Hamulec
Specjalne strefy ekonomiczne nie są jednak akceptowane przez Unię Europejską i nowe nie będą już tworzone. Możliwości rozwoju daje jednak ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym. Pozwala ona gminie na prowadzenie opisywanych przedsięwzięć w drodze wynegocjowanej umowy z podmiotem prywatnym bez konieczności ponoszenia kosztów przed budową i w jej trakcie. Wybór partnera przez gminę regulują przepisy ustawy o zamówieniach publicznych. Umożliwiają one przedsiębiorcy utworzenie spółki z udziałem gminy lub też innych podmiotów, a także konsorcjum. Takie projekty można jednak tworzyć pod warunkiem, że przynoszą konkretne korzyści lokalnej społeczności.
dr Arkadiusz Ścigała, radca prawny w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy