Rynek kart płatniczych zarówno na świecie, jak i w Polsce, jest swojego rodzaju fenomenem, ze względu na swój spektakularny rozwój w ostatnich dekadach. Na świecie samych kart Visa jest już ponad 1,2 miliarda, a obroty roczne nimi to 2,3 biliona dolarów. Karty Visa wydawane są przez ponad 21 tys. instytucji członkowskich w ponad 200 krajach świata, a sieć ich akceptacji to ponad 29 milionów punktów, w tym ponad 800 tys. bankomatów.
Pierwsza polska karta Visa, a zarazem w ogóle pierwsza w kraju karta płatnicza, została wydana w maju 1991 r. Była nią karta Visa Business BIG, przeznaczona dla często podróżujących szefów firm. Jednak by otrzymać tę kartę, należało zdeponować w banku 20 tys. USD! W 1993 r. pojawiły się pierwsze karty Visa dla indywidualnych klientów banków. Były to dwuwalutowe karty Visa Classic wydawane przez Pekao SA.
W tym samym czasie banki polskie i Polcard rozwijały sieć akceptacji kart w kraju, po to aby każdy Polak miał gdzie używać wdrażaną, tanią kartę Visa — kartę dla każdego. Taką właśnie kartą jest Visa Electron, która przyszła w roku 1997, kiedy to Bank Śląski (obecnie ING Bank Śląski) oraz Wielkopolski Bank Kredytowy (obecnie BZ WBK) wprowadziły karty Visa Electron na rynek. Po nich karty te zaczęła wydawać zdecydowana większość banków, w tym największy polski detalista, PKO BP, który kart tych wydał już prawie 4 miliony! W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych banki rozpoczęły wydawanie kart Visa Gold i Platinum, aby spełnić oczekiwania najbardziej wymagających klientów. Wreszcie 5 lat temu Citibank wydał kartę kredytową Visa.
Wydanie pierwszego miliona kart Visa przypadło na koniec 1998 r. — wymagało zatem 8 lat współpracy Visy i banków członkowskich. Dziś w kraju mamy już około 9 milionów kart Visa, wydanych przez 35 banków. Są one akceptowane w ponad 115 tys. punktów oraz w sieci 7 tys. bankomatów. Łączne roczne obroty na karty Visa osiągnęły poziom w przeliczeniu 16 miliardów dolarów. Polska jest rynkiem nr 8 w Europie pod względem liczby wydanych kart Visa, zaś dwa polskie banki – PKO BP oraz ING Bank Śląski są w grupie „milionerów” wydanych kart.
PKO BP, ze swoimi blisko czterema milionami kart Visa, jest już bankiem numer 12 w Europie. Polskie banki jako jedne z pierwszych w Europie pilotażowo wdrożyły karty Visa z mikroprocesorem oraz nowe produkty Visa: karty wirtualne, przedpłacone, Visa Business Electron.
Bardzo wiele zostało zrobione, ale jeszcze więcej nas czeka. Największym obecnie wyzwaniem dla Visy i celem strategicznym jest zastąpienie gotówki. Na świecie łączne obroty bezgotówkowe na karty Visa stanowią dziś 6 proc. całości wydatków konsumpcyjnych ludności. W Polsce jest to nieco ponad 2 proc. Zakładając, iż inne systemy płatnicze łącznie mają podobny udział, widać jak wiele jeszcze jest do zrobienia.
Jak Visa International i banki członkowskie będą „walczyć z gotówką”? Wykorzystując wyrafinowane systemy informatyczne, usprawniając przyjmowanie kart w tradycyjnych punktach ich akceptacji Visa będzie rozwijać nowe kanały dystrybucji. Wykorzystywać będziemy nową technologię — mikroprocesor, reprezentujący kompletnie nową wartość zarówno w zarządzaniu ryzykiem, jak i w sferze nowych usług. Visa wspólnie z bankami i akceptantami wdraża już system w pełni bezpiecznego handlu internetowego — Verified by Visa, oraz nowe usługi, takie jak np. transfer środków między osobami fizycznymi za pomocą karty Visa. W krajach Unii Europejskiej szybko postępuje proces wdrażania kart z mikroprocesorem —szacuje się iż do końca 2004 r. 70 proc. wszystkich kart Visa w UE będzie wyposażonych w mikroprocesor.
Docelową wizją Visa International jest handel uniwersalny — możliwość dokonywania płatności zawsze, wszędzie i za pomocą jakiegokolwiek dostępnego urządzenia. W Polsce nasze podstawowe zadanie na dziś to przygotowanie systemu elektronicznych płatności konsumentów do takiego poziomu, aby w momencie wejścia kraju do Unii Europejskiej, polski konsument posługujący się swoją kartą Visa miał równie szerokie możliwości, jak każdy inny obywatel zjednoczonej Europy.
*Visa International Polska