W okresie transformacji energetycznej magazyny energii zaczynają być postrzegane jako przyszłość energetyki. Dlatego PGE Polska Grupa Energetyczna stawia na magazynowanie energii. Ambitne plany koncernu przewidują zbudowanie 80 nowych tego typu instalacji do 2035 r.
– Magazyny energii to klucz do skutecznej transformacji energetycznej. Nie możemy mówić o rozwoju energetyki odnawialnej bez równoległych dużych inwestycji w magazynowanie energii. Tylko poprzez jednoczesny rozwój obu tych segmentów będziemy mogli zapewnić bezpieczne dostawy zielonej energii elektrycznej do odbiorców. Dlatego teraz w Grupie PGE będziemy mocno stawiać na inwestycje zarówno w wielkoskalowe magazyny bateryjne, jak i te mniejsze, rozproszone po całym kraju – komentował Dariusz Marzec, prezes PGE Polskiej Grupy Energetycznej, podczas wydarzenia „Elastyczność = bezpieczeństwo” w warszawskiej Elektrowni Powiśle.
Pionierskie dzieło
Transformacja energetyczna oznacza zwiększanie udziału energii pochodzących z instalacji OZE w miksie energetycznym. Odnawialne źródła produkują energię nieregularnie. Dlatego tak potrzebna jest stabilizacja systemu elektroenergetycznego. Właśnie w tym zakresie Grupa PGE podejmuje kolejne inwestycje, m.in. buduje wielkoskalowy magazyn energii w Żarnowcu, który umożliwi magazynowanie energii i wykorzystywanie jej wtedy, gdy będzie potrzebna, a nie tylko wtedy, gdy jest produkowana.
Magazyn Energii Żarnowiec o mocy 262 MW i pojemności około 981 MWh to obecnie najbardziej zaawansowany projekt z zakresu kumulowania energii w Grupie PGE. Zostanie przekazany do eksploatacji w 2027 r. i będzie największym magazynem energii w Polsce, a także jednym z największych tego rodzaju powerbanków w Europie. Projektowana instalacja otrzymała pierwszą w Polsce promesę koncesji na magazynowanie energii elektrycznej, a już posiada umowę przyłączeniową do krajowego systemu elektroenergetycznego.
Wykonawcą inwestycji w Żarnowcu jest LG Energy Solution Wrocław. 7 marca br. PGE podpisała z koreańskim dostawcą umowę o wartości 1,555 mld zł brutto. W grudniu 2024 r. magazyn uzyskał 17-letni kontrakt w aukcji rynku mocy na rok 2029. Aby sfinansować realizację tego projektu, Grupa PGE będzie ubiegać się o środki z Krajowego Planu Odbudowy. Nadzór nad budową magazynu energii w Żarnowcu sprawuje spółka z Grupy PGE – PGE Energia Odnawialna.
Magazyn Energii Żarnowiec powstanie w pobliżu największej w Polsce elektrowni szczytowo-pompowej.
– Wielkoskalowy magazyn energii w Żarnowcu będzie pod każdym względem pionierski. Nie tylko otrzymał pierwszą w Polsce promesę koncesji na magazynowanie energii elektrycznej, ale też będzie największym bateryjnym magazynem energii w naszym kraju. Już za dwa lata wspomoże stabilizowanie pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Jednocześnie przyczyni się do obniżenia cen na rynku energii i do umocnienia rynkowej pozycji PGE jako lidera w zakresie magazynowania energii – podkreślił Mirosław Sołtysiak, prezes PGE Energia Odnawialna.
Plac energetycznych budów
Magazyny energii są brakującym elementem systemu elektroenergetycznego w Polsce. Z roku na rok system ten jest stopniowo nasycany pogodozależnymi źródłami OZE. Dzięki magazynom energii możliwe stanie się integrowanie źródeł OZE przez ograniczanie coraz częstszego zjawiska, jakim jest nierynkowe redysponowanie energią z OZE.
Magazyny energii stanowią także częściową substytucję dla rozbudowy sieci dystrybucyjnej, gdyż umożliwiają zwiększenie mocy udostępnianej prosumentom. Rozwój tego rodzaju instalacji przyniesie też korzyści dla środowiska, czyli przede wszystkim umożliwi ograniczanie pracy elektrowni węglowych w szczytach popytu na energię z OZE, co łączy się ze zmniejszeniem emisji dwutlenku węgla.
Zwiększanie efektywności systemu
PGE już obecnie jest krajowym liderem w magazynowaniu energii. Posiada blisko 90 proc. udziału w rynku elektrowni szczytowo-pompowych w Polsce. Własnością koncernu są cztery tego typu siłownie energetyczne o łącznej pojemności blisko 7000 MWh. Największa tego rodzaju elektrownia w Polsce to ESP Żarnowiec, a pozostałe to Porąbka-Żar, Dychów i Solina.
Grupa PGE posiada również dwa bateryjne magazyny energii. W 2020 r. PGE oddała do użytku pierwszy w Polsce modułowy magazyn energii w Rzepedzi na Podkarpaciu. Instalacja o mocy ok. 2,1 MW i pojemności 4,2 MWh została zaprojektowana i zbudowana w celu wspierania niezawodności działania lokalnej sieci dystrybucyjnej.
W 2021 r. PGE Energia Odnawialna uruchomiła na Górze Żar w województwie śląskim magazyn energii o mocy 500 kW i pojemności użytkowej 750 kWh. Również w 2021 r. PGE Energetyka Kolejowa wybudowała magazyn energii w Garbcach koło Wrocławia o mocy 5,5 MW i pojemności użytecznej 1,2 MWh, który jest największym magazynem energii zaspokajającym potrzeby trakcji kolejowej w Europie.
Na tym Grupa PGE nie poprzestaje. Nowe inwestycje perspektywie 10 lat obejmą sześć wielkoskalowych magazynów bateryjnych o łącznej pojemności ponad 4000 MWh, w tym ME Żarnowiec (woj. pomorskie). Kolejne inwestycje PGE chce wybudować w Gryfinie (woj. zachodniopomorskie) Rybniku (woj. śląskie), Rogowcu (woj. łódzkie) oraz w Krakowie (woj. małopolskie). Dodatkowo PGE pracuje nad projektem 75 rozproszonych magazynów energii elektrycznej na terenie całej Polski o łącznej pojemności ponad 6000 MWh.
– Nasze plany na najbliższą dekadę zakładają budowę ponad 80 nowych magazynów różnej wielkości, których łączna pojemność przekroczy 10 tys. MWh. W ten sposób w 2035 r. łączna pojemność magazynów w Grupie PGE wzrośnie do ponad 17 tys. MWh, co umożliwi nam nieprzerwane zasilanie 2,5 mln polskich gospodarstw domowych przez 24 godziny. Inwestując w magazyny energii, przyczynimy się też do podniesienia efektywności działania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Zapewnimy mu rezerwy mocy z magazynów energii, które w okresie wzrostu zapotrzebowania będą oddawały do sieci wyprodukowaną z OZE energię. W efekcie zwiększymy wykorzystanie energii z instalacji OZE i doprowadzimy do ograniczenia skoków cen energii na giełdzie, co w rezultacie przyniesie obniżenie kosztów jej zakupu przez odbiorców – stwierdził Dariusz Marzec, prezes PGE.
Wielki krok do przodu
PGE rozpoczyna inwestycje w magazyny energii, korzystając z posiadanej infrastruktury energetycznej.
– Przez całe dziesięciolecia korzystaliśmy z systemu, który na bieżąco dostarczał odbiorcom dopiero co wyprodukowaną energię. Teraz ten model podlega zmianie, gdyż wytwarzana energia nie będzie musiała natychmiast trafiać do odbiorców. Oznacza to, że wytwórcy energii nie będą już w takim stopniu jak dotychczas uzależnieni od bieżącego popytu. Inicjujemy w energetyce nową epokę magazynowania energii we współpracy z naszymi koreańskimi partnerami z LG Energy Solution – komentował Dariusz Marzec.
Kontrakt między PGE a LG Energy Solution jest wart około 1,5 mld zł i przewiduje wybudowanie magazynu energii w Żarnowcu w formule „pod klucz” do 2027 r. Magazyn będzie mieć moc 262,2 MW rozładowywania energii i 269,4 MW ładowania. Pojemność wyniesie około 981 MWh, a sprawność tej wielkoskalowej baterii to 85,2 proc.
Firma LG Energy Solution to czołowy na świecie producent baterii litowo-jonowych do pojazdów elektrycznych, ale też twórca technologii informatycznych i systemów magazynowania energii. Dzięki trzem dekadom zbierania doświadczeń w rozwijaniu technologii akumulatorowych oraz szeroko zakrojonym pracom badawczo-rozwojowym koreańska firma stała się największym na świecie znawcą technologii magazynowania energii i właścicielem ponad 69,6 tys. patentów związanych z akumulatorami.
– Magazyn Energii Żarnowiec to jedna z najbardziej znaczących inwestycji w zakresie systemów magazynowania energii (ESS), jakie dotąd realizowaliśmy na rynku europejskim. Wprowadzając do użytku produkty oparte na technologii LFP, zaprojektowane specjalnie z myślą o rynku europejskim, oraz wykorzystując nasze lokalne zasoby produkcyjne, udało nam się zmaksymalizować wartość oferowaną PGE. Czujemy się zaszczyceni możliwością wspierania procesu transformacji energetycznej w Polsce we współpracy z PGE – powiedział Hyung Kim, prezes ESS w LG Energy Solution, podczas warszawskiego eventu „Elastyczność = bezpieczeństwo”.
Bezpieczeństwo dostaw energii
Magazyny energii wesprą efektywność systemu elektroenergetycznego, a także ograniczą huśtawki cen na giełdzie.
– Obecność w sieci tego rodzaju instalacji zwiększy bezpieczeństwo dostaw energii w całym systemie – zapewnił Grzegorz Onichimowski, prezes PSE.
14 marca br. w Wielkiej Brytanii wyłączono czasowo kilka bloków energetycznych, co mogło doprowadzić do wystąpienia dużej, kosztownej awarii w systemie. Do awarii nie doszło, bo w kilka sekund od wyłączenia bloków załączyły się magazyny energii, które wypełniły zaistniałą nagle lukę w dostawach energii, zanim inne siłownie gazowe nie zastąpiły wyłączonych nagle bloków.
– Z punktu widzenia operatora sieci przesyłowej, który jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo dostaw energii, funkcje pełnione przez magazyny energii są niezwykle ważne. Dzięki nim zabezpieczenie działania systemu staje się możliwe w trybie dużo szybszym i dużo tańszym – podkreślił prezes Onichimowski.
Jak dotąd PSE wydały warunki przyłączenia do sieci magazynów o mocy 30 GW. Jednak tylko Grupa PGE wykorzystuje zielone światło od PSE do inwestycji w rozbudowę sieci magazynów energii.