Po pierwsze konkurencyjność gospodarstw

Polskie rolnictwo na przestrzeni ostatnich trzech dekad bardzo się zmieniło. Zmieniło i rozwinęło. Nowoczesne, zaawansowane technologicznie maszyny i urządzenia, nowe budynki służące do produkcji rolnej, w których wykorzystywane są najnowsze rozwiązania — tak teraz bardzo często wygląda polska wieś. Do tego dużo inwestycji infrastrukturalnych. To wszystko spowodowało, że polska wieś to nie tylko dobre miejsce do prowadzenia działalności gospodarczej, lecz także do życia. Polskie rolnictwo nie dałoby sobie rady, gdyby nie było konkurencyjne. A przykładem tego jest chociażby rosnąca z roku na rok wartość polskiego eksportu artykułów rolno-spożywczych. By utrzymać ten stan, potrzebne są inwestycje. Inwestycje nadążające za zmianami w oczekiwaniach konsumentów, ale także za zmianami w polityce rolnej unijnej czy światowej. Do tego służą m.in. środki w ramach budżetu Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Są w nim pieniądze np. na inwestycje wspierające konkurencyjność gospodarstw rolnych, które zajmują się produkcją ekologiczną (tzw. obszar B) czy na przedsięwzięcia związane z bezpiecznym dla konsumenta i efektywnym przedłużaniem trwałości produktów, ich przechowalnictwem czy lepszym przygotowaniem żywności do sprzedaży (tzw. obszar C). Właśnie trwa nabór wniosków o taką pomoc. Prowadzi go Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a dokumenty można składać wyłącznie elektronicznie do 30 grudnia 2024 r.

Warunki otrzymania pomocy

Wsparcie może otrzymać rolnik, który jest posiadaczem gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych nie większej niż 300 ha. Wielkość ekonomiczna tego gospodarstwa musi wynosić co najmniej 25 tys. euro i nie więcej niż 250 tys. euro. Innym warunkiem, który trzeba spełnić, jest osiągnięcie rocznego przychodu ze sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych metodami ekologicznymi w wysokości co najmniej 75 tys. zł — w przypadku obszaru C i 45 tys. zł — w przypadku obszaru B. Dofinansowanie można otrzymać na inwestycję o planowanej wysokości kosztów kwalifikowanych powyżej 50 tys. zł i realizowaną w nie więcej niż dwóch etapach, a w przypadku, gdy inwestycja ta polega na nabyciu rzeczy będącej przedmiotem leasingu — w nie więcej niż pięciu etapach. Kolejnym warunkiem jest to, że przeprowadzona inwestycja musi w okresie 5 lat od dnia przyznania pomocy doprowadzić do wzrostu wartości dodanej brutto (GVA) w gospodarstwie co najmniej o 10 proc. w odniesieniu do roku wyjściowego.

Inwestycje objęte wsparciem

Katalog inwestycji, na które można otrzymać dofinansowanie w ramach obszaru B, jest dosyć szeroki. Może to być np. budowa lub modernizacja budynków albo budowli służących do produkcji ekologicznej z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, także takich, które w miarę możliwości ograniczają szkodliwy wpływ rolnictwa na środowisko, są energooszczędne czy niskoemisyjne. Ważne jest, że planując inwestycje budowlane związane ze zwierzętami gospodarskimi, trzeba założyć, iż nie będą one utrzymywane na uwięzi. Pomoc można otrzymać również na przedsięwzięcia wykorzystujące rozwiązania rolnictwa precyzyjnego, także w budynkach służących do produkcji ekologicznej. Wsparciem objęte są też inwestycje dotyczące zapewnienia wybiegów oraz pastwisk dla zwierząt, w tym te, w których wykorzystywane są innowacyjne rozwiązania. Na pomoc można liczyć w przypadku inwestycji wpływających na zwiększenie dochodowości produkcji poprzez bezpieczne dla konsumenta i efektywne przedłużanie trwałości produktów, przechowalnictwo oraz lepsze przygotowanie do sprzedaży. Dofinasowanie przysługuje również do zakupu lub leasingu zakończonego przeniesieniem prawa własności nowych maszyn, urządzeń czy wyposażenia do ekologicznej produkcji rolnej.

Kolejną grupą objętą wsparciem są przedsięwzięcia w budowę albo zakup elementów infrastruktury technicznej, które wpływają bezpośrednio na warunki prowadzenia działalności rolniczej. Pomoc mogą otrzymać także rolnicy, którzy planują inwestycje w odnawialne źródła energii. Warunkiem jest, żeby przedsięwzięcia te były powiązane z inwestycjami materialnymi oraz wykorzystanie tych źródeł energii było ekonomicznie uzasadnione. Rolnik ubiegający się o pomoc z obszaru B musi pamiętać, że w dniu złożenia wniosku co najmniej 80 proc. powierzchni użytków rolnych albo co najmniej 50 proc. powierzchni użytków rolnych i cała produkcja zwierzęca, której dotyczy inwestycja, muszą być objęte systemem rolnictwa ekologicznego. Z kolei w ramach obszaru C pomoc przyznawana jest na inwestycje służące zwiększaniu dochodowości produkcji poprzez bezpieczne dla konsumenta i efektywne przedłużanie trwałości produktów, przechowalnictwo oraz lepsze przygotowanie produktów do sprzedaży. Może to być np. budowa lub modernizacja budynków bądź budowli wykorzystywanych do takich celów. Wsparciem objęty jest również zakup nowego sprzętu do przygotowywania, przechowywania, czyszczenia, sortowania, kalibrowania czy konfekcjonowania produktów rolnych.

Forma i wielkość pomocy

W przypadku przedsięwzięć dotyczących produkcji ekologicznej (obszar B) można liczyć na zwrot nawet 65 proc. poniesionych kosztów kwalifikowanych. Natomiast jeśli chodzi o inwestycje związane z przedłużaniem trwałości, przechowywaniem i przygotowywaniem do sprzedaży produktów (obszar C), standardowy poziom dofinansowania wynosi 45 proc. Jedynie w przypadku młodych rodników, czyli osób, które w dniu składania wniosku o pomoc nie ukończyły 41. roku życia, wzrasta do 65 proc. kosztów kwalifikowanych. Maksymalna kwota pomocy na jednego rolnika i gospodarstwo w trakcie realizacji Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w każdym z obszarów to 1,3 mln zł. Przy czym w przypadku obszaru B 1 mln zł można otrzymać na inwestycje realizowane z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, np. w budowle służące do produkcji ekologicznej, w zapewnienie wybiegów oraz pastwisk dla zwierząt czy w budowę lub modernizację budynków do przechowywania owoców bądź warzyw z zastosowaniem odpowiednich technologii przechowywania. Natomiast 300 tys. zł można otrzymać na inne inwestycje, które będą związane z produkcją ekologiczną. Z kolei w obszarze C 1 mln zł może być wykorzystany na przedsięwzięcia polegające na budowie lub modernizacji budynków do przechowywania owoców albo warzyw z zastosowaniem odpowiednich technologii przechowywania, a 300 tys. zł na inne inwestycje związane z tym obszarem.