Podatek giełdowy - rozwiewamy wątpliwości, część II

pb.pl
opublikowano: 2008-04-29 12:07

To już naprawdę ostatni dzwonek! Prezentujemy drugą częśc odpowiedzi na Wasze pytania otyczące podatku Belki. Wszystko na jego temat wie Robert Morawski, ekspert podatkowy CDM  Pekao.

Jeśli masz inne pytanie, zadaj je tutaj.

Nie mam wolnych środków na zapłatę podatku
Mam duży problem z zapłaceniem podatki tzw. Belki. W 2007 r. faktycznie miałem zyski niestety pieniędzy nie wycofywałem, ale je refinansowałem. W tym roku portfel zmniejszył mi się o 50% i nie mam pieniędzy na zapłacenie podatku. Ponieważ rachunek mam obciążony kredytem jak sprzedam papiery wartościowe Bank zacznie wymagać kredyt i wtedy pewno zostanę wyeliminowany z rynku. Moje pytanie Co się stanie jeśli zapłacę ten podatek z opóźnieniem? Niestety urzędnicy nie rozumieją mojego problemu. Czy może rozliczyć straty z roku 2008 w tym zeznaniu podatkowym? (autor: Marcin Chmielewski)

Robert Morawski: Na ostatnie pytanie muszę od razu udzielić odpowiedzi negatywnej. Ustawodawca przewidział możliwość rozliczania straty z dochodami, które występują w latach następnych, nie dał niestety możliwości uchylenia się od podatku, jeśli po roku „tłustym”, mamy lata „podatkowo chude”.
Sytuacja podatnika, który nie ma środków na zapłacenie podatku, tylko dlatego, że obawia się „wyeliminowania z rynku” jest bardzo trudna. Nawet jeśli rozpatrywać Pana możliwości umorzenia części podatku lub rozłożenia na raty, co jest możliwe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej (j. t. Dz. U. 2005 r.Nr 8 poz. 60 z późn. zm.), to trudno jest wobec takich argumentów, jakie Pan przytoczył, uznać ewentualny wniosek do urzędu skarbowego za uzasadniony. Najważniejsze jest zeznanie podatkowe za 2007 r. Tu nie można się opóźnić, bo niesie to za sobą nawet sankcje karno-skarbowe. Podatek można oczywiście zapłacić później, ale po doliczeniu należnych fiskusowi odsetek za zwłokę.

Podatek od pożyczki, koszt czy nie?
Czy podatek od pożyczki zaciągniętej od osoby fizycznej pod zakup papierów wartościowych i derywatów można zaliczyć do kosztów? (autor: Marcin)
 
Rozumiem, ze chodzi tu o podatek od czynności cywilnoprawnych? Co do zasady można zaliczyć do kosztów podatkowych wszystkie wydatki poniesione „na nabycie papierów wartościowych”, jednak, wobec ogólnikowości art. 23 ust. 1 pkt 38, do którego odwołuje się art. 30b ustawy, ciągle będziemy narażeni na negatywną reakcję organów podatkowych (patrz sprawa kredytów). Do tego dochodzi kwestia odpowiedzialności za zapłatę podatku, która zgodnie przepisami jest solidarna, ale nie określa się, kto w jakiej wysokości zobowiązany jest do zapłaty PCC. Czy osoba, która zaciągnęła taką pożyczkę, musiała płacić cały podatek od czynności cywilnoprawnych, jeśli podatnikami - formalnie - są obie strony umowy pożyczki? Trudno jest w formie poradnikowej rozstrzygnąć poruszony problem. 

Opodatkowanie dochodów z rynku FOREX
Jak się ma sprawa opodatkowania dochodów z rynku FOREX? Czy SPREAD zalicza się do kosztów uzyskania przychodu? Czy punkty SWAP, dodatnie zwiększają przychód a ujemne stanowią koszt uzyskania przychodu? Jak rozliczać transakcje z tego rynku? Mam na myśli transkacje dokonywane na parach walut oraz na surowcach za pomocą platform inwestycyjnych np. XTB (autor: Piotr)

Szczegółowa odpowiedź na to pytanie zajęłaby zbyt wiele miejsca i wykracza poza granice przewidziane dla odpowiedzi na pytania czytelników PB. Ogólnie można powiedzieć, że transakcje na samych walutach nie są opodatkowane na podstawie art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaś ewentualne transakcje na instrumentach finansowych odnoszących się do walut, mogą podlegać opodatkowaniu w oparciu o ten przepis. Jeśli chodzi o różnice kursowe powstałe w transakcjach na papierach wartościowych i instrumentach finansowych, to same w sobie nie wpływają one na wynik podatkowy, ponieważ ustawa wprowadza szczegółowe mechanizmy ustalania przychodu lub kosztu poniesionego w walucie (możliwe jest zarówno przyjęcie kursów średnich, jak i kursów stosowanych przez bank, z którego usług korzysta podatnik). Podobnie jest na papierach wartościowych i należy pamiętać, że czasem, właśnie na skutek różnic w kursach walut, w których papiery są nominowane, transakcja przyniesie nam stratę w walutach, ale podatek w złotówkach będziemy musieli zapłacić. Przypominam też, że zgodnie z przepisami ustawy dochody z różnic kursowych, jeśli nie mają one związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy transakcjach na samych walutach, są opodatkowane według skali podatkowej.

  
Straty z akcji spółki upadłej
Czy można wliczyć w straty w 2007 roku koszt zakupu akcji wycofanego z giełdy Elektrimu? (autor: Janusz)

Dopóki spółka akcyjna nie zostanie zlikwidowana, dopóty można dokonywać transakcji na jej akcjach. Dopóki nie sprzedamy akcji spółki, choćby za symboliczny grosz, nie możemy zaliczyć do kosztów podatkowych wydatków na nabycie tych akcji. Odpowiedź na tak postawione pytanie, jest więc negatywna, jeśli nie sprzedał Pan akcji. Wycofanie z giełdy jest więc bez znaczenia.

Działalność + strata
Witam, w roku 2007 miałem działalność na osobę fizyczną, która przyniosła dochód oraz stratę na giełdzie. Co mogę odliczyć od podatku z tej straty? autor: marcin1711

Dochodów z działalności gospodarczej nie możemy łączyć z dochodami opodatkowanymi na podstawie art. 30b ani rozliczać dochodów i strat z obu tych źródeł. Możliwości takie rozszerzenie działalności gospodarczej o działalność inwestycyjną i prowadzenie rachunku papierów wartościowych jako przedsiębiorca. Pamiętajmy jednak, że wtedy nie dostaniemy informacji PIT-8C i sami będziemy musieli prowadzić buchalterię niezbędną np. do prawidłowego stosowania zasady FIFO.


Czy prowizja za otp jest kosztem?
Mam takie pytanie czy prowizja za uruchomienie limitu odroczonej płatności jest kosztem? autor: LUKASZ TCL

Jeśli jest to związane z nabyciem papierów wartościowych, to tak, pod warunkiem, że doszło do zbycia papierów. Stosować tu będziemy zasady podobne do tych, które pozwalają zaliczyć do kosztów opłaty związane z kredytem lub pożyczką na nabycie papierów i powinniśmy pamiętać o tych samych ryzykach (sceptyczne podejście urzędników skarbowych) Zakładając jednak, że życie nie znosi sytuacji prostych, pamiętać należy także o tym, że gdy uruchomienie limitu związane jest z wieloma nabyciami papierów wartościowych, koszty otp będzie trzeba rozliczać proporcjonalnie do osiąganych przychodów.

Strata na obligacjach zagranicznych Deutsche Bank
Trzy lata temu zakupiłem poprzez Bank Handlowy obligacje dolarowe Deutsche Bank. Przez te lata otrzymywałem raz w roku wypłatę odsetek (wyszczególniałem to jako dochód z zagranicznych inwestycji kapitałowych). W tym roku obligacje DB zostały wykupione, ale spadający kurs dolara spowodował, że przeliczając na PLN według średnich kursów NBP poniosłem stratę. Czy mogę ją odliczyć od innych zagranicznych zysków kapitałowych ? (autor: Andrzej)

Dochody z odsetek i wykupu obligacji są opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie art. 30a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeśli za granica nie pobrano żadnego podatku, ani podatku nie pobrał pośredniczący w wypłacie odsetek, dochody z takich odsetek oraz ewentualne dyskonto powstałe przy wykupie należy uwzględnić w zeznaniu PIT-36. Straty wynikającej z różnic kursowych nie można uwzględnić w zeznaniu.

Prawa poboru
Czy akcje z praw poboru dają stratę z zakupu praw poboru? (autor: grazyna)

Przy tak zadanym pytaniu można się tylko domyślać, o co chodziło autorce. Zakup praw poboru skutkuje:
- uznaniem za koszt podatkowy wydatków na nabycie pp, jeśli dokonaliśmy sprzedaży pp,
- uznaniem za koszt podatkowy, doliczany do ceny akcji, wydatków na nabycie pp, jeśli dokonaliśmy zbycia akcji nabytych na podstawie pp,
- „utratą”, w sensie podatkowym, kosztu nabycia pp, jeśli prawo poboru nie zostało zrealizowane lub sprzedane.
Jeśli więc nabędziemy pp, a następnie nabędziemy akcje nowej emisji, koszt nabycia prawa poboru powinien być uwzględniony jako koszt nabycia akcji. Ale nie wiem, czy o to chodziło autorce pytania?

Zwolnienie z (części) dochodu ze sprzedaży akcji NFI
Kupowałam i sprzedawałam w 2007 roku akcje spółek takich jak 08OCTAVA, 14ZACH, KREZUS. Czy jest jakieś zwolnienie z częśći dochodu akcji NFI ? autor: Ania

O tym zwolnieniu pisałem już w poprzedniej części odpowiedzi. Znajduje się ono w art. 21 ust. 1 pkt 42 ustawy.

Laptop a koszty uzyskania
Kupiłem laptopa w 2007r. bo jest mi niezbędny do inwestowania na giełdzie (zlecenia, analiza).Czy można odliczyć zgodnie z fakturą od dochodu z giełdy? autor: Andrzej
 
W mojej ocenie wydatki na zakup tego typu urządzeń nie mogą być uznane za koszt podatkowy. Trudno bowiem uznać je jako wydatki na nabycie papierów wartościowych i znaleźć bezpośredni związek, podkreślam bezpośredni, między takim kosztem a transakcjami.

Split
Czytając jedno z zapytań nasunęło mi się własne: jeśli kupiłem akcje Grajewa w 1998, w 2005 był split (1:8) - to jeśli sprzedałem wszystko w zeszłym roku to czy muszę zapłacić od 7/8 sprzedanych akcji zapłacić podatek (żadnych akcji po 31.12.2003r nie kupowałem przecież!)? I co jest kosztem uzyskania przychodu - koszt zakupu wszystkich (czy może 7/8) akcji w 1998 czy też może nie ma tego kosztu? autor: Adam
 
Prawo do zwolnienia z podatku powinno być zachowane a Split jest operacją o charakterze technicznym, która nie narusza tego prawa. Koszty nabycia powinny być podzielone w proporcji wyznaczonej przez warunki splitu. Należy jednak pamiętać, że nie wszyscy wystawcy informacji PIT-8C stosują takie zasady.

Podatek od obligacji i strata na giełdzie
Kupiłem dwa lata temu obligacje detaliczne SP poprzez Internet (przelew z konta do PKO BP). W roku 2007 miałem wykup obligacji, zapłaciłem podatek Belkowy. Równocześnie w 2007 roku poniosłem stratę na giełdzie. Skoro obligacje są papierami wartościowymi tak jak akcje, to czy mogę zrekompensować część strat na giełdzie z zyskami z obligacji i w ten sposób domagać się zwrotu części podatku? Być może mieszam tu dwa rodzaje podatku, nie jestem pewien. Czy gdybym kupił obligacje przez Dom Maklerski to czy mógłbym łączyć z akcjami? (autor: Leszek)

Jak sam Pan zauważył mamy tu dwa rodzaje opodatkowania: ryczałtowy i liniowy, które tylko pozornie rządzą się tymi samymi regułami. Mimo, że jest sporo racji w twierdzeniu, że w obu przypadkach mamy tu do czynienia z tym samym źródłem przychodów (zgodnie z art. 17 ustawy są to tzw. dochody kapitałowe), to jednak zarówno przepisy szczegółowe jak i konstrukcja zeznań podatkowych uniemożliwia nam skompensowanie dochodów z obligacji ze stratami na giełdzie. Wykorzystanie domu maklerskiego nic tu nie pomaga, chyba, że obligacje sprzedajemy przez dniem wykupu, przechodząc z opodatkowania ryczałtowego na liniowe. Ale to daje korzyści tylko przy wybranych typach obligacji i w określonych sytuacjach.


Opłata za prowadzenie rachunku
Czy opłatę za prowadzenie rachunku można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu? (autor: Kasia)

Tak. Jeśli dokonaliśmy sprzedaży papierów wartościowych, opłata ta stanowi nasz koszt podatkowy. Podobnie jest z opłatą w roku, w którym nabyliśmy papiery. Jednak schody zaczynają się wtedy, gdy papiery pozostają na rachunku przez rok lub więcej i nie przeprowadzamy żadnych operacji. Może się bowiem okazać, że literalna wykładania art. 23 ust. 1 pkt 38 skłoni organ podatkowy do uznania, że opłata nie była wydatkiem na nabycie, ale wydatkiem poniesionym na przechowywanie. Trudno więc o absolutnie jednoznaczną odpowiedź.

Koszt uzyskania przychodów dla pp
W 2006 roku kupiłem prawa poboru dla spółki X, po czym zrealizowałem te prawa poboru otrzymując akcje. W 2007 roku akcje sprzedałem. Czy koszt zakupu pp powinien być liczony jako koszt uzyskania przychodu dla transakcji sprzedaży tych akcji w 2007, czy też może jako koszt w 2006 roku ? A może w ogóle nie jest to zaliczane jako koszt ? (autor: LastWarrior)

Zasady uznawania wydatków na nabycie pp za koszt podatkowy opisałem w odpowiedzi na jedno z poprzednich pytań.

Liniowy w firmie, a liniowy giełdowy
Czy można połączyć te podatki? Sprecyzuję: jeśli miałem zysk w firmie, której jestem właścicielem i rozliczam się w niej liniowo (19%) i stratę (w wysokości mniejszej niż zysk z firmy) na giełdzie (lub odwrotnie), to czy mogę całą stratę odliczyć od zysku? (autor: grubyrynio)

Nie można. Jeśli transakcje na papierach wartościowych nie wchodzą w zakres prowadzonej przez pana działalności gospodarczej, składamy dwa odrębne zeznania podatkowe.

Opłata za udział w grze giełdowej
Brałem udział w grze giełdowej, w której inwestowałem realne pieniądze na realnym rachunku. Poza sumą do zainwestowania pobierana była opłata za udział w grze. Czy tę opłatę też można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu ? autor: LastWarrior

Jeśli „gra” giełdowa, była dla Pana źródłem dochodów, to oczywiście koszt udziału w grze, która polega na odpłatnym zbywaniu realnych papierów wartościowych, stanowi koszt uzyskania przychodu.

Zysk w 2007, a strata w 2006 i w 2005
Czy od zysku w 2007 (inwestowanie na GPW) mogę odliczyć stratę z 2006 r.? A także stratę z 2005r.? 2005r. - strata 442,00 zł, 2006r. - strata 8.904,00 zł, 2007r. - zysk 64.480,00. (autor: Maria)

Ma Pani prawo odliczyć od dochodu za 2007 r. połowę straty za 2006 r. i połowę straty za 2005 r. Jeśli przyjmiemy, że 64.480,00 zł stanowi dochód podatkowy, to w zeznaniu pomniejszymy go o kwotę 4.673,00 zł (221,00 zł + 4.452,00 zł). Pozostałe części straty możemy rozliczyć w kolejnych czterech latach podatkowych, nie więcej niż połowę w jednym roku podatkowym. Czyli najszybciej, jeśli starczy Pani dochodu, będzie Pani mogła odliczyć pozostałe 4.673,00 zł w zeznaniu za 2008 r.


Koszty kredytu
W 2007r. zaciągnąłem kredyt na zakup akcji (koszty kredytu to prowizja od wypłaty, odsetki i "dobrowolne" ubezpieczenie kredytu). Czy jeśli nie sprzedałem tych akcji w 2007r. mogę uwzględnić jego koszty w zeznaniu podatkowym (mam dochód ze sprzedaży innych akcji)? Czy koszty zawsze są związane z konkretnymi akcjami kupionymi za kredyt. Jak udowodnić US, że był to kredyt na zakup konkretnych akcji? Jeśli koszty będę mógł rozliczyć dopiero po sprzedaży akcji np. w 2008 roku to czy będę mógł uwzględnić tylko koszty kredytu z 2008 roku czy z 2007 również? (autor: Romek)

No cóż, odpowiedź na to pytanie będzie tak skomplikowana, jak skomplikowane są transakcje opłacane z kredytu. Co do zasady możemy koszty kredytu rozliczać proporcjonalnie, do przychodów uzyskanych ze sprzedaży papierów wartościowych. Im więcej tych sprzedaży, im bardziej przechodzą one na kolejne lata podatkowe i im silniej podzielone są koszty kredyty w proporcji do poszczególnych lat podatkowych, tym bardziej karkołomne wydaje się przeprowadzenie wyliczeń. Niestety musimy pamiętać. Każdy wydatek, który wiąże się z kilkoma lub kilkunastoma pakietami zakupionych akcji musimy dzielić proporcjonalnie i odnosić do konkretnych przychodów ze sprzedaży (wtedy bowiem mamy prawo uznać wydatek za koszt.
 

Fundusz Pioneer.
Kupiłem w 2006 roku w Banku fundusz inwestycyjny Pioneer, przy zakupie została pobrana prowizja, następnie wykupiłem te fundusze i Pioneer pobrał zryczałtowany podatek od zysku. Czy pobraną prowizję przy zakupie mogę wpisać sobie w koszty uzyskania przychodu w PIT -38. PIT-38 sporządzam bo gram na giełdzie. (autor: Janusz W.)
 
Pobranej prowizji nie można dopisać do kosztów podatkowych w PIT-38, ponieważ zeznanie to dotyczy wyłącznie dochodów opodatkowanych na podstawie art. 30b ustawy, a zryczałtowany podatek od dochodów z tytułu udziału w funduszach inwestycyjnych jest pobierany na podstawie art. 30a ustawy. Prowizja powinna być uwzględniana przy ustalaniu przychodu z funduszy, bo w tym przypadku ustawa zezwala, choć ma to miejsce przy obliczaniu podatku zryczałtowanego, na potrącanie kosztów. Problem jednak polega na tym, że Fundusz inwestycyjny oblicza i pobiera podatek, a prowizje płacimy pośrednikowi (tu: Bank).


Rozliczanie transakcji w walutach
Jak Państwo wyliczacie przykładowy zysk dla transakcji zagranicznej? Kupiłem 100 GOOGLE po 500 USD, sprzedałem 100 GOOGLE po 600 USD. Czy najpierw przeliczycie mi, że kupiłem za powiedzmy 50000 USD i sprzedałem za 60000 USD i zarobiłem 10000 USD i to przeliczycie mi na PLN (według kursu NBP z dnia sprzedaży), czy może kupno przeliczone na PLN według kursu z dnia kupna i sprzedaż przeliczona na PLN według kursu z dnia sprzedaży i różnica w PLN stanowić będzie mój dochód do opodatkowania? (autor: Piotr)

Zasadą jest, i tak stanowi ustawa, że koszty i przychody przeliczamy osobno na złote. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursów z dnia otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika, ogłaszanych przez bank, z którego usług korzystał podatnik, i mających zastosowanie przy kupnie walut. Jeżeli podatnik nie korzysta z usług banku, przychody przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych z dnia uzyskania przychodów, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski. Jeżeli jednak bank, z którego usług korzysta podatnik, stosuje różne kursy walut obcych i nie jest możliwe dostosowanie kursu „ogłaszanego”,  do przeliczenia na złote przychodu uzyskanego przez podatnika stosuje się kurs średni walut obcych z dnia uzyskania przychodu, ogłaszany przez Narodowy Bank Polski.


Serwis on line
Gram na Futures i aby mieć dostęp do notowań w real-time wykupuję serwis do notowań eSignal. Koszt ok. 200$/ m-c. Czy mogę odliczyć koszty serwisu z USA bez którego oczywiście nie powstałby przychód? (autor: Jerzy)

 
Stosujemy tu takie same reguły jak w przypadku korzystania z serwisów krajowych, o czym pisałem udzielając odpowiedzi Panu, który ponosi opłaty za korzystanie z CDM-netu. Ważne jest aby opłaty za serwis były powiązane z zakupami papierów lub instrumentów, gdyż w przeciwnym razie organy podatkowe mogą zakwestionować wydatek, który nie został poniesiony na „nabycie” walorów.
 
Pit38
Witam w roku 2007 miałem stratę na inwestycjach giełdowych - czy muszę wysyłać PIT 38 ? (autor: maruu)

Tak. Uzasadnienie dla tej odpowiedzi znajdzie Pan w jednej z poprzednich odpowiedzi.