OBLIGACJA
papier wartościowy emitowany w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem obligariusza i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia, które może mieć charakter pieniężny lub niepieniężny. Emitent obligacji odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania wynikające z obligacji, z wyjątkiem obligacji przychodowych (dających prawo do udziału w zyskach przedsiębiorstwa).
AKCJA
papier wartościowy emitowany przez spółkę akcyjną reprezentujący część kapitału zakładowego tej spółki. Własność akcji jest formalnym dowodem potwierdzającym uczestnictwo akcjonariusza w spółce akcyjnej. Dodatkowo uprawnia właściciela akcji do własności części spółki akcyjnej i udziału w zarządzaniu spółką.
CERTYFIKAT INWESTYCYJNY
papier wartościowy na okaziciela emitowany wyłącznie przez zamknięte, specjalistyczne zamknięte lub mieszane fundusze inwestycyjne. Ich liczba jest zawsze stała i może się zmieniać jedynie w przypadku nowej emisji.
FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY
przeznaczony jest dla drobnych inwestorów. Konkurencyjny wobec lokat bankowych. Otwartość tego typu funduszu polega na tym, że jego uczestnikiem może stać się każdy — osoba fizyczna, osoba prawna a także jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Jedynym ograniczeniem jest wysokość pierwszej i kolejnych wpłat, których wysokość nie jest wygórowana. W funduszu tego typu istnieje równość praw i obowiązków wszystkich uczestników, chyba, że statut precyzyjnie określi kto, po spełnieniu jakich warunków może oczekiwać określonych korzyści.
FUNDUSZ INWESTYCYJNY ZAMKNIĘTY
emituje certyfikaty inwestycyjne. Liczba uczestników funduszu zamkniętego jest ograniczona — może być ich najwyżej tylu, ile wyemitowano certyfikatów. Tak, jak inne papiery wartościowe notowane na giełdzie, certyfikaty podlegają codziennej wycenie rynkowej na sesjach giełdowych.
DEPOZYT BANKOWY
pewna kwota pieniędzy lub innych wartości powierzona na przechowanie bankowi, którą bank lokuje w udzielanych kredytach. Wyróżniamy depozyty awista i depozyty terminowe.
INSTRUMENTY STRUKTURYZOWANE
zobowiązanie emitenta produktu strukturyzowanego względem nabywcy do wypłaty określonej kwoty w terminie wykupu instrumentu. Jego cena zależy jest od wartości określonego wskaźnika rynkowego (np. kursu akcji lub koszyków akcji, wartości indeksów giełdowych, kursów walut). Są emitowane przez instytucje finansowe, najczęściej banki lub domy maklerskie. Dwa podstawowe instrumenty strukturyzowane to produkty gwarantujące ochronę kapitału i produkty nie gwarantujące pełnej ochrony kapitału.
KONTRAKTY TERMINOWE FUTURES
zobowiązanie do kupna lub sprzedaży określonej kwoty waluty w ściśle określonym terminie w przyszłości i po ściśle określonym kursie w momencie zawierania kontraktu.
KONTRAKTY TERMINOWE FORWARD
zobowiązanie do zakupu lub sprzedaży określonej kwoty waluty w określonym terminie w przyszłości, po określonym kursie.
KONTRAKT SWAP
umowa zawierana między dwiema lub więcej stronami, które zobowiązują się, że w określonym punkcie przyszłości wymienią się pewnymi płatnościami wedle reguł zdefiniowanych w kontrakcie swapowym. Jego cena rynkowa zależna jest od ceny lub wartości określonych papierów wartościowych, walut, stóp procentowych bądź jeszcze innych okoliczności.
SWAP WALUTOWY
transakcja, na mocy której dochodzi do wymiany strumieni pieniężnych wyrażonych w jednej walucie na strumienie pieniężne wyrażone w drugiej walucie w określonych odstępach czasu dla pewnego okresu w przyszłości.
SWAP WALUTOWO-PROCENTOWY (CIRS)
transakcja wymiany kwot kapitału i płatności odsetkowych w różnych walutach pomiędzy dwoma partnerami. Według innej definicji swap walutowo-procentowy to wymiana wartości nominalnej pożyczki oraz jej oprocentowania w jednej walucie na wartość nominalną pożyczki wraz z oprocentowaniem w innej walucie.
SWAP STOPY PROCENTOWEJ (IRS)
transakcja, na podstawie której w określonych odstępach czasu w trakcie trwania kontraktu strony wypłacają sobie wzajemnie odsetki od umownego nominału kontraktu, naliczane według odmiennej stopy procentowej.
WARRANTY
uproszczona opcja. Posiadacz warrantu ma prawo do uzyskania, zaś wystawca warrantu jest zobowiązany do realizacji zobowiązania, w określonym terminie i na określonych warunkach, wyznaczanych w odniesieniu do z góry ustalonej ceny umownej instrumentu, na którym został oparty warrant (tzw. aktyw bazowy). Wyróżniamy dwa rodzaje warrantów: warrant kupna i sprzedaży.
OPCJE CALL
prawo nabywcy do kupna aktywów po określonej cenie, nie stwarza równocześnie żadnego obowiązku wykonania kontraktu. Wystawca opcji call, pobierając z góry premię za tą opcję, zobowiązuje się wykonać kontrakt na żądanie drugiej strony. OPCJE PUT
prawo nabywcy do sprzedaży określonych instrumentów bazowych po określonej cenie i w ustalonym terminie w przyszłości bądź w okresie go poprzedzającym.
HEDGING
strategia polegająca na zabezpieczaniu się przed zmianą ceny instrumentu bazowego, na przykład: ceny dobra, kursu waluty lub stopy procentowej. Z reguły transakcje hedgingowe polegają na kupnie odpowiednich instrumentów finansowych.
LOKATA OVERNIGHT lokata, w przypadku której bank blokuje pieniądze gromadzone na koncie klienta dosłownie na noc i nalicza wyższe odsetki od tej kwoty.
OPROCENTOWANIE STAŁE
wynagrodzenie za udostępnienie środków finansowych, które obowiązuje niezmiennie przez cały okres trwania umowy; stosowane jest przeważnie w przypadku lokat i kredytów krótkoterminowych (do 12-u miesięcy).
OPROCENTOWANIE ZMIENNE
wynagrodzenie za udostępnienie środków finansowych, którego wysokość może się zmieniać w czasie trwania umowy w wyniku powstania okoliczności przewidzianych w umowie; stosowane najczęściej w przypadku lokat i kredytów długoterminowych.
KUPON OBLIGACJI stopa procentowa, której używa się do obliczenia odsetek od obligacji, które emitent musi zapłacić obligariuszowi.
RENTOWNOŚĆ miara efektywności gospodarowania. Obliczana jest ona jako stosunek zysku do danej wielkości finansowej, której rentowność jest wyznaczana. W finansach pojęcie rentowności odnosi się zarówno do przedsiębiorstw, inwestycji, jak i papierów wartościowych. Najczęściej wyrażana jest procentowo.
CENA CZYSTA OBLIGACJI cena rynkowa obligacji bez skumulowanych odsetek.
CENA BRUDNA OBLIGACJI cena rynkowa obligacji powiększona o skumulowane odsetki.
WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI dostarczają informacji o zdolności przedsiębiorstwa do wywiązywania się z bieżących (krótkoterminowych) zobowiązań, tzn. zobowiązań płatnych w ciągu 1 roku. Regulowanie zobowiązań bieżących zależy od stanu środków pieniężnych oraz możliwości zamiany innych składników majątku obrotowego na gotówkę w krótkim okresie.
WSKAŹNIK PŁYNNOŚCI SZYBKIEJ
pokazuje stopień pokrycia zobowiązań krótkoterminowych aktywami płynnymi. Oblicza się według ze wzorów: (środki pieniężne + należności) / zobowiązania bieżące lub ((aktywa bieżące — (zapasy + rozliczenia międzyokresowe)) / zobowiązania bieżące
WSKAŹNIK PŁYNNOŚCI BIEŻĄCEJ
pokazuje stopień pokrycia krótkoterminowych zobowiązań majątkiem obrotowym przedsiębiorstwa. Oblicza się go wg wzoru: aktywa bieżące / zobowiązania bieżące.
WSKAŹNIK PŁYNNOŚCI GOTÓWKOWEJ
informuje o tym, jaka część zobowiązań bieżących może być uregulowana bez zwłoki, gdyby stały się one w danym momencie wymagalne. Oblicza się go wg wzoru: środki pieniężne / zobowiązania bieżące.
WSKAŹNIK ROTACJI ZAPASÓW
określa, ile razy w ciągu roku firma odnawia swoje zapasy, natomiast wyrażony w dniach oznacza, na ile dni wystarcza przeciętny zapas; oblicza się go jako relację: sprzedaż netto / przeciętny stan zapasów.
CYKL KONWERSJI GOTÓWKI
określa liczbę dni, które upłynęły od daty powstania zobowiązania za zakupione materiały lub towary aż do daty powstania należności za sprzedane wyroby gotowe, usługi czy towary; za bezpieczny poziom uważa się okres do 1 miesiąca z wahaniami +/- 30 dni.
WEKSEL
papier wartościowy, w którym wystawca bądź wskazana przez niego osoba zobowiązuje się do bezwarunkowego zapłacenia w oznaczonym czasie i do rąk osoby wymienionej w wekslu (remitenta) określonej kwoty.
CZEK
papier wartościowy, w którym wystawca poleca trasatowi wypłacić określoną kwotę pieniężną osobie trzeciej — okazicielowi bądź oznaczonej osobie za okazaniem czeku.
BON KOMERCYJNY
papier wartościowy, w którym emitent zobowiązuje się do zwrotu jego aktualnemu posiadaczowi w terminie wykupu bonu nominalnej kwoty, na którą bon został wystawiony.
BON SKARBOWY
krótkoterminowy papier wartościowy emitowany przez Skarb Państwa,w którym zobowiązuje się on do jego wykupu w określonym terminie.
CERTYFIKAT DEPOZYTOWY
papier wartościowy na okaziciela, którego emitent stwierdza, iż określona suma pieniężna została zdeponowana w banku, na określony okres, po określonej stopie procentowej oraz zobowiązuje się wobec posiadacza certyfikatu do zwrotu wymienionej sumy łącznie z odsetkami w terminie jego wykupu.