Jednym z trendów medycyny przyszłości jest personalizacja leczenia. Wchodzi ona na poziom pojedynczych komórek. Tego dotyczą również badania prowadzone przez zespół naukowców, na czele którego stoją Jacek Jemielity, Joanna Kowalska i Edward Darżynkiewicz. Ich odkrycie opatentowane w 2008 r. otworzyło furtkę do dalszych prac nad metodami leczenia raka i chorób genetycznych, które wykorzystują w tym celu własny układ immunologiczny człowieka. Nowotwory powstają przez nadmierne rozrastanie się komórek,dlatego w standardowych terapiach genetycznych podejmowane są próby naprawiania genomu w jądrze komórkowym. Metoda ta bywa jednak zawodna. Polscy naukowcy poszli więc inną drogą i skoncentrowali się na tzw. matrycowym RNA (mRNA), który wskutek zachodzących wokół niego procesów może pobudzić organizm człowieka do produkcji przeciwciał przeciwnowotworowych. „Nici mRNA są niestety bardzo niestabilne i jeszcze zanim mają szansę pozytywnie wpłynąć na komórkę, zostają często zniszczone przez inne białka, co doprowadza do ich rozpadu. To wyzwanie dla każdej terapii, bo mRNA nie jest w stanie przekazać swoich informacji. Szczególnie zagrożone są przy tym końcówki mRNA, tzw. struktury kapu” — wyjaśniają naukowcy w materiale prezentującym ich dotychczasowe działania. Naukowcy stworzyli — opisując w dużym uproszczeniu — sztuczne struktury kapu i zastąpili nimi te naturalne na końcach mRNA. W ich strukturze zamienili jeden atom węgla atomem siarki, przez co mRNA stało się znacznie stabilniejsze.
Wynalazek określono mianem Beta-S-ARCA. Odkrycie i praca badawcza przyniosły naukowcom nominację do Nagrody Europejskiego Wynalazcy 2018 w kategorii Badania. Zwycięzców poznamy 7 czerwca w Paryżu.
— Ta koncepcja może rozszerzyć zakres wykorzystywania spersonalizowanej medycyny opartej na biologii molekularnej — zaznacza Benoît Battistelli, prezes EPO. Zespół kilka lat temu powołał spółkę partnerską z firmąBioNTech z Uniwersytetu w Moguncji w Niemczech, specjalizującą się w terapiach genowych. Prawa licencyjne do technologii nabyły zagraniczne koncerny farmaceutyczne. W ubiegłym roku firma ogłosiła wyniki badania klinicznego nad spersonalizowaną szczepionką przeciwnowotworową u osób, u których dochodziło do regularnych nawrotów czerniaka — okazały się one obiecujące, dając nadzieję na zwiększenie skuteczności terapii. W 2014 r. nominację do „technologicznych Oskarów” Europejskiego Urzędu Patentowego w kategorii „Życiowe osiągnięcie” otrzymał inny polski naukowiec — Wiesław Nowiński. Docenione zostały tworzone przez niego trójwymiarowe atlasy mózgu — narzędzie wspierające pracę chirurgów i ułatwiające kształcenie młodych lekarzy.