Już prawie milion osób płaci podatek w postaci ryczałtu ewidencjonowanego. Za 2013 r. złożono 921 938 takich zeznań (PIT-28). Ponad połowa z nich pochodziła od przedsiębiorców. Pozostałe od podatników, którzy ryczałtowo rozliczają swoje zyski z najmu, podnajmu, dzierżawy i poddzierżawy oraz innych tego typu umów, które nie stanowią działalności gospodarczej. Dane z minionej dekady pokazują, że jednych i drugich przybywa.
Podatek sześciu stawek
Po wcześniejszych spadkach, począwszy od 2005 r., notowany jest wzrost liczby ryczałtowców. Jak pokazuje aktualny raport Ministerstwa Finansów (MF), w ubiegłym roku było ich więcej o 44,5 tys. niż w 2012 r. Prowadzących działalność gospodarczą przybyło o 3383, a łącznie w 2013 r. było ich ponad 546 tys. Dla porównania — w 2012 r. działało w Polsce 1,2 mln przedsiębiorców objętych skalą podatkową (stawki 18 i 32 proc.), a 429 tys. — tzw. podatkiem liniowym (stawka 19 proc.). Ryczałt ewidencjonowany ma sześć stawek — 3 proc., 5,5 proc., 8,5 proc., 10 proc., 17 proc. i 20 proc. Tę ostatnią odprowadzają osoby,wykonujące wolne zawody, np. lekarze, nauczyciele.
Przychody uzyskiwane przez ryczałtowców nie zmieniają się wprost proporcjonalnie do ich liczebności. Na wykresach MF z lat 1999-2013 przyjmują kształt sinusoidy. Pokazuje ona, że w 2013 r. zarobili oni prawie 33 mld zł na działalności gospodarczej. Łącznie uzyskali wyniki z kilku poprzednich lat, choć i tak nieco gorsze od zarobków z rekordowego roku 2007 (ponad 41,9 mld zł, łącznie z przychodem z najmu i dzierżawy).
Właściciele firm rozliczanych tą uproszczoną formą podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) najwyższy ubiegłoroczny przychód uzyskali m.in. z działalności wytwórczej i budowlanej (stawka 5,5 proc.), czyli prawie 16,3 mld zł, usługowej (stawka 8,5 proc.) — 8,7 mld zł oraz gastronomicznej i usługowej w zakresie handlu (stawka 3 proc.) — 7,9 mld zł.
Zarobić na mieszkaniu
Najem i dzierżawy przyniosły ryczałtowcom 6,5 mld zł łącznych przychodów. To o 12,74 proc. więcej niż w 2012 r. Raport MF pokazuje, że zainteresowaniem podatników cieszy się najem okazjonalny, wprowadzony w 2010 r. Mogą go oferować osoby nieprowadzące działalności mieszkaniowej. Najem okazjonalny nie uprawnia do podnajmu lokalu ani jego części. Mieszkanie można wynająć maksymalnie na 10 lat. Od najmu okazjonalnego płaci się ryczałt 8,5 proc., wcześniej podatek wynosił 20 proc. Umowa musi być zgłoszona w urzędzie skarbowym. W 2013 r. zgłosiło ją 3 549 podatników (o 941 więcej niż w 2012 r.). Łączna kwota ich ubiegłorocznych zarobków przekroczyła 36 mln zł i była wyższa o 10,6 mln zł niż przed rokiem. Średni przychód na podatnika wyniósł 10 162 zł — o 413 zł przerósł przeciętną z 2012 r.
Nie dla każdego
W 2013 r. z ryczałtu ewidencjonowanego mogły korzystać osoby, które w 2012 r. uzyskały przychody z samodzielnej działalności do wysokości 615 300 zł lub gdy takiej kwoty nie przekroczyły przychody wspólników, jeżeli działano w formie spółki, granicę tę wyznacza równowartość 150 tys. EUR ustalana jesienią. Podatek ten nie przysługuje aptekarzom, osobom zajmującym się obrotem dewizami, handlem częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych.
1,7 mld zł Tyle wyniósł w 2013 r. podatek należny państwu z ryczałtu ewidencjonowanego.