Po wyraźnym tąpnięciu w 2020 r. z powodu wybuchu pandemii, w ubiegłym roku nastąpił wysyp spółek z udziałem kapitału zagranicznego. W okresie styczeń-grudzień 2021 r. powstało ich w naszym kraju 10,5 tys. To ponad 50 proc. więcej niż w roku poprzednim (6,9 tys.) i dwukrotnie więcej niż w 2014 r.

Lubi nas cały świat
Najwięcej spółek utworzyli w Polsce obywatele Ukrainy — aż 4,4 tys. i mocno odskoczyli innym nacjom. Na drugim miejscu, z wynikiem 5-krotnie niższym, uplasowali się Białorusini — 831, a na trzecim Niemcy — 347.

Skąd tak duży wzrost zainteresowania Polską w trudnym dla światowej gospodarki okresie pandemii, niepewności, kryzysu na wielu rynkach?
— Mamy historyczny rekord. Przede wszystkim należy wskazać na czynniki makroekonomiczne, czyli relatywnie dobry stan polskiej gospodarki, która daje perspektywę zarobku. Nasza gospodarka ciągle rozwija się w niezłym tempie i jest atrakcyjna dla zagranicy. W tamtym roku było wyraźne odbicie po załamaniu w 2020 r., czyli pierwszym roku pandemii, kiedy była duża niepewność co do dalszego rozwoju sytuacji. Pojawiły się też poważne trudności logistyczne z powodu zamkniętych granic i utrudnień w przemieszczaniu się. W 2021 r. sytuacja się ustabilizowała — mówi Jarosław Nowrotek, prezes Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczej (COIG).
Do Polski najbardziej ciągną obcokrajowcy z Europy Wschodniej i Niemiec. Z jakich powodów?
— Obywatele Ukrainy i Białorusi mają w swoich krajach problemy polityczne, a w Polsce realizują się biznesowo. Ważną motywacją jest też uzyskanie statusu rezydenta w kraju unijnym. Niekwestionowanym liderem w zakładaniu spółek w Polsce są Ukraińcy, którzy w 2021 r. zarejestrowali ich aż 4,4 tys. Wykorzystują je przede wszystkim w transporcie drogowym towarów, na potrzeby robót budowlanych, rekrutacji do pracy tymczasowej, IT. Podobnie Białorusini. Zajmujący trzecią pozycję Niemcy tworzą u nas spółki głównie do wynajmu i zarządzania nieruchomościami, wytwarzania energii elektrycznej, IT — mówi Jarosław Nowrotek.
W 2021 r. w Polsce zarejestrowali spółki inwestorzy z 99 krajów. Oprócz silnych gospodarczo krajów europejskich i Ameryki Północnej, nasz kraj stał się atrakcyjnym miejscem dla inwestorów z tak egzotycznych państw, jak np. Jemen, Kirgistan, Zimbabwe, Nepal, Gwinea, Haiti, Dominika, Sri Lanka czy Brytyjskie Wyspy Dziewicze.
Spółki z Zimbabwe realizują się np. w gastronomii i fryzjerstwie. Haitańczycy działają w transporcie drogowym towarów czy wsparciu edukacji. Nepalczycy również preferują transport, a także doradztwo biznesowe.

Warszawa hegemonem
Niemal co druga spółka (ponad 40 proc. — 4,2 tys.) powstała w woj. mazowieckim. Na kolejnych miejscach są woj. dolnośląskie (9,4 proc.— 988) i małopolskie (8,2 proc. — 860). Najmniej spółek ściągnęły woj.: świętokrzyskie (45), warmińsko-mazurskie (83) i opolskie (119).
Wśród miast niedościgłym liderem jest tradycyjnie Warszawa (3,6 tys. spółek). Na drugim miejscu plasuje się Wrocław (811), a na trzecim Kraków (744). Na dalszych miejscach są: Poznań (437), Gdańsk (375), Łódź (359), Lublin (326). Spośród małych miast (poniżej 50 tys. mieszkańców) bardzo wysoko w rankingu krajowym (16. miejsce) uplasowało się Piaseczno (93 spółki). Maleńkie Jabłonowo (niecałe 4 tys. mieszkańców) pozyskało aż 50 spółek zagranicznych, co dało mu 21. miejsce w kraju.
Obcokrajowcy najchętniej rejestrują spółki z o. o. (10,1 tys.— 96,5 proc.). Oddziałów przedsiębiorcy zagranicznego utworzyli tylko 234 (2,2 proc.), a spółek jawnych 57 (0,5 proc. Prostych spółek akcyjnych (nowy rodzaj spółki, który funkcjonuje w polskim prawie dopiero pół roku) zarejestrowano 21.
Najwięcej spółek zagranicznych utworzono (według PKD) do wykonywania transportu drogowego (811), robót budowlanych (700), prowadzenia restauracji i gastronomii (560). W podziale ogólnobranżowym na pierwszym miejscu jest handel hurtowy i detaliczny łącznie z naprawą samochodów (2,2 tys.). Na drugim miejscu jest budownictwo (1,9 tys.), a na trzecim transport i gospodarka magazynowa (1,3 tys.).
Najczęstsze rodzaje działalności spółek z udziałem zagranicznych założonych w Polsce w 2021 r. (według PKD) oraz liczba spółek
1. Drogowy transport towarów – 811
2. Roboty budowlane – 700
3. Restauracje i gastronomia – 560
4. Oprogramowanie – 388
5. Sprzedaż detaliczna poprzez domy sprzedaży wysyłkowej i internet – 341
6. Agencje pracy tymczasowej – 331
7. Realizacja projektów budowlanych — 327
8. Pozostałe wykończeniowe roboty budowlane – 305
9. Fryzjerstwo i inne zabiegi kosmetyczne – 280
10. Taksówki osobowe – 277
11. Wyszukiwanie miejsc pracy – 227
12. Sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana – 203
13. Naprawa i konserwacja samochodów – 173
14. Doradztwo biznesowe – 154
15. Wykonywanie instalacji elektrycznych – 139
16. Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów – 134
17. Wytwarzanie energii elektrycznej – 129
18. Handel nieruchomościami na własny użytek – 120
19. Wynajem i zarządzanie nieruchomościami – 120
20. Wynajem samochodów - 114