13 kwietnia 2024 r. w Polsce zaczną być stosowane przepisy AFIR, czyli rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych. Zdaniem branży związanej z elektromobilnością AFIR jest potencjalnie najważniejszym czynnikiem regulacyjnym, stymulującym w kolejnych latach rozbudowę ogólnodostępnej infrastruktury ładowania w państwach członkowskich UE. W konsekwencji AFIR będzie miał decydujący wpływ na tempo rozwoju całego sektora zeroemisyjnego transportu.
— AFIR nakłada na wszystkie państwa członkowskie bardzo ambitne, bezpośrednio wiążące obowiązki w tym obszarze. Jednym z nich jest konieczność dostosowania łącznej mocy stacji ładowania na każdy zarejestrowany samochód z napędem elektrycznym [1,3 kW w przypadku aut elektrycznych i 0,8 kW w przypadku hybryd plug-in — red.]. W Polsce oznacza to konieczność podniesienia mocy infrastruktury prawie o połowę zaledwie w mniej niż dwa lata. Wypełnienie wymogów rozporządzenia wymaga aktywizacji i pełnego zaangażowania wszystkich najważniejszych interesariuszy oraz dokładnego zaplanowania dalszych kroków. Bez zmian prawnych i niezbędnych inwestycji poczynionych w najbliższych miesiącach nie będziemy w stanie sprostać wymogom AFIR wyznaczonym nie tylko na rok 2025, ale również na 2035 — twierdzi Aleksander Rajch, członek zarządu Polskiego Stowarzyszenia Paliw Alternatywnych (PSPA).
AFIR przewiduje też m.in. konieczność rozmieszczenia maksymalnie co 60 km wzdłuż sieci bazowej TEN-T stref ładowania (każda o łącznej mocy co najmniej 400 kW, a do 2027 r. co najmniej 600 kW) na każdym kierunku podróży oraz wymóg wyposażenia ładowarek w możliwość płatności ad hoc. Ponadto rozporządzenie wyznacza cele w obszarze infrastruktury dla elektrycznych pojazdów ciężkich. Przykładowo — do końca 2027 r., a więc za mniej niż cztery lata, wzdłuż połowy sieci bazowej TEN-T będą musiały funkcjonować przeznaczone dla elektrycznych ciężarówek (eHDV) strefy ładowania o mocy co najmniej 2800 kW każda. Obecnie w Polsce ogólnodostępne punkty przeznaczone dla nich funkcjonują w zaledwie jednej lokalizacji. Tymczasem już do 2030 r. wzdłuż polskich odcinków sieci TEN-T będzie musiało powstać 206 stref ładowania dla eHDV.
— W konsekwencji AFIR to nie tylko potencjalny impuls przyspieszający rozwój infrastruktury, ale również bardzo poważne wyzwanie — podkreśla Maciej Mazur, dyrektor zarzadzający PSPA.
Zarządzane przez niego stowarzyszenie uruchomi dostępny online, aktualizowany co miesiąc licznik, którego celem będzie informowanie o aktualnym stopniu wypełnienia przez Polskę wymogów AFIR.
— Chcemy też zaangażować wszystkich zainteresowanych, dlatego na 15 kwietnia zaplanowaliśmy spotkanie warsztatowe, na którym omówimy i zaplanujemy działania związane z wymogami rozporządzenia. Chodzi m.in. o zadania dla poszczególnych podmiotów, instrumenty mające zlikwidować bariery rozbudowy stacji ładowania czy optymalizację programów wsparcia — mówi Maciej Mazur.
Udział w spotkaniu potwierdzili m.in. przedstawiciele Komisji Europejskiej (DG Move, czyli dyrekcji generalnej odpowiadającej za politykę UE w dziedzinie mobilności i transportu), Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Urzędu Dozoru Technicznego oraz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Wezmą w nim udział również przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury oraz operatorów i producentów stacji ładowania.