W Polsce poręczeń udziela kilka instytucji: Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), regionalne i lokalne fundusze poręczeniowe oraz Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI). BGK oferuje zarówno poręczenia i gwarancje portfelowe, jak i indywidualne. Produkty poręczeniowe BGK skierowane są nie tylko do przedsiębiorców z sektora MŚP, ale również do innych podmiotów — w formie poręczeń i gwarancji indywidualnych. Poręczenia i gwarancje spłaty kredytów są oferowane przez banki kredytujące, które zawarły z BGK umowę o współpracy.
Wilk syty i owca cała
Główną zaletą poręczenia jest zwiększenie wiarygodności przedsiębiorcy dla instytucji finansowych. Bank zyskuje pewność, że w razie niewypłacalności klienta otrzyma spłatę kredytu. Bez poręczenia wielu przedsiębiorców, zwłaszcza rozpoczynających działalność, odeszłoby z banku z kwitkiem lub dostaliby za mały kredyt, gdyż nie byliby w stanie przedstawić stosownych zabezpieczeń.
— Ponieważ nasza firma przeznacza wypracowane środki na rozwój oferty handlowej, nie ma majątku wystarczającego na zabezpieczenie kredytów. Dlatego zaproponowano nam poręczenie Banku Gospodarstwa Krajowego. Dzięki niemu uzyskaliśmy odpowiednią kwotę kredytu i mogliśmy sfinansować dodatkowe zakupy towarów — mówi Jarosław Płóciennik, wspólnik w firmie rodzinnej Orzeszek Bis, która skorzystała z kredytu z poręczeniem, a sprzedaje bakalie i owoce suszone zarówno z Polski, jak i ze świata. Także Mariusz Wiliński z firmy Riset, działającej w branżach budowlanej i medycznej, która skorzystała z oferty BGK, twierdzi, że dostał od banku istotną pomoc.
— Jestem bardzo zadowolony z poręczenia w BGK, które uzyskałem dzięki współpracy z Bankiem Spółdzielczym we Wschowie. Poręczenie portfelowe BGK jest bardzo dobrym instrumentem finansowym, który pomaga w rozwijaniu przedsiębiorczości w Polsce. Jako właściciel firmy mogę śmiało powiedzieć o elastycznym podejściu do branży budowlanej oraz usług medycznych, a co za tym idzie — wybieraniu optymalnych źródeł finansowania przy różnego rodzaju projektach — uzasadnia Mariusz Wiliński. Przedsiębiorcy uważają, że ta forma zabezpieczenia kredytu jest szczególnie godna polecenia firmom, które się dopiero rozwijają i planują inwestycje.
— Dzięki poręczeniu mogą uzyskać kwotę kredytu, która zaspokoi ich potrzeby i nie trzeba będzie jej redukować, co się często zdarza przy braku wystarczającego zabezpieczenia. A czasem właśnie taka brakująca kwota może zaważyć na powodzeniu przedsięwzięcia — sumuje Jarosław Płóciennik.
Bank załatwi
W przypadku poręczeń i gwarancji portfelowych przedsiębiorca nie musi występować do BGK z wnioskiem. Wszystkie czynności związane z uzyskaniem poręczenia lub gwarancji przeprowadzane są między bankiem kredytującym a BGK, co pozwala zminimalizować formalności związane z uzyskaniem kredytu z poręczeniem lub gwarancją.
— Przedsiębiorca może uzyskać kredyt z poręczeniem lub gwarancją w jednym miejscu, składając wniosek w oddziale banku, w którym ubiega się o kredyt — wyjaśnia Dariusz Daniluk, prezes BGK. Produkty, oferowane na zasadach rynkowych, przeznaczone są dla klientów z sektora MŚP posiadających zdolność kredytową. Jedynym zabezpieczeniem udzielonego poręczenia lub gwarancji jest weksel własny in blanco kredytobiorcy. W przypadku poręczeń i gwarancji udzielanych w trybieportfelowym klient nie płaci opłaty prowizyjnej za rozpatrzenie wniosku o udzielenie poręczenia lub gwarancji.
Warunki
Przedsiębiorcy starający się o kredyt z poręczeniem mają do wyboru dwa produkty portfelowe BGK: Portfelową Linię Poręczeniową (PLP) lub Portfelową Linię Gwarancyjną (PLG).
— Szczególną popularnością w SGB-Banku i zrzeszonych Bankach Spółdzielczych cieszą się poręczenia w trybie portfelowym, ponieważ to bank kredytujący, na podstawie zawartej z BGK umowy, podejmuje samodzielnie decyzję o objęciu kredytu przedsiębiorcy poręczeniem. To prosta procedura: przedsiębiorca uzyskuje poręczony kredyt w jednym miejscu w rodzimym banku. O wzrastającym wykorzystaniu poręczeń kredytowych świadczy fakt, iż kolejny raz występujemy o zwiększenie limitu dla Zrzeszenia SGB. 5 grudnia 2012 r. podpisaliśmy również umowę portfelowej linii gwarancyjnej (PLG), której parametry mogą zostać z powodzeniem wykorzystane jako obrona przedsiębiorców przed skutkami spowolnienia gospodarczego.
SGB-Bank i zrzeszone Banki Spółdzielcze aktywnie współpracują także z wieloma Regionalnymi Funduszami Poręczeniowymi, będącymi ważnym ogniwem krajowego systemu poręczeń kredytowych, oferującymi również na szczeblu lokalnym mikro, małym i średnim przedsiębiorcom pomoc doradczą — mówi Danuta Kowalczyk, wiceprezes SGB-Banku.
Cenę poręczenia lub gwarancji stanowi prowizja naliczana od wartości poręczanej kwoty. W Banku Gospodarstwa Krajowego roczna opłata prowizyjna dla produktów portfelowych zależy od marży banku i najwyższa stawka wynosi 2 proc. Dla wielu przedsiębiorców to wciąż za dużo, ale jest szansa na zmniejszenie opłat.
— Chcąc zaproponować klientom jeszcze bogatszy wybór, wystąpiliśmy do Banku Spółdzielczego Pa-Co-Bank o wsparcie finansowe niezbędne do dalszego rozwoju firmy. Zaproponowano nam poręczenie Banku Gospodarstwa Krajowego. Opłata prowizyjna z tytułu poręczenia jest niestety dość wysoka w porównaniu z kosztami ustanowienia innych rodzajów zabezpieczenia. Na szczęście w Pa-Co-Banku mieliśmy możliwość negocjowania oprocentowania kredytu ze względu na jakość zabezpieczenia, jakie bank otrzymał — opowiada Jarosław Płóciennik.
W przyszłym roku pojawi się z kolei szansa pominięcia prowizji, gdyż BGK zapowiada wprowadzenienowego produktu, tzw. Portfelowej Linii Gwarancyjnej de minimis (PLD). Zgodnie z jego założeniami przedsiębiorca, który uzyska gwarancję w 2013 r., za pierwszy okres roczny gwarancji nie będzie płacił prowizji, a w kolejnych latach jej wysokość będzie niższa niż stawki rynkowe. Gwarancja udzielana będzie maksymalnie na 27 miesięcy, a jej kwota nie może przekroczyć 3,5 mln zł. BGK spodziewa się, że ten produkt zapewni firmom z sektora MŚP łatwiejszy i tańszy dostęp do finansowania bieżącej działalności w okresie spowolnienia gospodarczego.
Portfelowa Linia Poręczeniowa (PLP)
poręczeniem mogą zostać objęte kredyty obrotowe (udzielone na okres nie dłuższy niż 36 miesięcy) i inwestycyjne (udzielone na okres nie dłuższy niż 120 miesięcy); kwota poręczenia może wynosić od 100 tys. zł do 3,5 mln zł; poręczenie udzielane do 60 proc. kwoty kredytu; roczna stawka opłaty prowizyjnej wynosi 1,6 proc. lub 2,0 proc. — wysokość stawki zależy od wysokości marży kredytowej.
Portfelowa Linia Gwarancyjna (PLG)
gwarancją obejmowane są tylko kredyty obrotowe; gwarancja udzielana maksymalnie na 39 miesięcy; kwota gwarancji może wynosić od 100 tys. zł do 3,5 mln zł; gwarancja udzielana do 60 proc. kwoty kredytu; roczna stawka opłaty prowizyjnej wynosi 1,4 proc. lub 1,8 proc. dla gwarancji obejmujących kredyty nieodnawialne i 1,2 proc. lub 1,6 proc. dla gwarancji obejmujących kredyty odnawialne — wysokość stawki zależy od wysokości marży kredytowej.
Poręczenie/gwarancja spłaty kredytu w trybie porfelowym
Klient — MŚP wniosek o kredyt (obrotowy/inwestycyjny) — zabezpieczeniem jest poręczenie/gwarancja BGK; wniosek o udzielenie poręczenia/gwarancji — brak opłaty za rozpatrzenie wniosku składanego w banku kredytującym; bank kredytujący ocenia zdolność kredytową klienta — jedna analiza kredytowa; decyzja kredytowa; podpisanie umowy kredytowej — zabezpieczeniem jest poręczenie/gwarancja BGK; uruchomienie kredytu; objęcie przez BGK kredytu poręczeniem/gwarancją — klient nie musi załatwiać żadnych formalności; także w czasie trwania poręczenia/gwarancji wszelkie formalności są załatwiane między BGK a bankiem kredytującym. Również opłaty prowizyjne przekazywane są przez bank kredytujący do BGK.
Poręczenie i gwarancja BGK — korzyści dla firm
możliwość przedstawienia bankowi atrakcyjnego zabezpieczenia kredytu; oszczędność czasu — wszystkie formalności załatwiane są bezpośrednio w banku kredytującym, który ma zawartą umowę o współpracy z BGK; łatwiejszy dostęp do kredytów także dla firm we wczesnej fazie rozwoju lub rozpoczynających działalność, nie posiadających odpowiedniego majątku mogącego stanowić zabezpieczenie kredytu, nie posiadających historii kredytowej; elastyczne dysponowanie własnym majątkiem — brak konieczności obciążania przez firmę majątku w przypadku zaciągania kredytu; możliwość zabezpieczenia zarówno kredytów na inwestycje, jak też kredytów na finansowanie bieżącego obrotu, w tym kredytów udzielanych przez banki w rachunku bieżącym.