Poza literaturą szans nie mamy

opublikowano: 10-12-2019, 22:00

Od wtorkowej gali królewskiej w sztokholmskiej filharmonii Polska ma — zgodnie z oficjalną wykładnią MSZ — siedmioro noblistów.

Na honorowej liście laureatów Nagrody Nobla znajdują się: 1903 — Maria Skłodowska-Curie z Piotrem Curie (fizyka), 1905 — Henryk Sienkiewicz (literatura), 1911 — Maria Skłodowska-Curie (chemia), 1924 — Władysław Reymont (literatura), 1980 — Czesław Miłosz (literatura), 1983 — Lech Wałęsa (pokojowa), 1996 — Wisława Szymborska (literatura), 2018 — Olga Tokarczuk (literatura). Ta lista jest jednak dość względna, ponieważ można uwzględniać rozmaite kryteria — państwo urodzenia, narodowość, obywatelstwo w momencie przyznania nagrody etc. Dlatego w jedną stronę można ją spokojnie rozszerzyć o kilkunastu laureatów, m.in. w kategorii pokojowej Józefa Rotblata i Szimona Peresa oraz pisarza Isaaca Singera. Niestety, w drugą wypadałoby skreślić narodowe ikony, gdyby zajrzeć np. do francuskiego paszportu Marii Curie bez nazwiska rodowego czy imperialnego rosyjskiego Henryka Sienkiewicza… Komitet noblowski na wszelki wypadek na oficjalnej liście laureatów od 1901 r. nie podaje ich przynależności państwowej, a jedynie miejsce urodzenia.

Odbierając medal Olga Tokarczuk pamiętała, by ukłonić się najpierw szwedzkiemu królowi Karolowi XVI Gustawowi, a dopiero potem publiczności. Nagrodę otrzymała za rok 2018, w którym Polska obchodziła 100. rocznicę odzyskania niepodległości.
Zobacz więcej

NOBEL ROCZNICOWY:

Odbierając medal Olga Tokarczuk pamiętała, by ukłonić się najpierw szwedzkiemu królowi Karolowi XVI Gustawowi, a dopiero potem publiczności. Nagrodę otrzymała za rok 2018, w którym Polska obchodziła 100. rocznicę odzyskania niepodległości. TT NEWS AGENCY

Poza Marią Skłodowską-Curie polskość można odnaleźć jeszcze w kilkunastu Noblach naukowych. Laureatami w fizyce, chemii, medycynie oraz najmłodszej ekonomii bywali uczeni nie tylko urodzeni, lecz dobrze wykształceni w Polsce — rzecz jasna chodzi o emigrantów żydowskich. Lista oficjalnych kandydatów, którzy nie dostali nagrody, ujawniana jest zaś dopiero po pół wieku, dlatego obecnie odnaleźć można na niej pojedyncze rodzynki z PRL — np. fizyka Leopolda Infelda. Współcześnie postępuje jednak tak silna koncentracja kapitału naukowego, że światowy monopol na Noble przejęło kilka ośrodków, głównie w USA. Polak z kraju na nagrodę w kategorii naukowej szans po prostu nie ma, chyba że wyjedzie za Atlantyk.

Finalizuje się rozporządzenie ministra finansów o zaniechaniu poboru PIT od polskiego Nobla. Tym razem ma być nieepizodyczne — jak po nagrodzie dla Wisławy Szymborskiej — lecz wejść na trwałe do porządku prawnego. Olga Tokarczuk otrzyma 9 mln koron szwedzkich, czyli około 3,6 mln złotych, które będzie mogła pożytecznie rozdysponować bez dzielenia się z fiskusem. W przyszłości budżet nie ucierpi, bo na kolejnego Nobla realnie możemy liczyć dopiero za dwie, trzy dekady — oczywiście znowu literackiego…

fa44e31e-90f7-11e9-bc42-526af7764f64
Poza scenariuszem
Newsletter poświęcony globalnym rynkom finansowym. Strategie inwestycyjne, alternatywne scenariusze, makrospojrzenie.
ZAPISZ MNIE
Poza scenariuszem
autor: Marek Wierciszewski
Wysyłany co dwa tygodnie
Marek Wierciszewski
Newsletter poświęcony globalnym rynkom finansowym. Strategie inwestycyjne, alternatywne scenariusze, makrospojrzenie.
ZAPISZ MNIE

Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa.

Kliknij w link w wiadomości, aby potwierdzić subskrypcję newslettera.
Jeżeli nie otrzymasz wiadomości w ciągu kilku minut, prosimy o sprawdzenie folderu SPAM.
© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jacek Zalewski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu