Andrzej Wesołek, adwokat, kancelaria adwokacka kaaw.pl
W ubiegłym roku na skutek nowelizacji ustawy Prawo o konsumentach również przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność nabyli część uprawnień przysługujących konsumentom w zakresie prawa do zwrotu zakupionych towarów.
Przed 2021 r. przedsiębiorca mógł nabyć towar jako zwykły konsument, a następnie wystąpić do innego przedsiębiorcy o wystawienie faktury, jeśli kupiona rzecz służyła działalności gospodarczej. Od 1 stycznia 2020 r. faktura może być wystawiona do paragonu tylko wtedy, gdy na tym ostatnim znajdzie się NIP nabywcy. Brak numeru NIP na paragonie uniemożliwia wystawienia faktury w późniejszym terminie.
Konsument lub przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność, kupując towar w sklepie stacjonarnym, może zwrócić towar niewadliwy tylko wtedy, gdy sklep wyraża na to zgodę. Uprawnienia przedsiębiorców rozszerza artykuł 38a ustawy konsumenckiej: „Przepisy dotyczące konsumenta zawarte w niniejszym rozdziale stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla tej osoby charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG)”.
Obecnie przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą może zwrócić towar zakupiony na odległość bądź poza lokalem przedsiębiorstwa bez podania przyczyny w terminie 14 dni - pod warunkiem, że zakup nie posiada dla przedsiębiorcy „charakteru zawodowego”. Brak definicji charakteru zawodowego umowy utrudnia ocenę umowy i może być wykorzystywany przez sprzedawców do odmowy przedsiębiorcy uznania zwrotu.
Charakter zawodowy został powiązany z klasyfikacją działalności określoną poprzez kody PKD ujawnione w CEIDG. Przykład: osoba prowadząca kawiarnię, kupując nowy sprzęt w postaci ekspresu do kawy lub filiżanek, zawiera umowę związaną z charakterem jej działalności. Natomiast zakup komputera przez tego przedsiębiorcę będzie poza obszarem działalności podmiotu - i w zakresie tej umowy sprzedaży przedsiębiorca będzie traktowany jak konsument. Podobnie przy zakupie urządzeń sprzątających. Mimo, że urządzenia te są pomocne przy prowadzeniu działalności, nie stanowią podstawy jej funkcjonowania. Powyższe rozważania dotyczą jedynie sytuacji, w której umowa została zawarta na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa.
Nowelizacja przyniosła także inne zmiany istotne dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Złagodzono wobec nich warunki skorzystania z rękojmi, gdy zawierana umowa nie ma dla przedsiębiorcy charakteru zawodowego. Co istotne, zapisy umowy zawierane z przedsiębiorcami - zawierające klauzule niedozwolone - nie obowiązują jednoosobowych działalności gospodarczych.