Mimo podobnych jak w całej UE regulacji chroniących prawa konsumentów, sytuacja w Polsce w tej dziedzinie pogarsza się - uważają przedstawiciele organizacji konsumenckich, którzy piątek spotkali się w Katowicach. Ich zdaniem głównym problemem pozostaje egzekucja prawa i ograniczone możliwości kontroli.
"Moim zdaniem sytuacja konsumentów się pogorszyła, ich ochrona osłabła" - powiedział zastępca śląskiego wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej w Katowicach Marek Nowak.
Jego zdaniem, jedną z przyczyn jest - jak to określił - "zupełnie niemądra" ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, która w założeniu miała dać głębszy oddech przedsiębiorcom.
"Gdyby okazało się, że policja nie może kontrolować jednego dnia kilka razy tego samego kierowcy, to byśmy się wszyscy z tego uśmiali. Natomiast to rozwiązanie zostało przeprowadzone w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie przedsiębiorców" - dodał Nowak.
W branży spożywczej w woj. śląskim działa kilkadziesiąt tysięcy podmiotów, natomiast inspekcja handlowa ma na tym terenie tylko kilkunastu inspektorów; maksymalna kara za wykroczenie to 5 tys. zł, z reguły są to grzywny kilkusetzłotowe - wyliczał Nowak.
Andrzej Mielczyk z Wydziału Ochrony Konsumentów Inspekcji Handlowej przypomniał, że ostatnio nie zmieniły się przepisy dotyczące dochodzenia roszczeń na drodze cywilno-prawnej. "Jednak droga sądowa mimo powstania sądów grodzkich, mimo działalności stałych polubownych sądów konsumenckich, jest uciążliwa, obciążona ryzykiem i kosztami" - podkreślił.
Mielczyk dodał, że najczęściej szkodzą konsumentom firmy, w których działają nieprofesjonaliści. Jest ich coraz więcej.
"Pojawiają się na rynku przedsiębiorcy, którzy poza biurkiem i telefonem nie mają żadnego zaplecza finansowego, technicznego, wiedzy fachowej, nie podlegają obowiązkowi uzyskiwania specjalnych uprawnień do wykonywania działalności" - powiedział.
Specjaliści radzą, by przed podejmowaniem decyzji wiążących się z wydaniem dużej gotówki, skontaktować się z organizacjami konsumenckimi i poprosić o przeanalizowanie umowy dotyczącej kupna danego towaru lub wykonania usługi.
W ubiegłym roku do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach wpłynęło łącznie 1308 skarg konsumentów na działalność jednostek handlowych, produkcyjnych, gastronomicznych i usługowych.
983 zgłoszonych przez konsumentów spraw załatwiono przeprowadzając mediację. 630 z nich, czyli przeszło 64 proc., zakończyło się pozytywnie dla skarżących.