Prawdopodobnie obiekt, w którym mieści się moje przedsiębiorstwo, zostanie wpisany do rejestru zabytków. Jakie konsekwencje się z tym wiążą?
- Dotyczą one obowiązków związanych z utrzymaniem zabytku oraz dodatkowych ograniczeń przy dokonywaniu robót budowlanych. Roboty, zmiana przeznaczenia budynku, dokonywanie jego podziału, umieszczanie na nim urządzeń technicznych, tablic i reklam wymaga zezwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Właściciel lub użytkownik zabytku musi po- wiadamiać konserwatora o zagrożeniach dla zabytku i zmianach w jego stanie prawnym.
Szczególna sytuacja powstaje przy objęciu nieruchomości ochroną na podstawie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podejmowanie prac budowlanych nie będzie wówczas wprost wymagało pozwolenia konserwatora, ale plan może nakazywać dokonywanie z nim określonych uzgodnień. Przy ochronie zabytku zapisami planu właścicielowi lub użytkownikowi nie przysługuje prawo ubiegania się o dotację na dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych. Zgodnie z art. 73 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami — może ubiegać się o nie jedynie właściciel lub użytkownik zabytku wpisanego do rejestru. Dotacja przysługuje do 50 proc. wartości prac. Przy zabytkach o wyjątkowej wartości lub przy pracach szczególnie złożonych może ona sięgnąć 100 proc.
Rozpoczynam prace budowlane na terenie, na którym mogą wystąpić znaleziska archeologiczne. Czy muszę się liczyć z jakimiś utrudnieniami?
- Trzeba w harmonogramie inwestycji przewidzieć możliwość wystąpienia istotnych opóźnień. Każdy, kto w trakcie robót budowlanych odkryje obiekt archeologiczny, musi wstrzymać wszelkie roboty, które mogą uszkodzić lub zniszczyć ten przedmiot oraz zabezpieczyć go i powiadomić właściwy organ. Organy mają określone przez ustawę terminy na reakcję i podjęcie działań oraz na wydawanie stosownych decyzji. Okres wstrzymania robót nie może być dłuższy niż sześć miesięcy w odniesieniu do zabytków o wyjątkowej wartości i nie dłuższy niż miesiąc w odniesieniu do pozostałych zabytków.
Warto więc zlecić opracowanie ekspertyzy mogącej pomóc w oszacowaniu prawdopodobieństwa występowania przedmiotów zabytkowych na danym terenie.
Tomasz Kozłowski, radca prawny i partner z kancelarii Głuchowski Jedliński Rodziewicz Zwara & Partnerzy