Liberalizacja rynku kolejowego w Polsce to priorytet w działaniach Urzędu Ochrony Konkurencji i konsumentów - twierdzi prezes UOKiK Cezary Banasiński. Według niego, sytuacja na tym rynku jest obecnie niezadowalająca.
"Wciąż - zarówno w transporcie pasażerskim, jak i towarowym - pozycję dominującą mają przedsiębiorstwa należące do Grupy PKP. Dlatego też wszystkie działania podejmowane przez spółki należące do PKP są monitorowane przez UOKiK" - powiedział Banasiński podczas czwartkowej konferencji "Prawo konkurencji i liberalizacja polskiego rynku" w Warszawie.
Dodał, że "za kluczowe należy uznać ostateczne wydzielenie w najbliższych latach z majątku PKP części niezbędnej do prowadzenia przewozów oraz części infrastrukturalnej".
Banasiński ocenił, że problem monopolistów bierze się z faktu dysponowania przez nich infrastrukturą niezbędną do prowadzenia danego rodzaju działalności gospodarczej, a jednocześnie nie dającą się - czy to z powodów ekonomicznych, faktycznych, czy wreszcie prawnych - zdublować.
Z tego powodu - zdaniem Banasińskiego, za "krok milowy" można uznać decyzję o uwolnieniu tzw. pętli lokalnej na rynku telekomunikacyjnym (umożliwienie dostępu do gniazdka abonenckiego), co ma ułatwić konkurencję,. poprzez dopuszczenie innych operatorów do infrastruktury Telekomunikacji Polskiej SA.
Pomimo tego - ocenił prezes UOKiK - na tym rynku nadal brak jest skutecznej konkurencji.
"Pętla abonencka została uwolniona tylko w zakresie połączeń głosowych, w dalszym ciągu brak jest regulacji odnośnie szerokopasmowego dostępu do węzłów sieci telekomunikacyjnej. Prawdopodobnie dopiero po uwolnieniu dostępu do nich alternatywni operatorzy będą mogli świadczyć klientom TP pełen zakres usług telefonicznych i stałego dostępu do Internetu, co przyczyni się do dalszego spadku cen" - uważa Banasiński.
Prezes UOKiK przypomniał, że niedługo czeka Polskę dalsza liberalizacja na dwóch innych rynkach. Jak powiedział, od lipca 2007 roku gospodarstwa domowe będą mogły wybierać podmioty dostarczające im energię elektryczną oraz gaz, a w przyszłego roku Poczta Polska straci monopol na dostarczanie przesyłek do 350 gramów.
Banasiński zwrócił jednak uwagę, że pomimo otwarcia rynku energii elektrycznej i gazu dla przedsiębiorstw, do tej pory niewiele podmiotów skorzystało z prawa do zmiany dostawcy.
"Podstawową barierą jest przede wszystkim niska świadomość przedsiębiorców co do możliwości wyboru. Aby zmienić tę sytuację, konieczne są akcje uświadamiające odbiorcom energii przysługujące im prawa" - podkreślił Banasiński.
Prezes UOKiK powiedział, że podczas liberalizacji rynków, na których dominowały monopole, "nowi gracze od razu napotykają na bardzo silne przeszkody w rozwoju, wynikające z polityki dotychczasowego monopolisty".
Stosowane przez byłego monopolistę działania antykonkurencyjne są oznaką jego obawy przed utratą dotychczasowej pozycji. Taką sytuację Bansiński nazwał "chorobę wieku dziecięcego" wielu rynków nowo zliberalizowanych, przez którą muszą one przejść, aby mogła na nich zaistnieć efektywna konkurencja.
Gościem czwartkowej konferencji była komisarz KE ds. konkurencji Neelie Kroes, która przebywa z wizytą w Polsce. Nasz kraj jest pierwszym z nowych państw członkowskich UE, które odwiedziła. W czwartek komisarz spotkała się z Banasińskim.